Ład serca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ład sercapowieść Jerzego Andrzejewskiego opublikowana najpierw w czasopiśmie "Prosto z Mostu" w 1937, a następnie w postaci książkowej w 1938[1].

Akcja powieści rozgrywa się w ciągu jednej nocy w białoruskiej wiosce, w której splatają się losy kilkorga ludzi, którzy muszą dokonać wyboru pomiędzy dobrem a złem. Głównym bohaterem jest katolicki ksiądz Siecheń, rozdarty wewnętrznie, próbujący wypełniać swoją rolę duszpasterza, wbrew słabości ludzi i niepojętości wyroków boskich. Bohater jest bezsilny i nie pojmuje działań opatrzności, stara się jednak utrzymać swoją wiarę.

Powieść porusza temat łaski i predestynacji do zbawienia, co sytuuje ją w metafizycznym nurcie prozy dwudziestolecia oraz zbliża do poglądów jansenistycznych[2]. Krytyka wskazywała na podobieństwo Ładu serca z utworami Georges'a Bernanosa i François Mauriaca[2]. Postrzegano powieść jako pierwszy polski utwór nawiązujący do rozwijającego się w Europie nurtu humanizmu katolickiego. Niektórzy z recenzentów ganili natomiast Ład serca za niezgodność z zasadami katolicyzmu – wskazywali na to, że zło w utworze jest znacznie mocniej akcentowane niż łaska i opieka Boga[3].

W 1938 roku utwór zajął pierwsze miejsce w plebiscycie "Wiadomości Literackich", powieść zdobyła również Nagrodę Młodych Akademii Literatury, oraz zyskała Andrzejewskiemu opinię pisarza katolickiego[4]. Z kolei Czesław Miłosz w Zniewolonym umyśle interpretuje tę powieść, nie jako wyraz autentycznych przekonań autora, ale jako realizowanie pewnej konwencji wzniosłości[5]. Sam Andrzejewski po latach przyznawał, że w katolicyzmie próbował odnaleźć sens rzeczywistości, nie zdołał jednak do końca zaakceptować zasad tej religii[6].

Przypisy

  1. Anna Nasiłowska: Trzydziestolecie 1914-1944. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN, 1995, s. 165. ISBN 83-01-11861-X.
  2. a b Jerzy Kwiatkowski, Jan Wojnowski: Literatura Dwudziestolecia. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1990, s. 295. ISBN 83-01-09928-3.
  3. Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Miazga. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich - Wydawnictwo, 2002, s. XI. ISBN 83-04-04608-3.
  4. Bolesław Faraon: Prozaicy dwudziestolecia. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1974, s. 28.
  5. Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Trzy opowieści. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich - Wydawnictwo, 1998, s. XIX. ISBN 83-04-04457-9.
  6. Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Miazga. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich - Wydawnictwo, 2002, s. XII. ISBN 83-04-04608-3.

Bibliografia[edytuj kod]

  • Anna Nasiłowska: Trzydziestolecie 1914-1944. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11861-X.
  • Jerzy Kwiatkowski, Jan Wojnowski: Literatura Dwudziestolecia. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1990. ISBN 83-01-09928-3.
  • Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Trzy opowieści. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich - Wydawnictwo, 1998. ISBN 83-04-04457-9.
  • Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Miazga. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich - Wydawnictwo, 2002. ISBN 83-04-04608-3.