Świętobor (książę pomorski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świętobor
książę pomorski
Okres panowania od ok. 1100?
do 1106
Poprzednik Siemomysł lub
Świętoborzyc
Następca Warcisław I?
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Data urodzenia ok. 1091
Data śmierci 1107
Ojciec Siemomysł lub
Świętoborzyc
Matka NN
Żona NN
Dzieci Warcisław I?, Świętopełk „nakielski"?, Racibor I?

Świętobor (łac. Suatobor) (ur. ?, zm. 1107)[1]książę pomorski z przełomu XI i XII wieku.

Życie i panowanie[edytuj]

Gall Anonim podaje, że został on uwięziony na Pomorzu i pozbawiony swego państwa. Wtedy z pomocą ruszył jego krewniak Bolesław Krzywousty. Zanim jednak doszło do walki, Pomorzanie uwolnili Świętobora, a polska wyprawa zawróciła. Miało to miejsce w 1105 lub 1106 roku. Nigdy więcej źródła nie wspominają Świętobora.

Najprawdopodobniej jego dzielnica leżała na Pomorzu Zachodnim (okolice Kołobrzegu lub dalej na zachód), bo tylko do tej części Pomorza Krzywousty miał dostęp z ziemi lubuskiej (do 1107 roku Wielkopolską i Mazowszem władał Zbigniew). Panował w niej prawdopodobnie od ok. 1060 roku.

Świętobor najprawdopodobniej był potomkiem księcia całego Pomorza Siemomysła (źródła z 1046). Według części historyków Świętobor był przodkiem zachodniopomorskiego rodu Świętoborzyców, którzy z kolei byli krewnymi po mieczu książąt zachodniopomorskich. Z tego wynika, że pierwsi książęta Pomorza Zachodniego – Warcisław I i Racibor byli bliskimi krewnymi Świętobora, podobnie jak Świętopełk nakielski, który według Galla był „rodem bliski” Krzywoustemu. Nie wiadomo, na czym opierało się pokrewieństwo Świętobora (i Świętopełka) z Krzywoustym. Do niedawna największą popularnością cieszyła się hipoteza, że jego przodkiem był książę gdański wymieniony w legendzie o św. Wojciechu. Książę ów miał poślubić Piastównę. Źródło to jest jednak późne i sprzeczne z najstarszymi żywotami św. Wojciecha, więc obecnie przekaz ten jest odrzucany. Mediewista Gerard Labuda zdecydowanie odrzucił ostatnią filiację ze Świętoborem[2].

W najnowszej historiografii dominuje pogląd, że Siemomysł, Świętobor i Świętopełk byli potomkami jednego z młodszych braci przyrodnich Bolesława Chrobrego (Świętopełka – według E. Rymara lub Mieszka bądź Lamberta – według B. Śliwińskiego i J. Dobosza)[3].

Według historiografii do XIX wieku – Świętobor był prawdopodobnie ojcem: Warcisława I, Świętopełka nakielskiego, Racibora I, bliżej nieokreślonego Bogusława i Sławiny. Genealog Edward Rymar w Rodowodzie książąt pomorskich odrzucił tę hipotezę, choć podtrzymał bliższe pokrewieństwo z pierwszymi trzema filiacjami. Żona księcia jest nieznana. Zmarł w 1107 roku[4].

Genealogia[edytuj]

  Siemomysł
ur. 1000/1020
zm. po 29 VI 1046
lub Świętoborzyc
ur. ?, zm. ?
NN
ur. ?
zm. ?
     
   
Anna
ur. ?
zm. ?
OO   ?
Świętobor
(ur. ?, zm. 1107)
                   
                   
               
Warcisław I?
ur. ok. 1091
zm. najp. 9 VIII 1135
Świętopełk „nakielski"?
ur. ?
zm. ?
Racibor I?
ur. ok. 1110
zm. 7 V 1155 lub 1156


Przypisy

  1. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 87-89.
  2. Za: E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 89.
  3. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 72-73,79, 87-89,90-91.
  4. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 87-89, 90-91, 216-217.

Bibliografia[edytuj]

Źródła[edytuj]

Opracowania[edytuj]


Poprzednik
Siemomysł lub
Świętoborzyc
Pommernwappen.jpg książę pomorski
1060?-1106
Pommernwappen.jpg Następca
Warcisław I?