Związanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Związanie

Związanie – związanie bierki w partii szachowej oznacza, że bierką tą nie można wykonać żadnego posunięcia lub można się nią poruszać tylko w ograniczonym zakresie, albo też wykonanie posunięcia tą bierką doprowadzi do poniesienia strat. W partii szachowej rozróżnia się 3 rodzaje związania:

  • związanie na linii lub przekątnej, na której stoi król,
  • związanie na linii lub przekątnej, na której stoi figura o większej wartości,
  • związanie na linii lub przekątnej, na której stoi niebroniona bierka.

Związanie bierki jest jednym z manewrów umożliwiających uzyskanie przewagi w partii szachowej, ponieważ związana bierka ma mniejszą siłę bojową niż taka sama bierka niezwiązana. Mniejsza wartość bierki przejawia się w tym, że ma ona ograniczone możliwości poruszania się. Związanej bierki na ogół nie można włączyć do ataku. Związana bierka łatwo może stać się obiektem ataku.

Na diagramie po prawej stronie czarny skoczek jest związany przez białego gońca. Jest to związanie bezwarunkowe, ponieważ ruch skoczkiem odsłoniłby czarnego króla i postawił go w szachu, a takie posunięcie jest niedozwolone. Z kolei biały skoczek osłania hetmana przed atakiem czarnej wieży. To też jest związanie, chociaż w tym przypadku ruch skoczkiem jest przez przepisy dozwolony. Białe nie będą chciały odsłonić hetmana, ponieważ jest on cenniejszą figurą od wieży i ewentualna wymiana byłaby dla nich niekorzystna.

Pozorne związanie[edytuj | edytuj kod]

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Pozorne związanie

Początkujący szachiści często zbyt mocno ufają w siłę związania, a nie zawsze bywa ono skuteczne. Na drugim diagramie czarne, które są na posunięciu, mają nieco gorszą pozycję. Ustawienie białych figur zachęca do związania białej wieży gońcem. Czarne mogą zagrać:

1...Gd7

licząc na zdobycie wieży, która nie powinna przecież odsłonić cenniejszego hetmana. Białe mogą jednak odpowiedzieć ruchem:

2.W:d4

i goniec nie będzie mógł bić białego hetmana, bo odsłoniłby własnego hetmana, a co gorsza, umożliwiłby białej wieży danie mata. Goniec, który chciał związać wieżę, sam został przez nią związany. Wbrew pozorom nie było to wcale dobre zagranie białych. Czarne mogą teraz wykorzystać niekorzystne ustawienie białego króla i zagrać:

2...Ha5! (groźba mata w następnym ruchu 3...Ha1 lub 3...He1)
3.g4 (jedyna możliwa odpowiedź białych by zapobiec matowi i jednocześnie obronić przed zbiciem własnego hetmana)
3...Ha1+ (szach białego króla)
4.Hf1 Hd4 (białe zasłaniają króla hetmanem, czarne biją niebronioną wieżę)

Czarne, zdobywszy wieżę uzyskują znaczną przewagę materialną nad białymi.

Prawidłową odpowiedzią białych w drugim ruchu jest 2.Hh4 które prowadzi do:

2...Ha5
3.Kf1 G:g4
4.H:g4 Hd8

Białe i tak tracą wieżę w zamian za gońca i są w niekorzystnej sytuacji w końcowym etapie gry.

Bardzo pouczającym przykładem pozornego związania jest mat Legala.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]