Żółw sępi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żółw sępi
Macrochelys temminckii[1]
(Troost, 1835)
Żółw sępi
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podkrólestwo Bilateria
(bez rangi) wtórouste
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Infratyp żuchwowce
Nadgromada czworonogi
Gromada gady
Rząd żółwie
Podrząd żółwie skrytoszyjne
Rodzina skorpuchowate
Rodzaj Macrochelys
Gatunek żółw sępi
Synonimy
  • Chelonura temminckii Troost, 1835
  • Macroclemys temminckii (Troost, 1835)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Żółw sępi (Macrochelys temminckii) – gatunek żółwia z rodziny skorpuchowatych (Chelydridae) z podrzędu żółwi skrytoszyjnych (Cryptodira)[3].

Żółw jaszczurowaty uznawany jest za gatunek niebezpieczny dla ludzi. W projekcie Rozporządzenia Gatunki niebezpieczne dla zdrowia i życia ludzi, żółw ten ma kategorię II[potrzebny przypis].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest największym żółwiem słodkowodnym w Ameryce Północnej. Rekordowy odnotowany osobnik miał karapaks długości 66 cm oraz głowę długośći (i szerokości) 24 cm, a jego masa wynosiła 114 kg[3]. Masa przeciętnego osobnika dochodzi natomiast do 90 kg[potrzebny przypis].

Karapaks barwy jednolicie ciemnobrązowej jest wydłużony i średnio wypukły pokryty 3 wzdłużnymi rzędami wysokich, rogowych bocznie spłaszczonych stożków tworzących kile[potrzebny przypis]. Tarczki karapaksu silnie zachodzą na siebie, przypominając dachówki[3]. Plastron mocno zredukowany[potrzebny przypis]. Po bokach pancerza znajduje się dodatkowy rząd rogowych płytek (co uważane jest za cechę prymitywną)[3]. Głowa duża, pokryta od góry tarczkami, a z boku guzkami[potrzebny przypis]. Szczęki masywne, ostro zakończone, górna hakowato zagięta, przypominająca sępi dziób[3] (siła nacisku szczęk wynosi ok. 75 kg/cm² i jest jedną z największych wśród kręgowców)[potrzebny przypis]. Wokół każdego z oczu występuje krąg dużych, klinowatych łusek (powiększających optycznie oczy)[3]. Ogon długi pokryty 3 rzędami guzków. Nogi słabo przystosowane do pływania[potrzebny przypis]. Na języku występuje jasnoróżowy, umięśniony wyrostek, przypominający robaka i służący do wabienia ryb i innych ofiar pod wodą[3]. W niewoli żółw ten dożywa 70 lat[potrzebny przypis].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten zamieszkuje południowo-wschodnie obszary Stanów Zjednoczonych, od Niziny Zatokowej, po Teksas i Florydę. W przeciwieństwie do żółwia jaszczurowatego, jest bardziej związany ze środowiskiem wodnym. Starsze osobniki rzadko wychodzą bowiem na ląd (wyjątek stanowią samice, wychodzące w celu złożenia jaj[3]. Gatunek ten zasiedla rzeki, jeziora i tereny bagienne[potrzebny przypis].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Żółw sępi żywi się w zasadzie wszystkim, co uda mu się upolować. Jego silne szczęki radzą sobie nawet z muszlami dużych ślimaków oraz małży). Ofiarę wabi za pomocą mięsistego wyrostka na języku. Gdy ta znajdzie się w jego zasięgu, żółw szybko rzuca się na swą zdobycz i zaciska na niej szczęki[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Macrochelys temminckii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Macrochelys temminckii. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f g h i F.J. Obst: Żółwie. W: Harold G. Cogger, Richard G. Zweifel: Encyklopedia Zwierząt. Gady i Płazy. Warszawa: Agencja ELIPSA, 1933, s. 113–114. ISBN 83-85152-31-8.