Świdermajer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sanatorium Gurewicza w stylu "Świdermajer". Otwock
Zabytkowa, drewniana willa letniskowa w stylu nadświdrzańskim znajdująca się na Warszawskiej Białołęce

Świdermajer (styl nadświdrzański) – nazwa drewnianej architektury letniskowej pod Warszawą powstającej na przełomie XIX i XX wieku na tzw. linii otwockiej - w miejscowościach znajdujących się w pobliżu Otwocka, wzdłuż linii kolejowej od Wawra po Śródborów[1]. Twórcą tego stylu budownictwa był Michał Elwiro Andriolli[2] [3] mieszkający od 1880 r. w osadzie Brzegi[4] nad Świdrem.[5]

Styl ma elementy tradycyjnego budownictwa mazowieckiego o lekkiej konstrukcji i bogato zdobionych pawilonów, inspirowanych warszawską Wystawą Rolno-Przemysłową z roku 1885. Andriolli sprowadził do Brzegów kilka eksponowanych na wystawie domów. Bolesław Prus pisał o nich: "Są to cacka, jakich Warszawa jeszcze nie widziała w tej ilości i rozmaitości. Każdy z nich bawi oko piękną formą, sztukaterią, rzeźbieniami, tapicerskimi ozdobami albo żywą barwą."[6]

Główna bryła budynku kształtowana pod wpływem architektury szwajcarskiej, która w Europie stała się bardzo popularna po wystawie światowej w Wiedniu w 1873 r. Andriolli wzbogacił formę o werandy i przedsionki zaczerpnięte z architektury schronisk alpejskich i rosyjskich daczy. Dla stylu charakterystyczne są drewniane ażurowe zdobienia werand i ganków, szpiczaste zwieńczenia dachów.

Nazwa[edytuj]

Nazwę "świdermajer", jako żartobliwie podobną do nazwy biedermeier, uwiecznił Konstanty Ildefons Gałczyński w wierszu "Wycieczka do Świdra":

/.../

Jest willowa miejscowość, nazywa się groźnie Świder, rzeczka tej samej nazwy lśni za willami w tyle;

tutaj nocą sierpniową, gdy pod gwiazdami idę, spadają niektóre gwiazdy, ale nie na te wille,

spadają bez eksplozji na biedną głowę moją, a wille w stylu groźnym tak jak stały, tak stoją -

dzień i noc; i znów nocą nikły blask je oświetla; cóż im "Concerto grosso" Fryderyka Jerzego Haendla!

Te wille, jak wójt podaje, są w stylu "świdermajer".

/.../


http://www.zlote-mysli.blue-world.pl/wiersz/konstanty-ildefons-galczynski/wycieczka-do-swidra/sort,title,ASC/


Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]