Aleksander Błachowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Błachowski
Data urodzenia 1930
doktor
Specjalność: etnologia
Instytucja Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
Okres zatrudn. 1973 - 1980
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Aleksander Błachowski (ur. 1930 w Tarnopolu[1]) – doktor etnologii, historyk sztuki i muzeolog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolewnt liceum w Łańcucie, maturę zdał w Warszawie. Studiował historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim (dyplom magistra w 1956 r.). W 1989 r. uzyskał doktorat z etnologii. na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Podjął pracę jako instruktor PCK na województwo warszawskie w 1949. Następnie został zatrudniony (1953) w Wydziale Sztuki Ludowej Ministerstwa Kultury i Sztuki.

W latach 1953–2000 tworzył muzealne zbiory etnograficzne (głównie z zakresu kultury artystycznej) w Warszawie, Płocku, Toruniu - łącznie ok. 40 tysięcy obiektów. Wykonał ok. 5 tysięcy fotografii dokumentujących zabytki architektury wiejskiej, zabytki ruchome oraz ludowych artystów i rękodzielników na terenie Mazowsza, Podlasia, Kielecczyzny, Podtatrza, Puszczy Sandomierskiej, Pogórza Dynowskiego, Sądecczyzny, Kujaw, Pomorza, Warmii i Mazur.

Autor kilkuset publikacji, a także ponad dwustu wystaw sztuki ludowej i nieprofesjonalnej w kraju i kilkudziesięciu za granicą. W latach 1975-2000 prowadził wykłady na temat sztuki ludowej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, w latach 2003-2008 wykłady i seminaria dyplomowe z zakresu kultury regionalnej w Kujawsko Pomorskiej Szkole Wyższej w Bydgoszczy. Kierownik działu etnograficznego Muzeum Mazowieckiego w Płocku w latach 1968-1973, dyrektor Muzeum Etnograficznego w Toruniu w latach 1973-1980 i kierownik działu sztuki w tymże Muzeum w latach 1980-1995. Od 1976 roku do chwili obecnej członek prezydium Rady Naukowej Zarządu Głównego Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Uhonorowany nagrodą im. Oskara Kolberga.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Etnografia dla turystów (1958),
  • Skarby w skrzyni malowanej czyli o sztuce ludowej inaczej (1974),
  • Nie tylko chlebem... portrety twórców ludowych (1983),
  • Twórczość Jarosława Furgały (1983),
  • Polska wycinanka ludowa (1986),
  • Ludowe dywany dwuosnowowe (1990),
  • Współczesna sztuka ludowa (1997),
  • Etnografia - ścieżka edukacji regionalnej. Podręcznik dla nauczycieli (2003),
  • Malarstwo na szkle. Tradycje i współczesność polskiej sztuki ludowej. T.I, (2004},
  • Hafty - polskie szycie. Tradycje i współczesność polskiej sztuki ludowej. T.II, (2004),
  • Józef Chełmowski - madonny, (2007),
  • Ziemia Dobrzyńska- część południowa. Informator turystyczny (2007),
  • Z biegiem Drwęcy... Przewodnik, (2008),
  • Zapomniane skarby kultury. Ikonografia ubiorów i krajobrazu kulturowego sprzed 200 lat (2009),
  • Gmina Nowe Miasto Lubawskie. Informator turystyczny, (1909),
  • Szlakiem dobrzyńskich kapliczek" (2010),
  • Gmina Gruta. Przewodnik turystyczny (2010),
  • Ubiór i krajobraz kulturowy Polski i Ukrainy zachodniej w ikonografii J. Głogowskiego i K.W. Kielisińskiego (2011).

Artykuły[edytuj | edytuj kod]

  • 1954 Wystawa pokonkursowa wycinanki kurpiowskiej w Myszyńcu, PSL, nr 1, s. 55-61.
  • 1954 O właściwy stosunek do sztuki ludowej, „Przedpole” (Warszawa), nr 5.
  • 1955 Wykaz konkursów i wystaw polskiej sztuki ludowej w kraju i za granicą w latach 1946-1954, Katalog Ogólnopolskiej Wystawy Sztuki Ludowej 10-lecia w Warszawie, s.62-81.
  • 1956 Artystka z Puszczy Zielonej, „Kłosy” nr 6.
  • 1956 W obronie pamiątek kultury narodowej, „Kłosy” nr 21.
  • 1957 W pogoni za dzbanem, „Kłosy” nr 9.
  • 1957 Dywany na medal, „Kłosy” nr 24.
  • 1957 Wycinanki ludowe, „Czerwony Sztandar” (Wilno), nr 255.
  • 1957 Wystawa ukraińskiej sztuki ludowej w Warszawie, PSL, nr 1, s. 44-52.
  • 1958 Польское народное искусство, „Декоративное Искусство СССР”, nr 3, (Moskwa) s. 33-40.
  • 1958 Współczesne wycinanki z Puszczy Białej, PSL, nr 4, s. 195-202.
  • 1959 Kultura ludowa - niedoceniona dziedzina, „Głos Nauczycielski”, (Warszawa) nr 42.
  • 1960 Z badań nad sztuką ludową Opolszczyzny.(Skrzynie), PSL, nr 1, s. 23-36
  • 1960 Dominika Bujnowska, tkaczka dywanów podwójnych, PSL, R. 14, nr 2, s. 87-101.
  • 1960 Widowisko Król Herod z Ciechanowca, pow. Siemiatycze., „Literatura Ludowa”, Warszawa, R. 4, nr 2-3, s. 92-107.
  • 1960 Kilka uwag o kulturze ludowej i jej roli w pracy oświatowej,"Nauczyciel krajoznawca na Mazowszu” (red. S. Rodkiewicz), Tom I i II, (Warszawa) s.50-62.
  • 1961 Kultura ludowa jako temat pracy SKKT, „Nauczyciel krajoznawca na Mazowszu” (red. S. Rodkiewicz), Tom III, (Warszawa) s. 82-131.
  • 1966 Historia skrzyni a dzień dzisiejszy, „Widnokrąg”, (Rzeszów), nr 45.
  • 1970 W sprawie sztuki ludowej. Polemiki, „Współczesność”, nr 8 (313).
  • 1970 Po IV Ogólnopolskim Festiwalu Folklorystycznym w Płocku, „Notatki Płockie” nr 4/58, s. 30-37.
  • 1971 Źródła do historii ludowych strojów Mazowsza Płockiego, „Notatki Płockie” nr 3/62, s. 16-20.
  • 1972 Stroje płockie w świetle źródeł z XIX wieku, „Rocznik Muzeum Mazowieckiego w Płocku” z. 3, s. 5-95.
  • 1973 Stosunek do starych zwyczajów i obrzędów ludowych oraz tworzenie nowych w Związku Radzieckim, „Lud”, t. 57, s. 301-318.
  • 1973 Tkactwo ludowe Mazowsza w literaturze etnograficznej. Konkurs na tkactwo ludowe województwa warszawskiego w 1972 roku. Konkurs na twórczość ludową południowego Mazowsza - rezultaty w zakresie tkactwa. Niektóre typy tkanin dekoracyjnych jako przykład krążenia wzorów we współczesnej sztuce ludowej, „Rocznik Muzeum Mazowieckiego w Płocku”, z. 5, s. 5-99. Wybór i opis fotografii tkanin s. 117-154.
  • 1977 Problematyka kontynuacji kulturotwórczych działań opartych na tradycjach kultury ludowej w nowym podziale terytorialnym kraju, „I Forum Folklorystyczne Płock -76”,(Warszawa) s. 78-93.
  • 1977 Contemporary folklore in the Ethnographic Museum, Toruń, „Museum” Quarterly review published by Unesco, volume XXIX, nr 4, s. 206-213.
  • 1978 Przykłady badań etnograficznych, „Krajoznawstwo i turystyka w szkole”, (red. T. Łobożewicz), (Warszawa) s. 238-307.
  • 1980 O wycinankach. Refleksje po konkursie ogólnopolskim w Toruniu, PSL, nr 3/4, s. 181-204.
  • 1980 Jak zdrowa woda i czyste powietrze, „Chłopska Droga”, nr. 94.
  • 1980 Wspólnota losów i kultury czyli o miejsce ludowej w narodowej, „Chłopska Droga”, nr 102/3
  • 1981 Wisła w zwierciadle myśli i uczuć ludowych, „Chłopska Droga”, nr 31/32.
  • 1986 Problematyka współczesnej sztuki ludowej w działalności muzeów polskich, „Muzealnictwo” nr 30, s. 44-56.
  • 1987 Regionalny styl wycinanki ludowej a twórczość indywidualna dzisiaj, „Wycinanka ludowa. Materiały z sympozjum zorganizowanego wraz z wystawą: „Wycinanki ludowe regionu kołbielskiego i powiśla garwolińskiego”. 1984.” s. 5-14.
  • 1990 Sztuka ludowa i nieprofesjonalna w aspekcie zbiorów i ekspozycji muzealnych, „Śląskie Prace Etnograficzne”, Tom 1, (Katowice) s. 117-130.
  • 1992 Ludowa kultura artystyczna jako składnik zespołu wartości regionalnej tożsamości kulturowej (wybrane aspekty), „Przegląd Regionalny. Kujawy, Ziemia Chełmińska, Ziemia Dobrzyńska”, nr 4/1992,(Toruń) s. 20-25.
  • 1993 Wybrane aspekty modelu etnograficznych ekspozycji muzealnych o celach edukacyjnych - refleksje praktyka, „Śląskie Prace Etnograficzne”, Tom 2, (Katowice) s. 39-50.
  • 1995 Malarstwo na szkle i drzeworyty ludowe.Rzeźba w drewnie, „Sztuka ludowa Kaszubów. Przeszłość i teraźniejszość” (red. w. Szkulmowska), s. 23-70.
  • 1995 Malarskie dekoracje mebli, „Sztuka ludowa Kaszubów. Przeszłość i teraźniejszość” (red. W. Szkulmowska), s.169-178.
  • 1996 Czy regionalne musi być ludowe?, „Pomerania”, nr 1/2, s. 34-37.
  • 1996 Pałuki - region historyczno-etnograficzny, „Sztuka Ludowa Pałuk. Przeszłość i teraźniejszość” (red. W. Szkulmowska), s. 9-18.
  • 1996 Rzeźba. Obrazy i malatury, „Sztuka ludowa Pałuk. Przeszłość i teraźniejszość.” (red. W. Szkulmowska), s. 29-59.
  • 1997 Strój, „Sztuka ludowa Kujaw. Przeszłość i teraźniejszość” (red. W. Szkulmowska), s. 72-108.
  • 1997 Rzeźba dawna, „Sztuka ludowa Kujaw. Przeszłość i teraźniejszość” (red. W. Szkulmowska), s. 131-148.
  • 1999 Wkład prymitywów ludowych do kultury narodowej w Polsce. Liaudies primityvu indelis i nacionalinę Lenkijos kultūrą), „Primityvumas mene” (sudarytoja Teresè Jurkuvienè), (Wilno) s. 134-153.
  • 1999 Dziedzictwo sztuki ludowej - kilka refleksji na czasie, „Twórczość Ludowa” nr 3-4 (43), s.59-63.
  • 2000 Liaudies menas Lenkijoje: paveldo problemos, „Liaudies kultūra” nr 2 (71), (Wilno) s. 42-48.
  • 2001 Zapomniane skarby, „Twórczość Ludowa”, nr 3/4 (50), s. 26-35.
  • 2002 Siła w tradycji. Wybrane aspekty współczesnej sytuacji sztuki ludowej, „Twórczość Ludowa” nr 1-2 (51), s.21-24.
  • 2007 Z historii haftów kaszubskich - geneza formy, „Ziemia Człuchowska - Kaszuby - Pomorze. O dziejach, kulturze i ludziach” (red. C. Obracht-Prondzyński), s. 191-242.
  • 2008 Z okazji 40-lecia Stowarzyszenia Twórców Ludowych, „Twórczość Ludowa”, nr 1-2 (65), s. 6-8.
  • 2010 Szkice węglem. Humanistyczne i narodowe wartości dziedzictwa polskiej ludowej kultury artystycznej w XXI w.(prolegomena),"Cywilizacja - o nauce, moralności, sztuce i religii” nr 33/2010, (Lublin) s. 82-93.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]