Aleksander Semkowicz (senator)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Semkowicz
Data i miejsce urodzenia 17 czerwca 1885
Tłuste
Data i miejsce śmierci 8 lipca 1954
Warszawa
Senator V kadencji (II RP)
Okres od 1938
do 1939
Przynależność polityczna OZN
Odznaczenia
Srebrny Wawrzyn Akademicki Gwiazda Przemyśla Odznaka Honorowa "Orląta"
Grób Aleksandra Semkowicza na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Aleksander Semkowicz (ur. 17 czerwca 1885 w Tłustem, zm. 8 lipca 1954 w Warszawie) – polski bibliograf i introligator, miłośnik literatury Adama Mickiewicza, senator w II Rzeczypospolitej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Osierocony w wieku sześciu lat, wychowywał się w sierocińcu we Lwowie. Po ukończeniu 3. klasy gimnazjum uczył się zawodu introligatora, a dzięki stypendium wyjechał na naukę do Świebodzina, Kilonii i Lipska[1]. W 1909 roku ukończył Królewską Akademię Graficzną w Lipsku[2]. W latach 1912–1917[potrzebny przypis] był kierownikiem technicznym introligatorni Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie[2].

W latach 1918–1919 walczył w wojnie polsko-ukraińskiej w szeregach Wojska Polskiego, a po zwolnieniu z armii założył we Lwowie własną firmę introligatorską we Lwowie. Z biegiem lat zaczął specjalizować się w konserwacji starodruków i gromadzić pamiątki związane z Adamem Mickiewiczem. W 1930 r. Semkowicz przeprowadził się z rodziną do nowo wybudowanego własnego domu nazwanego Domem pod Książką[2]. W 1931 roku został wybrany na starszego Cechu Introligatorów we Lwowie.

Był członkiem OZN. W 1938 roku został wybrany senatorem V kadencji (1938–1939)[3] z województwa lwowskiego, pracował w komisjach: gospodarczej, skarbowej i społecznej.

Po wybuchu II wojny światowej i włączeniu Lwowa do ZSRR utracił swój zakład, którego wyposażenie wywieziono wgłąb ZSRS. W związku z utratą pracy zatrudnił się jako konserwator zabytkowych książek w Ossolineum. Podczas niemieckiejokupacji rodzina została eksmitowana, a Semkowicz utrzymywał ją z handlu kartoflami. W 1944 roku został zesłany do Donbasu, skąd wrócił pieszo[2] po 9 miesiącach i osiadł w 1946 roku w Krakowie.

Po przeprowadzce do Krakowa Semkowicz kontynuował pracę starodrukami Mickiewicza. Wkrótce potem powierzono mu organizację w Warszawie wystawy z okazji 150-lecia urodzin Mickiewicza. W związku z nowym zadaniem przeprowadził się wraz z żoną do Warszawy. Był inicjatorem powołania Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie[2] i od 1950 roku jego pierwszym dyrektorem.

Zmarł w 1954 r. Wdowa skatalogowała i przekazała na rzecz muzeum pozostały po nim prywatny księgozbiór związany z Mickiewiczem[2].

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Antoniego i Ludmiły z domu Faranowskiej. Jego stryjem był Aleksander Semkowicz, a bratem stryjecznym Władysław Semkowicz.

Ożenił się 24 września 1912 roku z Heleną Heinke. Miał z nią 4 dzieci: Władysława, Jana, Stanisławę i (zmarłą w dzieciństwie) Helenę[5][6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Książki były dla niego rodziną. Z ukochanego Lwowa wywoził je wagonami, „wyborcza.pl” [dostęp 2018-04-26] (pol.).
  2. a b c d e f Semkowicz Aleksander. W: Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 659. reprint Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa, 1984
  3. Podstawowe dane biograficzne Aleksandra Semkowicza na stronie Biblioteki Sejmowej – Parlamentarzyści RP. [dostęp 2013-01-02].
  4. M.P. z 1937 r. Nr 257, poz. 407
  5. a b Elżbieta Bukowska: Semkowicz Aleksander. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 36: Seidel Stefan – Serkowski Stanisław. Warszawa – Kraków: Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, 1995, s. 233–234. ISBN 83-86301-18-X.
  6. Aleksander Semkowicz w Wielkiej genealogii Minakowskiego. [dostęp 2013-01-02].