Wywrót (leśnictwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Typowy przypadek wywrotu całkowitego, pojedynczego
Wywrót całkowity, grupowy. W napływach korzeniowych świerka widoczny znacznie cieńszy grab.
Liczne wywroty świerkowe: grupowe, widoczne wywroty podparte

Wywrót, wykrot, wiatrowałdrzewo z naderwanym korzeniem, lub całkowicie wywrócone w wyniku działania wiatru, rzadziej w wyniku okiści i deszczu.

Przyczyny powstawania[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej wywrotami są drzewa z płytkim systemem korzeniowym. Drzewa z systemem palowym częściej się łamią, powodując wiatrołomy. Przy silnie nasiąkniętej glebie i bocznym wychyleniu środka ciężkości pnia i korony drzewa może dojść do wywrotu nawet przy niewielkim wietrze. W takich warunkach przewracają się również drzewa zwykle odporne na wywracanie (np. sosna zwyczajna).

Wykroty[edytuj | edytuj kod]

Termin wykrot stosowany jest w literaturze jest co najmniej w dwóch znaczeniach. Może być to

  • zagłębienie w ziemi wraz z wyrwaną bryłą korzeniową przewróconego drzewa[1],[2][3] a nawet sama jama po korzeniach[4], lub
  • drzewo przewrócone wyrwane z korzeniami[2][3][5][6]

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Wywroty dzielą się na:

  • całkowite – gdy pień drzewa wraz z koroną leży na ziemi
  • częściowe – gdy karpa jest wyraźnie naderwana
    • zwykłe – jeżeli pień lub korona nie opiera się o inne drzewo
    • podparty (zawieszony) – gdy pień lub korona opiera się o inne drzewo

oraz:

  • pojedyncze – jeżeli wywrót dotyczy tylko jednego drzewa
  • grupowe – kiedy wywrócone są również drzewa sąsiednie, a ich system korzeniowy jest silnie spleciony i tworzy wrażenie jednej wielkiej karpy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg


Przypisy

  1. Jerzy M. Gutowski, Andrzej Bobiec, Paweł Pawlaczyk, Karol Zub: Drugie życie drzewa. Warszawa - Hajnówka: WWF, 2004. ISBN 83-916021-6-8.
  2. 2,0 2,1 Mieczysław Szymczak (red.): Słownik języka polskiego. T. III R-Z. Warszawa: PWN, 1981. ISBN 83-01-00284-0.
  3. 3,0 3,1 Słownik języka polskiego. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. [dostęp 2014-03-02].
  4. Stefan Kocięcki (red.): Mała encyklopedia leśna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe (PWN), 1991. ISBN 83-01-08938-5.
  5. Tadeusz Molenda (red.): Mała encyklopedia leśna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe (PWN), 1980. ISBN 83-01-00202-6.
  6. Postulaty dotyczące martwego drewna w lasach, zadrzewieniach i parkach. Uniwersytet Śląski w Katowicach. [dostęp 2014-02-02].