Zanokcica północna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zanokcica północna
Asplenium septentrionale 070906.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad monilofity
Klasa paprocie
Rząd paprotkowce
Rodzina zanokcicowate
Rodzaj zanokcica
Gatunek zanokcica północna
Nazwa systematyczna
Asplenium septentrionale (L.) Hoffm.
Deutschl. Fl. 2: 12–13 1795.[2]
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Zanokcica północna (Asplenium septentrionale (L.) Hoffm.) – gatunek paproci należący do rodziny zanokcicowatych (Aspleniaceae). Występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej[3]. W Polsce rośnie najczęściej na Śląsku i w Górach Świętokrzyskich, w górach wysokich dość rzadko.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina trwała o wysokości od 10 do 20 cm.
Liście
Zimotrwałe, w zarysie podługowate o blaszce rozwidlonej, pojedynczo lub dwukrotnie pierzastodzielne, z nielicznymi odcinkami klinowato lancetowatymi, o 2–5 ząbkach na szczycie.
Zarodnie
Kupki zarodni podługowate, w końcu pokrywające całą dolną powierzchnię odcinków liścia.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Zarodnikuje od lipca do sierpnia. Rośnie w szczelinach skał i murów (nie może być wapieni).
Fitosocjologia 
Gatunek charakterystyczny rzędu Androsacetalia vandellii[4].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 144[5].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) jako narażony na wyginięcie (kategoria zagrożenia: V)[6]. Od 2014 roku podlega w Polsce ochronie częściowej. Wprowadzone w rozporządzeniu zakazy dotyczą dziko występujących roślin i obejmują także gospodarkę rolną, leśną i rybacką[7].

Przypisy

  1. Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-11].
  2. Asplenium septentrionale (L.) Hoffm. (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2014-11-30].
  3. Mapa rozmieszczenia gatunku na Den virtuella floran [dostęp 2014-01-24].
  4. Matuszkiewicz W. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  5. Asplenium septentrionale na Flora of China [dostęp 2014-01-24].
  6. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Bolesław Broda, Jakub Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujących i użytkowych. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1973.