Zamieszki w Grecji (2008-2009)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zamieszki na ulicach Aten

Zamieszki w Grecji (inaczej rewolta grudniowa) rozpoczęły się 6 grudnia 2008. Przyczyną było zastrzelenie 15 latka Aleksandrosa Grigoropulosa w ateńskiej dzielnicy Eksarchia[1] podczas sprzeczki grupy młodych demonstrantów głównie z ugrupowań powiązanych z skrajną lewicą z policją, krótko po godzinie 21:00.

Aleksandros Grigoropulos[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednią przyczyną wybuchu zamieszek była śmierć nastolatka Aleksandrosa Grigoropulosa (nw.gr. Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος, ur. 1993, zm. 6 grudnia 2008 w Atenach).

Według oficjalnego oświadczenia policji, grupa około 30 nastolatków obrzuciła kamieniami policyjny radiowóz. Pojazd zatrzymał się, a jeden z funkcjonariuszy oddał w kierunku grupy trzy strzały; co najmniej jeden trafił Grigoropulosa w klatkę piersiową[2]. Policjantowi postawiono zarzut zabójstwa[2], jednak według obrońcy policjanta powołującego się na ekspertyzę balistyczną, nastolatek zginął od rykoszetu, kiedy to policjanci oddawali strzały ostrzegawcze[3]. Według policji nastolatek próbował rzucić koktajl Mołotowa w jednego z funkcjonariuszy[4], choć według zeznań naocznych świadków, młody Grek nie stwarzał żadnego zagrożenia[5].

Grigoropulos został pochowany na cmentarzu w Paleo Faliro. Na jego pogrzebie zjawiło się ponad 4 000 osób. W miejscu jego śmierci zawieszona jest marmurowa tablica pamiątkowa[6].

Matka Aleksandrosa jest jubilerką, ojciec menadżerem banku. Według przyjaciół był chłopakiem lubiącym czytać książki i jeździć na deskorolce[7].

Przebieg wydarzeń zamieszek[edytuj | edytuj kod]

Grudzień[edytuj | edytuj kod]

Ulica w Salonikach 8 grudnia

Zamieszki rozprzestrzeniły się na cały kraj. 7 grudnia w Atenach koktajlami Mołotowa została obrzucona policja i okoliczne centra handlowe. W centrum Aten, Salonik i Patras podpalono wiele samochodów i sklepów. Zniszczono fasady 17 banków w stolicy i 5 w Salonikach. W Heraklionie na Krecie koktajlami Mołotowa została obrzucona siedziba miejscowej policji oraz trzy banki[8]. Dwie uczelnie w centrum Aten – politechnikę i uczelnię ekonomiczną – zajęli młodzi ludzie, którzy obrzucali koktajlami Mołotowa znajdujące się w pobliżu siły porządkowe. W Salonikach większość uczelni była okupowana przez studentów. Efekt protestów z 7 grudnia to m.in.: 24 rannych funkcjonariuszy, w tym jeden poważnie, splądrowanych 31 sklepów, 9 banków oraz zniszczonych 25 aut[9].

8 grudnia na ulicach Salonik 300 studentów prowadziło walki z policją. Niszczone były samochody i witryny sklepowe. W nocy z 8 na 9 grudnia zamieszki się nasiliły. Aresztowano 87 osób, a 12 policjantów zostało rannych[8].

9 grudnia odbył się pogrzeb Aleksandrosa Grigoropulosa. Demonstranci wyszli na ulicę, skandując wrogie okrzyki wobec prawicowego premiera Kostasa Karamanlisa i ministra spraw wewnętrznych, Prokopisa Pawlopulosa. Ten ostatni podał się do dymisji, jednak premier jej nie przyjął[8][10].

Grupa demonstrantów w Atenach
Plan sytuacyjny wydarzeń grudniowych w centrum Aten

10 grudnia odbył się masowy strajk generalny na ulicach miast greckich. W centrum Aten strajkowało około 10 tysięcy osób[11]. Podczas zamieszek zatrzymano Polaka, którego zaaresztowano[12]. Oprócz anarchistów na ulice Aten i Salonik wyszli studenci i nauczyciele. Demonstrowało także około 2 tys. osób w Patras na wezwanie Komunistycznej Partii Grecji[12].

11 grudnia 4 tys. studentów w Atenach na placu Syntagma, starło się z policją.

12 grudnia studenci zaatakowali policję na zewnątrz budynku parlamentu greckiego w Atenach. W starciach demonstranci posługują się koktajlami Mołotowa i kamieniami, a policja gazem łzawiącym[12]. Oprócz walk z policją demonstranci niszczyli budynki, palili banki i sklepy. Z kolei w nocy z 12 na 13 grudnia w dwóch dzielnicach Aten, wybuchło 8 bomb domowej roboty. Celami ataków bomb, były banki, sklepy i lokalne biuro rządzącej partii Nowa Demokracja. W wyniku wybuchu bomb nikt nie ucierpiał[13].

13 grudnia tysiące młodych ludzi kontynuowały antyrządowe protesty w Atenach i Salonikach. W Atenach protestujący zaatakowali m. in posterunek policji, sklepy banki i siedzibę ministerstwa środowiska[14].

W kolejnych dniach zamieszkom towarzyszyły masowe protesty przed siedzibą policji w Atenach. 15 grudnia demonstranci użyli nową broń, a mianowicie pomarańcze, butelki z wodą oraz mąkę[15].

Grecki premier Kostas Karamanlis zorganizował 16 grudnia konferencję prasową na której przyznał: Zlekceważyłem skandale ostatnich lat. To był błąd. Powiedział, że Grecja ma do czynienia z chroniczną niewydolnością państwa, powodującą niezadowolenie obywateli i obiecywał reformy[16].

Zniszczone barykady po zamieszkach na ulicy w Salonikach

17 grudnia demonstranci wywiesili na Akropolu wielki transparent z napisami Opór i 18 grudnia – demonstracja solidarności w Europie. Oprócz tego zajęte zostały ratusz w mieście Joanina i ateńskie licea[17]. Tego dnia o mało nie doszło by do tragedii podobnej z 6 grudnia. Jeden z protestujących licealistów został lekko ranny od kuli wystrzelonej w jego stronę na przedmieściach Aten[18].

18 grudnia kontestujący się demonstranci pod siedzibą greckiego parlamentu, obrzucili policję butelkami z benzyną i kamieniami. Wcześniej ok. 7000 demonstrantów maszerowała na parlament z czerwonymi flagami w proteście przeciwko społecznej i gospodarczej polityce konserwatywnego rządu[19].

19 grudnia 20-osobowa grupa młodych demonstrantów obrzuciła samozapalającymi się bombami budynek Instytutu Francuskiego. W wyniku tego ataku nikt nie odniósł obrażeń, jedynie wybite zostały szyby budynku. Ponadto wandale napisali na murach budynku następujące słowa – Iskra w Atenach – pożar w Paryżu. Nadchodzi powstanie i Wesołego kryzysu i szczęśliwego nowego strachu[20].

20 grudnia był kolejnym dniem starć policji z demonstrantami. Tym razem oprócz Aten, areną walk były Saloniki. W Salonikach anarchiści zajęli kino w centrum miasta. Z kolei w Atenach na na centralnym placu Syntagma, demonstranci rzucali śmieciami w choinkę, na której także powiesili torbę z odpadami. Policjanci zaatakowali grupę 150 osób gazem pieprzowym.

Kolejne manifestacje miały miejsce 21 grudnia[21]. 23 grudnia grupa trzech tysięcy demonstrantów po raz kolejny przeszła ulicami Aten skandując: gliny, świnie, mordercy. Podczas zamieszek demonstranci ostrzelali policyjny autobus[22]. Na czas Świąt Bożego Narodzenia, zamieszki w Grecji ucichły.

Styczeń[edytuj | edytuj kod]

Nowa fala zamieszek wybuchła 1 stycznia 2009 w Salonikach, gdzie młodzi ludzie podłożyli ładunki wybuchowe pod banki, podpalali śmietniki, a policję zaatakowali koktajlami Mołotowa. Policja użyła gazu łzawiącego[23]. Rano 5 stycznia w Atenach postrzelono funkcjonariusza greckiej policji. W wyniku intensywnych poszukiwań napastników zatrzymano 72 osoby. W kierunku policji strzelało z kałasznikow dwóch uzbrojonych mężczyzn[24]. 9 stycznia demonstranci znów wyszli na ulice. Tym razem obyło się bez starć z policją[25].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. More riots in Greece over fatal police shooting of teen (ang.). USAtoday.com, 12 lipca 2008. [dostęp 13 stycznia 2010].
  2. 2,0 2,1 alx, PAP: Grecja: policjant ma zarzut zabójstwa, trwają zamieszki (pol.). Gazeta.pl, 7 grudnia 2008. [dostęp 7 grudnia 2008].
  3. pap, em, ND: Nie ustają zamieszki w Grecji (pol.). Wprost.pl, 10 grudnia 2008. [dostęp 13 stycznia 2010].
  4. Anthee Carassava: Rioting rages in Greece for third day (ang.). CNN International, 9 grudnia 2008. [dostęp 13 stycznia 2010].
  5. Χρηστου Ζερβα: Τον είδαμε να ρίχνει εν ψυχρώ (gr.). Enet.gr, 8 grudnia 2008. [dostęp 13 stycznia 2010].
  6. Ορέστης Παναγιώτου: Σημείο δολοφονίας Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου (gr.). Pathfinder News], 18 lutego 2009. [dostęp 13 stycznia 2010].
  7. Alex Grigoropoulos (ang.). Welt Online, 10 grudnia 2008. [dostęp 14 stycznia 2010].
  8. 8,0 8,1 8,2 ga, hal gazeta.pl, IAR: Dziesiątki zatrzymanych, ranni policjanci. Grecja w ogniu (pol.). Gazeta.pl, 9 grudnia 2008. [dostęp 14 stycznia 2010].
  9. http://pl.wikinews.org/wiki/Grecja:_zamieszki_po_zab%C3%B3jstwie_nastolatka_przez_policj%C4%99
  10. Ateny: 16-letni anarchista zastrzelony przez policję | Centrum Informacji Anarchistycznej
  11. http://pl.wikinews.org/wiki/Grecja:_trwa_strajk_generalny
  12. 12,0 12,1 12,2 Wprost.pl, Nie ustają zamieszki w Grecji
  13. Nie ma już starć, ale wybuchają bomby - Rzeczpospolita
  14. Gorąca sobota w Grecji - zamieszki trwają już tydzień - Wiadomości - WP.PL
  15. Demonstranci zaatakowali kwaterę główną greckiej policji - Wiadomości - WP.PL
  16. http://pl.wikinews.org/wiki/Grecki_premier_przeprosi%C5%82_za_zaniedbania
  17. Dwunasty dzień protestów - Rzeczpospolita
  18. Licealista lekko ranny od kuli - Rzeczpospolita
  19. Szturm na parlament - Rzeczpospolita
  20. Demonstranci zaatakowali Instytut Francuski - Rzeczpospolita
  21. Grecja: starcia demonstrantów z policją - Rzeczpospolita
  22. Nie ma spokoju - Rzeczpospolita
  23. :Fider IDG.pl
  24. http://pl.wikinews.org/wiki/Ateny:_podczas_zamieszek_postrzelono_policjanta
  25. psz.pl - W Grecji znowu protesty