Maoizm

Z Wikipedii

Maoizm (chin. upr. 毛泽东思想; pinyin Máo Zédōng Sīxiǎng) jest wersją ideologii komunistycznej opartą na ideach przywódcy Komunistycznej Partii Chin i dyktatora w Chińskiej Republice Ludowej Mao Zedong i święciła ona największe tryumfy za jego życia. Po śmierci Mao w 1976 r. jego ideologia straciła w Chinach na znaczeniu. W latach 80. została praktycznie wyparta przez dengizm, który w latach 90. uzupełniła Zasada Trzech Reprezentacji Jiang Zemina. Maoizm odgrywał znaczną rolę w ruchach kontrkulturowych w 1968 roku we Europie Zachodniej (Maj 1968), inspirował partie i ruchy partyzanckie w wielu krajach Trzeciego Świata.

[edytuj] Pochodzenie maoizmu

W przeciwieństwie do zachodnich, a w szczególności sowieckich wersji komunizmu, maoizm był stosunkowo luźno oparty na pismach Marksa, Lenina itd. Naukowiec z ZSRR A. Rumiancew wyliczył, że cytaty z klasyków marksizmu stanowią w pracach Mao Zedonga zaledwie 4 proc. ogółu cytatów. Reszta pochodzi z prac chińskich filozofów i chińskiej mitologii. Tę różnicę oddaje chińska nazwa maoizmu - Myśl Mao Zedonga (毛泽东思想), która nie zawiera chińskiej końcówki -izm (主义) , w przeciwieństwie do np. marksizmu (马克思主义) czy trockizmu (托洛茨基主义). Z jednej strony taka nazwa podkreślała wyjątkowość myśli Mao na tle innych komunistów, z drugiej - obnażała prawdę, że jego ideologia była nie tyle systemem, co zbiorem haseł zmienianych w zależności od politycznego zapotrzebowania.

Warto dodać, że Mao Zedong nie znał języków obcych, a w chwili kiedy tworzył zręby swej ideologii, po chińsku dostępny był jedynie Manifest Komunistyczny, kilka fragmentów prac Lenina i dwie-trzy książki o marksizmie. Maoizm musiał od początku borykać się z niebanalnym dla komunizmu problemem - w Chinach niemal nie było proletariatu. W artykule O klasach społeczeństwa chińskiego z 1926 r. Mao pisał: "Współczesny proletariat przemysłowy w Chinach liczy około 2 mln ludzi. Mała liczebność współczesnego proletariatu przemysłowego tłumaczy się gospodarczym zacofaniem kraju". W dalszej części tekstu Mao Zedong poradził sobie poszerzając klasę rewolucjonistów o tzw. półproletariat, do którego zaliczał:
1. przytłaczającą większość chłopów-dzierżawców,
2. chłopów-biedniaków,
3. drobnych rzemieślników,
4. ekspedientów sklepowych,
5. przekupniów ulicznych.

Źródło: S. Głąbiński, Mao i inni, Książka i Wiedza, Warszawa, 1974, s. 10

[edytuj] Założenia

Założeniem maoizmu jest zbrojny i ekspansywny charakter rewolucji, wojna między państwami socjalistycznymi i państwami kapitalistycznymi (zachodnimi) o charakterze wojny ludowej chłopów i ludów Trzeciego Świata przeciwko kapitalistom i skorumpowanym przez nich robotnikom państw rozwiniętych. Maoiści wbrew marksizmowi głosili rewolucyjny potencjał ludności chłopskiej oraz młodzieży. Maoiści twierdzili, że walka klasowa toczy się również w łonie partii komunistycznej.

Maoiści określali ZSRR i podporządkowane mu państwa komunistyczne jako rewizjonistyczne i socjalimperialistyczne. Maoizm przyjmowały komunistyczne partie w Chinach, Albanii, Indonezji oraz małe grupki lewicowców w Europie Zachodniej. Najsilniejsze wpływy w Europie Zachodniej zdobyli maoiści w Holandii, Belgii i Norwegii. Maoizm stanowił ideologię ruchu Czerwonych Khmerów, Sendero Luminoso w Peru oraz wyzwoleńczej Komunistycznej Partii Nepalu (Maoistów). Wśród polskich komunistów zwolennikiem maoizmu był Kazimierz Mijal.