Żelazków (powiat kaliski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Żelazków. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Żelazków
Herb
Herb Żelazkowa
Dwór w Żelazkowie z XVIII wieku
Dwór w Żelazkowie z XVIII wieku
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat kaliski
Gmina Żelazków
Liczba ludności (2011) 878[1]
Strefa numeracyjna (+48) 62
Kod pocztowy 62-817
Tablice rejestracyjne PKA
SIMC 0211435
Położenie na mapie gminy Żelazków
Mapa lokalizacyjna gminy Żelazków
Żelazków
Żelazków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żelazków
Żelazków
Ziemia51°51′14,3″N 18°10′21,2″E/51,853972 18,172556

Żelazkówwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Żelazków, nad Bawołem, ok. 9 km od Stawiszyna, ok. 12 km od Kalisza.

Siedziba władz gminy wiejskiej Żelazków.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Żelazków wymieniany w źródłach od 1348 roku[2].

Na przestrzeni wieków Żelazków wielokrotnie zmieniał właścicieli, należał między innymi do Szadkowskich, Niewiejskich[3], Chebdów[4], Siedleckich (XVI wiek), Leszczyńskich i Radolińskich (od 1680 roku)[2].

Potop szwedzki oraz toczące się wojny m.in. bitwa stoczona pod Kaliszem w 1706 roku, przyczyniły się do doszczętnego zniszczenia Żelazkowa i pobliskich okolic[2]. Ponowny rozkwit dóbr żelazkowskich przypada na 2 połowę XVIII wieku – prawdopodobnie wtedy wzniesiono obecny dwór w Żelazkowie, przebudowany w latach 1796–1798 wg projektu Fryderyka Alberta Lessla[2].

Na początku XIX wieku miejscowość należała do ziemianina Piotra Radolińskiego herbu Leszczyc, po jego śmierci w 1823 roku majątek odziedziczyli jego synowie[2].

W 1904 roku Żelazków nabyli Radońscy, którzy do czasów II wojny światowej byli ostatnimi właścicielami miejscowości[4]. W latach 1914–1917 wybudowano linię kolei wąskotorowejKaliskiej Kolei Dojazdowowej kursującej m.in. do Żelazkowa[4].

Przynależność administracyjna[edytuj | edytuj kod]

Okres Jednostka administracyjna
1975–1998 borderHerb województwa kaliskiego województwo kaliskie POL gmina Żelazków COA.svg gmina Żelazków
1999– POL województwo wielkopolskie COA.svg województwo wielkopolskie POL powiat kaliski COA.svg powiat kaliski

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego[5]:

  • zespół dworski (XVIII, pocz. XIX wieku):
    • Zabytek dwór z galeriami,
    • Zabytek oficyna,
    • Zabytek spichrz,
    • Zabytek dom ogrodnika,
    • Zabytek park.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Żelazków (wielkopolskie), www.polskawliczbach.pl [dostęp 2019-02-14] (pol.).
  2. a b c d e Historia, www.zelazkow.pl [dostęp 2019-02-14] (pol.).
  3. Małgorzata Omilanowska, Polska. Pałace i Dwory, 2009, ISBN 978-83-7495-590-4.
  4. a b c Żelazków, wkaliszu.pl - Kalisz on-line [dostęp 2019-02-15].
  5. Zestawienia zabytków nieruchomych, www.nid.pl [dostęp 2019-02-14].