Władysław Semkowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Władysław Aleksander Semkowicz (ur.8 maja 1878 we Lwowie , zm. 12 lutego 1949 w Krakowie) – polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, poszukiwacz i wydawca źródeł, badacz dziejów polskiego średniowiecza. Syn Aleksandra.

Życiorys[edytuj]

Zajmował się szeroką gamą nauk pomocniczych historii, jak paleografia, genealogia i heraldyka, stworzył też wiele map historycznych. Autor licznych opracowań, wśród nich Ród Awdańców w wiekach średnich[1]. W 1917 opiniował opracowane przez Komisję Archiwalną Tymczasowej Rady Stanu projekty nowej ustawy i regulaminów archiwalnych. Jego stanowisko zostało potem wykorzystane podczas prac nad reskryptem Rady Regencyjnej o archiwach[2]. 8 marca 1925 został wybrany prezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie[3].

W czasie okupacji początkowo uwięziony w wyniku Sonderaktion Krakau w Sachsenhausen, po zwolnieniu z obozu pracował w Instytucie Niemieckiej Pracy Wschodniej, według części historyków na polecenie AK[4]. Teza o rzekomej dobrowolnej kolaboracji z Niemcami, postawiona w kontrowersyjnej dla krakowskiego środowiska naukowego[5] pracy doktorskiej Anetty Rybickiej Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940-1945[6] spotkała się z krytyką krakowskiego środowiska naukowego[7][8][9].

Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1929)[10] przez prezydenta Ignacego Mościckiego oraz dwukrotnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (po raz drugi w 1936[11]).

Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[12].

Uczniowie[edytuj]

Do grona jego uczniów należą: Karol Buczek, Zofia Kozłowska-Budkowa, Kazimierz Dobrowolski, Marian Friedberg, Tadeusz Glemma, Karol Górski, Adam Lewak, Olga Łaszczyńska, Sylwiusz Mikucki, Józef Mitkowski, Rodion Mochnacki, Henryk Münch, Witold Taszycki, Adam Vetulani, Józef Widajewicz.

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Encyklopedia nauk pomocniczych historii, Kraków 2000, ISBN 83-7052-850-3
  • Paleografia łacińska, Kraków 2002, ISBN 83-7052-532-6
  • Wywody szlachectwa w Polsce XIV-XVII w. Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie, Lwów 1913[13]
  • Geograficzne podstawy Polski Chrobrego, 1925
  • Akta unii Polski z Litwą 1396–1791, Kraków 1938 (wspólnie z Stanisław Kutrzeba)

Przypisy

  1. Wydane przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk: cz.1 (Poznań 1917), cz.2 (1919), cz.3 (1920).
  2. A. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 5.
  3. Leszek Pudłowski. Polskie Towarzystwo Heraldyczne. Zarys dziejów 1906-1939. „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego”. I (XII), s. 161, 1993. 
  4. T. Bałuk-Ulewiczowa: Wyzwolić się z błędnego koła. Institut für Deutsche Ostarbeit w świetle dokumentów Armii Krajowej i materiałów zachowanych w Polsce, Kraków 2004, ISBN 83-89243-91-1.
  5. M. Wroński, KRYTYKA NAUKOWA cz. II.
  6. A. Rybicka, Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940-1945, Warszawa 2002, ISBN 83-7181-255-8.
  7. T. Bałuk-Ulewiczowa, Wyzwolić się z błędnego koła. Institut für Deutsche Ostarbeit w świetle dokumentów Armii Krajowej i materiałów zachowanych w Polsce, Kraków 2004, ISBN 83-89243-91-1.
  8. I. Lisiak, O historii, honorze i ... opluwaniu.
  9. A. Litewka, Kolaboranci?.
  10. 27 listopada 1929 „za zasługi na polu naukowem i społecznem” M.P. 1929 nr 274 poz. 630.
  11. 11 listopada 1936 „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905-1918” M.P. 1936 nr 263 poz. 464.
  12. Groby profesorów UJ na Cmentarzu Rakowickim. 2010-10-20. [dostęp 2015-08-29].
  13. Katalog Biblioteki Narodowej

Linki zewnętrzne[edytuj]