Alvis (motoryzacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alvis Ltd.
The Alvis Car Company Ltd.
Ilustracja
Państwo  Wielka Brytania
Siedziba Kenilworth
Data założenia 1919
brak współrzędnych
Strona internetowa

Alvis Ltd. – dawne brytyjskie przedsiębiorstwo produkujące w latach 1920-1967 samochody osobowe marki Alvis, a także pojazdy wojskowe i silniki, z siedzibą w Coventry, a następnie w Kenilworth. W 2011 roku marka została reaktywowana przez spółkę The Alvis Car Company Ltd.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwo zostało założone w 1919 roku w Coventry pod nazwą T.G. John and Company Ltd. i początkowo produkowało silniki stacjonarne oraz skutery. W 1920 roku rozpoczęła się produkcja pierwszego samochodu – Alvis 10/30[1]. W 1922 roku weszły do produkcji modele 11/40 oraz 12/40 HP. Zmieniono wówczas nazwę spółki na Alvis Car and Engineering Company Ltd. Rok później model 12/50 z sukcesem wziął udział w wyścigu Brooklands, rozpoczynając karierę sportowych modeli marki Alvis. W drugiej połowie lat 20. zaczęto prowadzić próby z napędem na koła przednie. Przełom lat dwudziestych i trzydziestych obfitował w sportowe sukcesy tej marki. W 1932 roku wprowadzono model Firefly, a dwa lata później kolejny – Firebird. Karosowane były między innymi w warsztatach firmy Vanden Plas. W drugiej połowie lat 30. skoncentrowano się na pojazdach wyższej klasy średniej o sportowym zacięciu. W 1936 roku rozpoczęto produkcję silników lotniczych i samochodów pancernych, jednocześnie ze skróceniem nazwy do Alvis Ltd.

W okresie II wojny światowej przestawiono się w znacznej mierze na produkcję silników lotniczych dla RAF[2]. Produkcja samochodów została wstrzymana w listopadzie 1940 roku w następstwie niemieckiego nalotu na Coventry, który poważnie uszkodził fabrykę. Kontynuowana była produkcja sprzętu wojskowego i silników lotniczych, których fabryki uniknęły większych zniszczeń. Wznowienie produkcji samochodów nastąpiło w 1946 roku, jednak głównym obszarem działalności przedsiębiorstwa w okresie powojennym stała się produkcja pojazdów wojskowych.

Pierwszym powojennym modelem osobowym był TA14. W 1951 roku zadebiutował model TA21, a dwa lata później TC21. Fabryka chwaliła się mocnymi silnikami oraz wysokimi osiągami swoich pojazdów. Lata 50. przyniosły oryginalne sportowe modele, o opływowej sylwetce, z charakterystyczną osłoną chłodnicy karosowane przez szwajcarską firmę Graber[2].

W 1965 roku spółka została wykupiona przez Rovera, który wkrótce stał się częścią British Leyland. W 1966 roku wyszedł z taśmy ostatni model firmy Alvis TF21 series IV. Rok później zakłady przy Holyhead Road w Coventry zostały zamknięte i zakończono produkcję samochodów pod marką Alvis[3].

Rover-Alvis P6-BS

W 1967 pojawił się prototyp sportowego coupé pod nazwą Rover-Alvis P6-BS. Zastanawiano się też nad produkcją Lagondy Rapide pod marką Alvis, ale projekt zarzucono.

Magazyny zostały przeniesione do Kenilworth, gdzie przez lata prowadzono sprzedaż części, naprawiano zabytkowe pojazdy tej marki. W latach 90. zaczęto oferować kolekcjonerom pełną renowację wszystkich modeli Alvis, łącznie z wyprodukowanymi w latach 20. Od 2006 roku rozpoczęto prace nad stworzeniem repliki przedwojennego modelu 4.3 Litre z 1936 roku. W 2011 roku nowy model Alvis 4.3 Litre Continuation Series został zaprezentowany na Goodwood Festival of Speed. Miał być oferowany głównie na rynek arabski, rosyjski i chiński[2].

Przekształcenia własnościowe[edytuj | edytuj kod]

Początkowo zakład funkcjonował pod nazwą T.G. John and Company Ltd. założony przez Thomasa Georga Johna. W grudniu 1921 roku pod kierownictwem Geoffreya de Frevile zmieniono nazwę na Alvis Car and Engineering Company Ltd. Do firmy dołączyli George Thomas Smith-Clarke oraz William M. Dunn, którzy prowadzili firmę do lat 50., nadając modelom Alvis sportowy styl. W 1936 roku skrócono nazwę przedsiębiorstwa do Alvis Ltd. Po przejęciu przez Rovera marka Alvis znikła z rynku pojazdów osobowych, natomiast sama spółka nie została zlikwidowana. Weszła w skład koncernu British Leyland. Koncentrowała się na produkcji pojazdów wojskowych oraz użytkowych (np. pożarniczych). W 1981 roku została przejęta przez United Scientific Holdings plc, który w 1992 roku zmienił nazwę na Alvis plc. W 2002 roku, po nabyciu oddziału Vickers Defence Systems od koncernu Rolls-Royce, nazwę spółki zmieniono na Alvis Vickers plc. W 2004 roku przedsiębiorstwo zostało przejęte przez BAE Systems[4], a nazwa Alvis zniknęła z rynku zbrojeniowego. Inwestorzy ze spółki Red Triangle, chcący reaktywować montaż aut osobowych porozumieli się z BAE Systems, co do możliwości używania marki Alvis na oznaczenie wytwarzanej przez siebie repliki. Powołano wówczas spółkę The Alvis Car Company Ltd.[5]

Modele samochodów[edytuj | edytuj kod]

Lata 1920–1940[6][edytuj | edytuj kod]

Model Lata produkcji Silnik (cylindry, rozrząd) Pojemność Osiągi Zdjęcie
10/30 1920–1923 4 / sv 1460 cm³ 30 KM (22 kW)
11/40 1921–1922 4 / sv 1598 cm³ 30 KM (22 kW)
12/40 1922–1924 4 / sv 1598 cm³ 30 KM (22 kW)
12/50 (SA, SB, SC, TE, TF, SD, TG, TH, TJ) 1923–1932 4 / ohv 1496 cm³ / 1598 cm³ / 1645 cm³ 50 KM (37 kW) Alvis 12/50 Sports
12/80 1926
14/75 (SA, TA, TB) 1927–1929 6 / ohv 1870 cm³
FWD (FA, FB, FD, FE, FWD 12/75, FWD 8/15) 1928 - 1931 4 / ohc 1482 cm³ / 1491 cm³ (8/15) 50-75 KM (37-55 kW) / 125 KM (92 kW) Alvis FWD Type FA
Silver Eagle (SA, SD, SE, SF, SG, TA, TB, TC) 1929–1937 6 / ohv 2148 cm³ / 1991 cm³ (SD) 72 KM (53 kW) Alvis Silver Eagle
12/60 (TK, TL) 1931–1932 4 / ohv 1645 cm³ 52 KM (38 kW) Alvis 12/60
Speed 20 SA 1932–1933 6 / ohv 2511 cm³ 87 KM (64 kW) Alvis Speed 20 SA
Firefly 1932–1934 4 / ohv 1496 cm³ 50 KM (37 kW) Alvis Firefly „12“/S.A. 11,9 sports 4-Seater
Speed 20 SB 1933–1935 6 / ohv 2511 cm³ 87 KM (64 kW) Alvis Speed 20 SB
Crested Eagle (TA, TB, TC, TD, TE, TF, TG, TJ, TK) 1933–1940 6 / ohv 2511–2762 cm³ / 2148 cm³ (TE) / 2762 cm³ (TJ, TK) / 3571 cm³ (TA, TB) 77 KM (56,6 kW) / 106 KM (78 kW)
Silver Eagle SF 1934–1935 6 / ohv 2148 cm³ Alvis Silver Eagle
4.3 Litre 1934–1935 6 / ohv 4387 cm³ 137 KM (101 kW) Alvis 4,3 Litre Vanden Plas Tourer (1934)
Firebird 1934–1936 4 / ohv 1842 cm³ 55 KM (40 kW) Alvis Firebird Tourer
Speed 20 SC 1935 6 / ohv 2762 cm³ 87 KM (64 kW)
Silver Eagle SG 1935–1936 6 / ohv 2362 cm³ 66 KM (48,5 kW) Alvis Silver Eagle SG
Speed 20 SD 1935–1936 6 / ohv 2762 cm³ 87 KM (64 kW) Alvis Speed 20 SD
3 1/2 Litre SA 1935–1936 6 / ohv 3571 cm³ 102 KM (75 kW) Alvis 3½ Litre Cabrio (1935)
Speed 25 SB 1936–1938 6 / ohv 3571 cm³ 106 KM (78 kW) Alvis Speed 25 (1937)
Silver Crest (TF, TH) 1936–1940 6 / ohv 2362 cm³ (TF) / 2762 cm³ (TH) 68 KM (50 kW) / 95 KM (70 kW)
12/70 1937–1940 4 / ohv 1842 cm³ 62,5 KM (46 kW) Alvis 12/70 (1938)
Speed 25 SC 1938–1940 6 / ohv 3571 cm³ 106 KM (78 kW) Alvis Speed 25 (1938)

Lata 1945–1967[edytuj | edytuj kod]

Model Lata produkcji Silnik (cylindry, rozrząd) Pojemność Osiągi Zdjęcie
TA 14 1945–1950 4 / ohv 1892 cm³ 65 KM (48 kW) Alvis TC 14 (1948)
TB 14 1948–1951 4 / ohv 1892 cm³ 68 KM (50 kW) Alvis TB 14, Bj. 1949
TA 21 1950–1953 6 / ohv 2993 cm³ 83-93 KM (61-67,6 kW) 1953 Alvis TA 21 DHC
TB 21 1950–1953 6 / ohv 2993 cm³ 95 KM (70 kW) Alvis TB 21 Roadster
TC 21/100 1953–1956 6 / ohv 2993 cm³ 100 KM (74 kW) Alvis TC 21/100 Drophead Coupe (1954)
TC 108G 1955–1958 6 / ohv 2993 cm³ 104 KM (76,5 kW) Alvis TC 108G Coupé Special (1957)
TD 21 1958–1963 6 / ohv 2993 cm³ 115 KM (84,5 kW) Alvis TD21 Cabrio
TE 21 1963–1965 6 / ohv 2993 cm³ 130 KM (95,5 kW) Alvis 1965 TE21 Saloon
TF 21 1965–1966 6 / ohv 2993 cm³ 150 KM (110 kW) Alvis TF21 Cabriolet

Produkcja wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Od lat 30. do lat 60. zakład zajmował się wytwarzaniem silników lotniczych na licencji francuskiej firmy Gnome-Rhône. Flagowym wyrobem był silnik gwiazdowy Alvis Leonides, używany m.in. w samolotach Percival Provost oraz śmigłowcach Bristol Sycamore i Westland Dragonfly. W drugiej połowie lat 30. zaczęto także montować opancerzone pojazdy wojskowe. W okresie powojennym produkowano m.in. samochody pancerne Saladin, transportery opancerzone Saracen, samochody ciężarowe Stalwart a także serię pojazdów wojskowych CVR(T). Po przejęciu przez Rovera, a następnie British Leyland dawny dział zbrojeniowy Alvis został w 1981 roku odsprzedany United Scientific Holdings i funkcjonował do 2004 roku, gdy został przejęty przez BAE Systems, najpierw pod nazwą Alvis plc (do 2000 roku) a następnie Alvis Vickers plc.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. www.gtue-oldtimerservice.de
  2. a b c Alvis Car Company – Milestones (ang.). [dostęp 2012-12-12].
  3. W 2012 roku na terenie byłej fabryki Alvis mieścił się między innymi salon sprzedaży BMW. Dane z Google Maps.
  4. BAE triumphs in tank firm battle (ang.). BBC News, 2004-06-04. [dostęp 2012-12-02].
  5. www.alviscars.co.uk, The Company
  6. autokult.pl, Orzeł i zając Alvisa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]