Zapalenie sutka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Połogowe zapalenie sutka
Mastitis puerperalis
ICD-10 O91
Zakażenia piersi związane z porodem
O91.0 Zakażenie brodawki sutkowej związane z porodem
O91.1 Ropień piersi związany z porodem
O91.2 Nieropne zapalenie piersi związane z porodem

Zapalenie sutkastan zapalny tkanek gruczołu mlekowego. Wyróżnia się zapalenie brodawki sutkowej (thelitis) i zapalenie gruczołów sutkowych (mastitis).

Zapalenie sutka u człowieka[edytuj | edytuj kod]

Połogowe zapalenie sutka[edytuj | edytuj kod]

Zapalenie w okresie połogu (mastitis puerperalis) stanowi około 95% przypadków zapalenia sutka. Rozwija się w 2-3 tygodnie od rozpoczęcia karmienia piersią i powstaje bądź jako zakażenie wstępujące po urazach (pęknięciach) w obrębie brodawki sutkowej bądź też jako zapalenie zastoinowe (niedostateczne opróżnianie piersi z pokarmu). W badaniu zwykle widoczne jest zaczerwienione i bolesne miejsce na skórze piersi. W bardziej zaawansowanych postaciach cała pierś jest obrzęknięta i zaczerwieniona. Szybko dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych pachowych, ewentualnie z towarzyszącą gorączką i dreszczami. W połogu istotne jest wczesne rozpoznanie, ponieważ w przypadku zaawansowanych zmian z powstaniem ropni konieczne jest szerokie nacięcie ropnia i sączkowanie. Najczęstszym patogenem wywołującym zapalenie piersi w połogu jest gronkowiec złocisty.

Wczesne zmiany leczy się hamując laktację (podając leki hamujące wydzielanie prolaktyny- np. bromokryptynę), stosując niesteroidowe leki przeciwzapalne, okłady ze zmrożonych liści kapusty (działające przeciwzapalnie i zmniejszające obrzęk) oraz antybiotyki. W bardziej zaawansowanych stadiach konieczne może być chirurgiczne zaopatrzenie zmian zapalnych (głównie ropni).

Jeśli zmiany nie wycofują się szybko po leczeniu wówczas należy wykonać badanie histopatologiczne w celu wykluczenia raka sutka (m.in. raka zapalnego- carcinoma inflammatorium)

Pozapołogowe zapalenie sutka[edytuj | edytuj kod]

Zapalenie piersi poza okresem połogu (mastitis nonpuerperalis) rozwija się zdecydowanie rzadziej. U kobiet występują 2 szczyty zachorowań: poniżej 30. rż. (około 60%) i między 50. a 60. rż.

U młodych kobiet (poniżej 30. rż.) z reguły występuje okołoprzewodowe zapalenie sutka. Głównym czynnikiem ryzyka jest palenie papierosów[1]. Tego typu zapalenia wywołane są zakażeniem bakteryjnym wstępującym, tzn. rozpoczynającym się w okolicy otoczki. Choroba objawia się bolesnością piersi (u kobiet niezwiązaną z cyklem płciowym), wciąganiem brodawki, wyciekiem z brodawki, guzem zapalnym lub ropniem wyczuwalnym pod otoczką, a także przetoką ropną. W leczeniu stosuje się antybiotyki aktywne wobec bakterii tlenowych i beztlenowych.

Częstszą przyczyną niepołogowego zapalenia sutka są zapalne powikłania zmian mastopatycznych.

Do innych przyczyn należą:

Niepołogowe zapalenia sutka wykazują skłonność do nawrotów. Stosuje się leczenie przyczynowe, leki przeciwzapalne oraz antybiotyki. Gdy zmiany nie wycofują się szybko w trakcie leczeniu wówczas należy wykonać badanie histopatologiczne (także u mężczyzn) w celu wykluczenia raka sutka, a w przypadku zapalenia brodawki sutkowej- wykluczenia raka Pageta.

Noworodkowe zapalenie sutków[edytuj | edytuj kod]

Zapalenie gruczołu sutkowego u noworodka (mastitis neonatorum) to zakażenie dotyczące gruczołów sutkowych obrzmiałych w wyniku działania hormonów matki podczas ciąży. Występuje rzadko, zwykle u noworodków donoszonych. Zdecydowanie częściej występuje u dziewczynek. U około 50% dzieci z noworodkowym zapaleniem sutków stwierdza się ropień sutka. W każdym przypadku zapalenia tego typu konieczne jest wczesne podanie antybiotyku pozajelitowo, celem uniknięcia zniszczenia tkanki gruczołu.

Ropień Montgomery'ego[edytuj | edytuj kod]

Jest to szczególna postać zapalenia sutka. Zmiany dotyczą jednego z gruczołów Mongomery'ego znajdujących się na brodawce sutkowej. Wokół gruczołu powstaje czyrak, który zwykle przechodzi w ropień. Leczenie polega na chirurgicznym nacięciu zmiany i antybiotykoterapii.

Zapalenie sutka u zwierząt[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Mastitis.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ginekologia praktyczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994, s. 767-769. ISBN 83-200-3008-0.
  • Ginekologia i położnictwo. Wrocław: Urban & Partner, 2004, s. 320-321; 447-448. ISBN 83-85842-77-2.
  • Choroby gruczołu sutkowego u dzieci i młodzieży. Część 1: Zaburzenia rozwojowe i choroby zapalne sutka. „Medycyna Praktyczna Ginekologia i Położnictwo”. 5 (57), s. 63-70, 2008. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.