François Mauriac

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
François Mauriac
François Mauriac w 1932
François Mauriac w 1932
Podpis François Mauriac
Data i miejsce urodzenia 11 października 1885, Bordeaux
Data i miejsce śmierci 1 września 1970, Paryż
Narodowość francuska
Język francuski
Gatunki powieść psychologiczna
Ważne dzieła Teresa Desqueyroux
Odznaczenia
nagroda Nobla

François Mauriac (ur. 11 października 1885 w Bordeaux, zm. 1 września 1970 w Paryżu) – francuski pisarz zaliczany do największych pisarzy katolickich XX wieku, laureat literackiej Nagrody Nobla (1952).

Studiował literaturę na uniwersytecie w Bordeaux, uzyskując dyplom w 1905 r., po czym przeniósł się do Paryża, aby studiować École des Chartes. Pozostał w niej tylko przez kilka miesięcy, zajmując się już niemal wyłącznie pisarstwem. Debiutował w 1909 r. jako poeta, "Les Mains jointes", przyciągając uwagę krytyki literackiej.

W czasie pierwszej wojny przerwał pisanie, służąc na Bałkanach w szpitalu Czerwonego Krzyża. W 1922 r. opublikował "Le Baiser aux lepreux" (Pocałunek trędowatemu), który przyniósł mu szerokie uznanie.

Potem zasłynął jako autor prozy psychologicznej. Pisał o konfliktach między ludzką namiętnością a etyką i wiarą, m.in. w powieściach "Pustynia miłości" (1925), "Kłębowisko żmij" (1932), "Faryzeuszka" (1941) i "Jagnię" (1954). W czasie II wojny światowej publikował teksty antyfaszystowskie we francuskim podziemiu – Le cahier noir, pod pseudonimem Forez. Napisał wiele zbiorów szkiców i esejów (m.in. "Bóg i złoty cielec", 1929; biografia "De Gaulle" 1964) oraz dziennik "Pamiętnik życia wewnętrznego" (1959). W 1933 r. został członkiem Akademii Francuskiej, w roku 1952 otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a w 1958 Wielki Krzyż Legii Honorowej.

Mauriac był też znanym dziennikarzem, publikującym przez wiele lat w prawicowym dzienniku francuskim Le Figaro. W latach 50. sprzeciwiał się wojnie w Algierii, potępiając używanie tortur przez armię francuską.

Dzieła zabrane Mauriaca ukazały się w 12 tomach, w latach 1950-1956. Mauriac zachęcił też Elie Wiesela do opisania swoich doświadczeń jako Żyda w czasach Holokaustu.

Pisarz został pochowany na Cimetière de Vémars w departamencie Val-d'Oise.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Powieści, opowiadania[edytuj | edytuj kod]

  • Ciężkie okowy dzieciństwa (1985) tytuł francuski L'Enfant chargé de chaînes (1913)
  • Kamilka (1934) tytuł francuski La Robe prétexte (1914)
  • Ciało i krew tytuł francuski La Chair et le Sang (1920)
  • Uprzywilejowani (1958) tytuł francuski Préséances (1921)
  • Dialogue d'un soir d'hiver (1921) - zbiór opowiadań
  • Le Baiser au lépreux (1922)
  • Le Fleuve de feu (1923)
  • Genitrix (1959) tytuł francuski Genitrix (1923)
  • Pocałunek trędowatemu (1963) tytuł francuski Oeuvres Completes (1923) - zbiór opowiadań
  • Le Mal (1924)
  • Pustynia miłości (1934) tytuł francuski Le Désert de l'amour (1925) - nagrodzona we Francji "Grand Prix du Roman de l'Académie"
  • Teresa Desqueyroux (1930) tytuł francuski Thérèse Desqueyroux (1927)
  • Losy (1931) tytuł francuski Destins (1928)
  • Trois récits (1929)
  • "...aby zbawił, co było zginęło" (1958) lub Powrót do Boga (1933) tytuł francuski Ce qui était perdu (1930)
  • Kłębowisko żmij (1932) tytuł francuski Le Nœud de vipères (1932)
  • Le Drôle (1933)
  • Tajemnica Frontenaków (1957) tytuł francuski Le Mystère Frontenac (1933)
  • Pielgrzymi (1957) tytuł francuski Pélerins de Lourdes (1933)
  • Koniec nocy (1935) tytuł francuski La Fin de la nuit (1935)
  • Czarne anioły tytuł francuski Les Anges noirs (1936)
  • Plongées (1938)
  • Drogi morza (1958) tytuł francuski Les Chemins de la mer (1939)
  • Faryzeuszka tytuł francuski La Pharisienne (1941)
  • Pokraka tytuł francuski Le Sagouin (1951)
  • Galigai (1959) tytuł francuski Galigaï (1952)
  • Jagnię (1958) tytuł francuski L'Agneau (1954)
  • Młodzieniec z dawnych lat tytuł francuski Un adolescent d'autrefois (1969)
  • Maltaverne tytuł francuski Maltaverne (1972) (wydana pośmiertnie)

Dramaty[edytuj | edytuj kod]

  • Asmodée (1938)
  • Les Mal-aimés (1945)
  • Passage du malin (1947)
  • Le Feu sur la terre (1950)

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • Les Mains jointes (1909)
  • L'Adieu à l'adolescence (1911)
  • Le Disparu (1918)
  • Orages (1925)
  • Le Sang d'Atys (1940)

W zbiorze poezji Poeci nobliści (1994): Życie i śmierć poety (przeł. Jadwiga Dackiewicz, Andrzej Piotrowski).

Eseje, zbiory artykułów[edytuj | edytuj kod]

  • De quelques cœurs inquiets (1919)
  • La Province (1926)
  • Le Roman (1928)
  • Życie Racine'a tytuł francuski La Vie de Jean Racine (1928)
  • Bóg i złoty cielec tytuł francuski Dieu et Mammon (1929)
  • Le Jeudi-Saint (1931)
  • Blaise Pascal et sa sœur Jacqueline (1931)
  • Cierpienia i szczęście chrześcijanina tytuł francuski Souffrances et bonheur du chrétien (1931)
  • Le Romancier et ses personnages (1933)
  • Życie Jezusa (1937) tytuł francuski La Vie de Jésus (1936)
  • Święta Małgorzata z Kortony (1958) tytuł francuski Sainte Marguerite de Cortone (1945)
  • La Rencontre avec Barrès (1945)
  • Du côté de chez Proust (1947)
  • Le Fils de l'homme (1958)
  • Burza cichnie o zmierzchu (1962) tytułu francuskiego brak, z różnych źródeł
  • Bloc-notes: Notatnik z lat 1953-1970 tytuł francuski Bloc-notes, Seuil, 5 vol. (1971)
  • Souvenirs retrouvés - Entretiens avec Jean Amrouche (1981)
  • Mozart et autres écrits sur la musique (1996)
  • La Paix des cimes : chroniques, 1948-1955 (2000)
  • D'un Bloc-notes à l'autre : 1952-1969 (2004)
  • Téléchroniques, 1959-1964 (2008)

Pamiętniki[edytuj | edytuj kod]

  • Le Cahier noir (1943)
  • Journal d'un homme de trente ans (extraits) (1948)
  • Mémoires intérieurs (1959)
  • W co wierzę tytuł francuski Ce que je crois (1962)
  • Nowy pamiętnik życia wewnętrznego tytuł francuski Nouveaux mémoires intérieurs (1964)
  • Mémoires politiques (1967)

Autobiografie i korespondencje[edytuj | edytuj kod]

  • Bordeaux, version première des Commencements d'une vie (1925)
  • Commencements d'une vie (1932)
  • Écrits intimes (1953)
  • Listy 1904-1969 tytuł francuski Lettres d'une vie, 1904-1969 (1981)
  • Nouvelles lettres d'une vie, 1906-1970 (1989)

Scenariusze[edytuj | edytuj kod]

  • Le pain vivant (1955) w reżyserii Jeana Mousselle

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]