Amazonka niebieskoczelna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Amazonka niebieskoczelna
Amazona aestiva[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

papugowe

Rodzina

papugowate

Podrodzina

papugi neotropikalne

Plemię

Androglossini

Rodzaj

Amazona

Gatunek

amazonka niebieskoczelna

Synonimy
  • Psittacus aestivus Linnaeus, 1758[2]
Podgatunki
  • A. a. aestiva (Linnaeus, 1758)
  • A. a. xanthopteryx (Berlepsch, 1896)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Amazonka niebieskoczelna[4] (Amazona aestiva) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae). Zasiedla Amerykę PołudniowąBrazylię, Boliwię, Paragwaj i północną Argentynę. Bliski zagrożenia wyginięciem.

Amazonka żółtoskrzydła (A. a. xanthopteryx)

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki A. aestiva[2][5]:

  • amazonka niebieskoczelna (A. aestiva aestiva) – zasiedla wschodnią Brazylię
  • amazonka żółtoskrzydła[4] (A. aestiva xanthopteryx) – zasiedla Boliwię, południowo-zachodnią Brazylię, Paragwaj i północną Argentynę.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pióro amazonki niebieskoczelnej

Amazonka niebieskoczelna ma prawie cały wierzch ciała zielony z ciemniejszymi skrzydłami. Jej czoło i policzki są niebieskie, wierzch głowy i obszar wokół oczu żółte, lecz ilość tych kolorów jest różna i jest cechą osobniczą[6]. Dziób jest czarny, w środku bardziej brązowe. Tęczówki są brązowe. Zgięcie skrzydeł jest czerwone (podgatunek nominatywny) lub żółte (amazonki żółtoskrzydłe). Pokrywy I rzędu czerwone[7]. Nogi są szare. Ogon ma barwę skrzydeł, ale ma czerwone plamy i jasnozielony pasek na końcu. Samiec i samica wyglądają podobnie, różnią się nieznacznie budową głowy, lecz nie daje to pewności w ich odróżnieniu[6].

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

  • długość ciała: 37–40 cm[8]
  • masa ciała: 375–450 g, podg. xanthopteryx 400–500 g[7]

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Lasy deszczowe, czasami też na suchych, zadrzewionych stepach. Nie oddala się od rzek[8].

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Amazonki niebieskoczelne żyją w parach lub stadach do kilkudziesięciu osobników[7]. Lubią między innymi wspinać się i oskubywać gałęzie[6].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Jajo z kolekcji muzealnej

W okresie lęgowym zbierają się w stada mogące liczyć nawet ponad 1000 osobników. Wykonują zbiorowy taniec godowy, niszcząc roślinność. Samiec kłania się i karmi samicę do momentu kopulacji[8]. Samica składa w dziupli[9] 3–4 jaja, okres inkubacji trwa około 28 dni[7].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2019 roku uznaje amazonkę niebieskoczelną za gatunek bliski zagrożenia (NT – near threatened); wcześniej miała ona status gatunku najmniejszej troski (LC – least concern). Całkowita liczebność populacji, według szacunków, mieści się w przedziale 1–10 milionów dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy. Do głównych zagrożeń dla gatunku należą: przekształcanie siedlisk w tereny rolnicze, pozyskiwanie drewna na wielką skalę oraz intensywny odłów tych ptaków z przeznaczeniem na handel jako ptak klatkowy[3].

Hodowla[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe wymagania[10]
Bardzo dla nich ważny jest ruch i możliwość lotu. Woliera powinna mieć wymiary 2,5 × 1,5 × 1,5 m. Podłoże powinien stanowić piasek, wcześniej wyczyszczony. Woliera nie może być zbyt ciasna, bo papuga się otłuści z powodu braku ruchu.
Pożywienie
Amazonki żywią się między innymi świeżymi owocami, warzywami i kiełkami[7]. Mieszanka ziaren powinna być dobrej jakości. Chętnie spożywają ziarna słonecznika i orzeszki ziemne[6], lecz ze względu na dużą zawartość tłuszczu nie powinno być ich wiele w diecie, bo ptaki te łatwo przybierają na wadze[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Amazona aestiva, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Blue-fronted Amazon (Amazona aestiva) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-09-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-09)].
  3. a b Amazona aestiva, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Androglossini Sundevall, 1872. Wersja: 2020-01-11. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-09-20].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Parrots, cockatoos (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-09-20].
  6. a b c d Papugi, kakadu, papużki faliste i lory - rząd: papugi - Psittaciformes, [w:] Esther J.J. Verhoef-verhallen, Encyklopedia europejskich i egzotycznych ptaków ozdobnych, Warszawa: Bellona, ISBN 83-11-10474-3.
  7. a b c d e Blue-fronted Amazon (Amazona aestiva) (ang.). W: Parrot Encyclopedia [on-line]. World Parrot Trust. [dostęp 2020-09-20].
  8. a b c www.euroanimal.pl.
  9. Amazonka niebieskoczelna. W: zapytaj.onet.pl [on-line]. Ringier Axel Springer. [dostęp 2020-09-20].
  10. AMAZONKA "aestiva" niebieskoczelna. W: www.mojekoty-mojeptaki.org [on-line]. [dostęp 2012-08-04].
  11. Jan Dovřák, Hodowla i odchów amazonki niebieskoczelnej, „Nowa Exota”, s. 17, ISSN 1214-8962.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]