Łysanki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łysanki
Masyw Łysanek, jego grzbiety i doliny
Masyw Łysanek, jego grzbiety i doliny
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 1445 m n.p.m.
Wybitność 134 m
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Łysanki
Łysanki
Ziemia 49°15′44″N 19°54′58″E/49,262222 19,916111Na mapach: 49°15′44″N 19°54′58″E/49,262222 19,916111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Łysanki – szczyt reglowy w Tatrach Zachodnich (1445 m n.p.m.), wznoszący się pomiędzy Doliną Strążyską a Doliną Małej Łąki.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Od południowej strony masyw Łysanek od Grzybowca oddzielony jest Przełęczą w Grzybowcu (1311 m). W północnym natomiast kierunku tworzy dwa grzbiety, które niżej znów rozgałęziają się (każdy na dwa grzbiety). Łącznie więc w dolnej części Łysanek znajdują się cztery grzbiety, pomiędzy którymi znajdują się 3 doliny. W kierunku od wschodu na zachód są to: północno-wschodni grzbiet Łysanek, Suchy Żleb, Samkowy Grzbiet, Dolina za Bramką, Pośredni Wierszyk, Mały Żlebek i północno-zachodni grzbiet Łysanek:

  • grzbiet północno-wschodni opada do Samkowego Zwornika (1317 m). Grzbiet ten oddziela Dolinę Grzybowiecką (górne odgałęzienie Doliny Strązyskiej) od Doliny za Bramką. W Samkowym Zworniku odgałęzia się w północnym kierunku Samkowy Grzbiet oddzielający Suchy Żleb od Doliny za Bramką
  • od grzbietu północno-zachodniego nieco poniżej szczytu Łysanek odgałęzia się w północnym kierunku boczny grzbiet Pośredniego Wierszyka, oddzielający Dolinę za Bramką od Małego Żlebka.

Opis masywu Łysanek[edytuj | edytuj kod]

Grzybowiec i Łysanki
Z lewej strony Łysanki, w głębi Sarnia Skała

Jest to dobrze wyodrębnione wzniesienie reglowe, niemal całkowicie zalesione, ale w jego północno-wschodnim grzbiecie znajdują się zbudowane z dolomitów skałki, tzw. Jatki. Dawniej były używane przez taterników do treningu wspinaczkowego, wspinał się na nich np. w 1908 r. Mieczysław Karłowicz. Obecnie w partiach szczytowych istnieją jeszcze niewielkie niezalesione obszary, na których las nie zdążył się jeszcze odtworzyć po wielkich spustoszeniach, jakich dokonał huragan w 1968 r.

W początkach turystyki tatrzańskiej Łysanki dzięki swojej bliskości od Zakopanego były dość popularne. W 1898 r. Towarzystwo Tatrzańskie wykonało na ich szczyt ścieżkę turystyczną. Obecnie masyw Łysanek włączony został w obszar ochrony ścisłej Regle Zakopiańskie i jest niedostępny dla turystów i taterników. Możliwe jest jedynie wejście zielonym szlakiem do Doliny za Bramką.

Z rzadkich roślin znaleziono na Łysankach stanowiska storzana bezlistnego i szaroty Hoppego[1].

Przypisy

  1. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
  2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.