Agadir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Agadir
اكادير
Ilustracja
Wzgórze z kasbą w Agadirze
Państwo  Maroko
Region Sus-Massa
Populacja (2014)
• liczba ludności

421 844
Położenie na mapie Maroka
Mapa lokalizacyjna Maroka
Agadir
Agadir
Położenie na mapie Afryki
Mapa lokalizacyjna Afryki
Agadir
Agadir
Ziemia30°25′N 9°35′W/30,416667 -9,583333
Strona internetowa
Widok na agadirską kasbę
Widok z kasby na port w Agadirze
Meczet w Agadirze
Lotnisko w Agadirze

Agadir (arab. اكادير, Akādīr; berb. ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, Agadir) – miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim, siedziba administracyjna regionu Sus-Massa. W 2014 roku liczyło ok. 422 tys. mieszkańców[1]. Miasto jest ośrodkiem przemysłu rybnego i cementowego. Międzynarodowy port lotniczy, 10 kilometrów piaszczystych plaż oraz średnio 300 słonecznych dni w roku sprawia, że Agadir jest najpopularniejszą nadmorską miejscowością wypoczynkową w Maroku[2].

Historia miasta[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą osadą, która znajdowała się nad Atlantykiem u ujścia rzeki Wadi Sus, była wspomniana przez Herodota fenicka kolonia Thymiaterium. Współczesne miasto założyli w XV wieku Portugalczycy. W kolejnym stuleciu Agadir został zajęty przez wojska marokańskiej dynastii Sadytów. Nastąpił wówczas gwałtowny rozkwit miasta, chociaż jego znaczenie przyćmiewały porty As-Suwajra i Al-Dżadida. Po kryzysie marokańskim W 1911 miasto było blokowane przez Niemców. W 1913 miasto znalazło się pod panowaniem francuskim, W roku 1914 po wybudowaniu portu miasto bardzo szybko się rozwijało, gdyż przeładowywano tu eksploatowane w głębi kraju zasoby naturalne. W latach 50. miasto znalazło się w niepodległym Maroku. Nocą 29 lutego 1960 r., w ciągu 15 sekund, zostało prawie doszczętnie zniszczone przez trzęsienie ziemi. Zginęło wtedy około 15 tysięcy osób, a 20 tysięcy straciło dach nad głową. Miasto trzeba było praktycznie w całości odbudować, dlatego też nie ma ono typowo marokańskiego charakteru.

Medyna[edytuj | edytuj kod]

Po trzęsieniu ziemi w 1960 roku, Agadir został pozbawiony swojej medyny. Od 1970 roku znany włoski dekorator Coco Polizzi, pasjonat tradycyjnego budownictwa, marzył o jej odbudowaniu w jak najbardziej autentyczny sposób. Pierwszy kamień węgielny położono dopiero w 1992 roku. Medyna zajmuje cztery i pół hektara i zbudowana jest z kamienia, ziemi i drewna, pochodzących z okolicznych regionów. Prace nad ukończeniem tej części miasta nadal trwają. Docelowo (poza budowlami z kamienia) mają tu powstać ogrody botaniczne i sztuczne jezioro.

Kasba[edytuj | edytuj kod]

Ruiny cytadeli pochodzącej z XVI w., widoczne na dominującym nad pn. krańcem zatoki agadirskiej wzgórzu stanowią jedyny zachowany zabytek miasta. Po trzęsieniu ziemi z 1960 r. mury zostały częściowo zrekonstruowane, jednak otaczają jedynie pusty plac – zabudowa wewnętrzna uległa całkowitemu zniszczeniu. Na zboczu wzgórza umieszczono ogromny, podświetlany nocą napis arabski brzmiący w tłumaczeniu "Bóg, ojczyzna, król". Podobny, pochodzący z XVIII w. napis zachował się nad bramą twierdzy.

Pierwszą twierdzę zbudowali Portugalczycy jako niewielki fort Santa Cruz de Cap de Gué w początku XVI w., twierdzę rozbudowali królowie marokańscy po roku 1540.

Hotele[edytuj | edytuj kod]

W Agadirze jest najwięcej hoteli spośród marokańskich kurortów[potrzebny przypis]. Większość skupia się przy bulwarze Muhammada V, biegnącym równolegle do plaży.

Lotnisko[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy port lotniczy Agadir-Al Massira jest oddalony od miasta o 22 kilometry. Obok lotniska nie znajdują się żadne hotele.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Najpopularniejszymi obiektami sportowymi w Agadirze są dwa pola golfowe. Miejscowe kluby jeździeckie oferują przejażdżki konne, a biura turystyczne organizują wyprawy jachtami i pojazdami terenowymi. Okolice Agadiru są także chętnie odwiedzane przez surferów i kitesurferów.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Średnia temperatura i opady dla Agadiru
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 20,4 21,0 22,4 21,9 23,2 24,0 26,1 26,1 26,4 25,3 25,3 20,7 23,4
Średnie dobowe temperatury [°C] 14.1 15.2 16.7 17.0 18.7 20.2 22.0 22.2 21.9 20.3 17.9 14.6 18,4
Średnie temperatury w nocy [°C] 7,9 9,4 10,9 12,0 14,2 16,4 18,0 18,2 17,3 15,2 12,3 8,5 13,4
Opady deszczu [mm] 45,5 42,4 31,1 25,9 3,5 1,1 0,1 0,2 3,0 25,8 52,6 60,7 292
Średnia liczba dni z opadami 5.4 5.6 5.1 3.7 1.4 1.3 0.2 0.4 1.6 4.1 5.3 5.3 39,4
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 231 224 270 282 296 269 270 254 242 246 219 229 3029
Źródło: Hong Kong Observatory[3], NOAA[4] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, 1961-1990)
Średnia dobowa temperatura morza (°C)[5]
Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Rok
18,3 17,5 17,6 18,0 18,5 19,6 20,2 20,7 20,7 20,6 19,3 18,3 19,1

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Population légale des régions, provinces, préfectures, municipalités, arrondissements et communes du royaume d'après les résultats du RGPH 2014 (12 régions) (fr.). Site institutionnel du Haut-Commissariat au Plan du Royaume du Maroc. [dostęp 2016-09-27].
  2. Wilczyński, Piotr L., Osadnictwo miejskie Maroka, (w:) Kiniorska I., Sala S. (red.), Rola geografii społeczno-ekonomicznej w badaniach geograficznych, t. II, Nauki geograficzne w badaniach regionalnych, IG AŚ i PTG, Kielce 2007, s. 49-56.
  3. „Climatological Information for Agadir, Morocco” - Hong Kong Observatory
  4. Agadir Climate Normals 1961–1990 - National Oceanic and Atmospheric Administration
  5. Agadir average sea temperature – seatemperature.org.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]