Władysław Semkowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władysław Semkowicz
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 8 maja 1878
Lwów
Data i miejsce śmierci 12 lutego 1949
Kraków
profesor
Specjalność: historia
Alma Mater Uniwersytet Lwowski
Doktorat 16 sierpnia 1902
Habilitacja 25 października 1909
Profesura 1919
Uczelnia Uniwersytet Lwowski
Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Komandor Orderu Świętego Sawy

Władysław Aleksander Semkowicz (ur. 8 maja 1878 we Lwowie, zm. 12 lutego 1949 w Krakowie) – polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, poszukiwacz i wydawca źródeł, badacz dziejów polskiego średniowiecza.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Aleksandra. Zajmował się szeroką gamą nauk pomocniczych historii, jak paleografia, genealogia i heraldyka, stworzył też wiele map historycznych. Autor licznych opracowań, wśród nich Ród Awdańców w wiekach średnich[1]. W 1917 opiniował opracowane przez Komisję Archiwalną Tymczasowej Rady Stanu projekty nowej ustawy i regulaminów archiwalnych. Jego stanowisko zostało potem wykorzystane podczas prac nad reskryptem Rady Regencyjnej o archiwach[2]. 8 marca 1925 został wybrany prezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie[3].

W latach 1924–1933 był redaktorem Encyklopedii nauk pomocniczych historii, która miała przed wybuchem II wojny światowej trzy wydania: 1924, 1929, 1933.

W czasie okupacji początkowo uwięziony w wyniku Sonderaktion Krakau w Sachsenhausen, po zwolnieniu z obozu pracował w Instytucie Niemieckiej Pracy Wschodniej, według części historyków na polecenie AK[4]. Teza o rzekomej dobrowolnej kolaboracji z Niemcami, postawiona w kontrowersyjnej dla krakowskiego środowiska naukowego[5] pracy doktorskiej Anetty Rybickiej Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940-1945[6] spotkała się z krytyką krakowskiego środowiska naukowego[7][8][9].

Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1929)[10] przez prezydenta Ignacego Mościckiego oraz dwukrotnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (po raz drugi w 1936[11]). Ponadto odznaczony w 1930 Orderem Świętego Sawy III klasy,

Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[12].

Uczniowie[edytuj | edytuj kod]

Do grona jego uczniów należą: Karol Buczek, Zofia Kozłowska-Budkowa, Kazimierz Dobrowolski, Marian Friedberg, Tadeusz Glemma, Karol Górski, Adam Lewak, Olga Łaszczyńska, Sylwiusz Mikucki, Józef Mitkowski, Rodion Mochnacki, Henryk Münch, Witold Taszycki, Adam Vetulani, Józef Widajewicz.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia nauk pomocniczych historii, cztery wydania 1924, 1929, 1933 oraz powojenne Kraków 2000, ​ISBN 83-7052-850-3
  • Paleografia łacińska, Kraków 2002, ​ISBN 83-7052-532-6
  • Wywody szlachectwa w Polsce XIV-XVII w. Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie, Lwów 1913[13]
  • Geograficzne podstawy Polski Chrobrego, 1925
  • Akta unii Polski z Litwą 1396–1791, Kraków 1938 (wspólnie z Stanisław Kutrzeba)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wydane przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk: cz.1 (Poznań 1917), cz.2 (1919), cz.3 (1920).
  2. A. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 5.
  3. Leszek Pudłowski. Polskie Towarzystwo Heraldyczne. Zarys dziejów 1906-1939. „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego”. I (XII), s. 161, 1993. 
  4. Teresa Bałuk-Ulewiczowa, Wyzwolić się z błędnego koła. Institut für Deutsche Ostarbeit w świetle dokumentów Armii Krajowej i materiałów zachowanych w Polsce, Kraków: „Arcana”, 2004, ISBN 83-89243-91-1, OCLC 830629188.
  5. M. Wroński, KRYTYKA NAUKOWA cz. II.
  6. A. Rybicka, Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940-1945, Warszawa 2002, ​ISBN 83-7181-255-8​.
  7. Teresa Bałuk-Ulewiczowa, Wyzwolić się z błędnego koła. Institut für Deutsche Ostarbeit w świetle dokumentów Armii Krajowej i materiałów zachowanych w Polsce, Kraków: „Arcana”, 2004, ISBN 83-89243-91-1, OCLC 830629188.
  8. I. Lisiak, O historii, honorze i ... opluwaniu.
  9. A. Litewka, Kolaboranci?.
  10. 27 listopada 1929 „za zasługi na polu naukowem i społecznem” M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630.
  11. 11 listopada 1936 „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905-1918” M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 464.
  12. Groby profesorów UJ na Cmentarzu Rakowickim. 2010-10-20. [dostęp 2015-08-29].
  13. Katalog Biblioteki Narodowej

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]