Anastazy Pankiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Błogosławiony
Anastazy
Anastazy Pankiewicz
prezbiter i męczennik
Anastazy Pankiewicz.png
Kopia fotografii z własnoręcznym podpisem Anastazego Pankiewicza wykonana w 1937 r.
Data urodzenia 9 lipca 1882
Nagórzany
Data śmierci 20 maja 1942
Hartheim k. Linzu
Czczony przez rzymskokatolicki
Data beatyfikacji 13 czerwca 1999
Warszawa
przez Jana Pawła II
Wspomnienie 12 czerwca

Anastazy Pankiewicz OFM, imię chrzestne Jakub (ur. 9 lipca 1882[a]. w Nagórzanach koło Sanoka, zm. 20 maja 1942 w Hartheim k. Linzu) – polski duchowny katolicki, bernardyn, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Biografia[edytuj]

Był synem Tomasza (1848-1901, rolnika) i Tekli z domu Lenio (1850-1916)[b]. Przyszły święty został ochrzczony jako Jakub Pankiewicz w kościele św. Mikołaja w Nowotańcu. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Nowotańcu (gdzie mieściła się siedziba rodzinnej parafii), później do gimnazjum w Sanoku i Lwowie (do 1899). W 1900 wstąpił do zakonu bernardynów. W 1904 złożył śluby wieczyste, po czym 1 lipca 1906 przyjął Święcenia kapłańskie. A po ukończeniu studiów teologicznych pracował w zespole Kościelno-Klasztornym w Wieliczce, piastował również urząd kustosza Konwentu Krakowskiego, w latach 1908-1911 pełnił m.in. funkcję magistra nowicjatu zjednoczonej prowincji bernardyńsko-reformackiej we Włocławku, z nominacji prowincjała Daniela Magońskiego.

W latach 1919-1930 pełnił funkcję gwardiana w kościele św. Bernardyna w Krakowie, gdzie dokonał remontu świątyni. Następnie przeniósą się do Łodzi, gdzie był fundatorem klasztoru bernardynów w Kościół i klasztor pw. św. Elżbiety Węgierskiej. W tym celu w 1930 nabył w dzielnicy Doły kilka działek od Niemców i Żydów, z pomocą licznych sponsorów (szczególnie kanadyjskiej Polonii) wybudował dom zakonny, po czym w latach 1932-1937 na scalonym terenie trzypiętrowy gmach na klasztor i gimnazjum oraz prowizoryczny, jednonawowy, kościół pw. św. Elżbiety. Po kanonicznej erekcji domu w 1932 o. Anastazy Pankiewicz został pierwszym przełożonym. W obiekcie w 1937 otwarto prywatne Ogólnokształcącego Gimnazjum Męskiego, do którego o. Pankiewicz zaangażował, oprócz zakonnego katechety, wyłącznie nauczycieli świeckich. W 1937 powołał do życia Zgromadzenie Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla[1]. W 1939 podniesiono łódzką rezydencję do rzędu konwentu. W 1939 r. Niemcy zajęli bernardyńskie gmachy, a zakonników wysiedlili. W przerobionym kościele umieścili stajnie i garaże. Pankiewicz ukrywał się na cmentarzu św. Wincentego (część cmentarza Doły) w pobliżu klasztoru. W dniu 6 października 1941 podczas masowych aresztowań księży na terenie Łodzi i okolic, został aresztowany i wywieziony do obozu przejściowego w Konstantynowie Łódzkim. 30 października wraz z innymi więźniami konstantynowskiego obozu został przewieziony do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego w Dachau (otrzymał numer obozowy 28176[2]). Po niespełna siedmiu miesiącach uwięzienia decyzją lekarza obozowego został umieszczony w grupie inwalidów, po czym wraz z 14-stoma innymi księżmi katolickimi osadzony w obozie zagłady na zamku Hartheim pod Linzem (obecnie Austria). Zmarł męczeńską śmiercią 20 maja 1942 roku, a jej bezpośrednią przyczyną było obcięcie dłoni przy zamykaniu burty samochodu i zagazowanie.

13 czerwca 1999 został ogłoszony przez Jana Pawła II błogosławionym (w gronie 108 polskich męczenników II wojny światowej).

Kult i upamiętnienie[edytuj]

Tablica upamiętniająca bł. Anastazego Pankiewicza w Nagórzanach
Upamiętnienie bł. Anastazego Pankiewicza na grobowcu jego rodziców w Nowotańcu

Istnieją cztery główne miejsca kultu Anastazego Pankiewicza:[3]

  • Kościół i klasztor pw. św. Elżbiety Węgierskiej w Łodzi, którego był fundatorem. W kościele znajduje się jego obraz i tablica pamiątkowa ustanowiona 27 października 1957. Ponadto jego imieniem nazwano położone obok Katolickie Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. bł. Anastazego Pankiewicza. Odprawiane są nabożeństwa. Ponadto w łódzkiej dzielnicy Doły w wyniku zmian nazw ulic w 2007 fragment ulicy Spornej przemianowano na ulicę bł. Anastazego Pankiewicza.
  • Dom Generalny sióstr antonianek przy ul. Janosika 141 w Łodzi: kaplica pod wezwaniem św. Antoniego z Padwy i bł. o. Anastazego, płaskorzeźba Błogosławionego w prezbiterium, dwa obrazy z jego podobizną, modlitwy do jego intencji.
  • Kościół św. Bernardyna w Krakowie: ołtarz, nabożeństwo.
  • Parafia św. Mikołaja w Nowotańcu: nabożeństwo i pieśń ku jego czci, ołtarz z wizerunkiem błogosławionego, w 2007 na chrzcielnicy umieszczono tablicę pamiątkową ustanowioną w 125. rocznicę urodzin, w 2011 ustanowiono cztery witraże z jego podobizną, symboliczna tablica na grobie jego rodziców na przykościelnym cmentarzu. 13 lipca 2013 w rodzinnych Nagórzanach została odsłonięta tablica pamiątkowa poświęcona Anastazemu Pankiewiczowi[4].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Inskrypcja na grobie jego rodziców wskazuje datę urodzenia 7 sierpnia 1882.
  2. Źródło zaczerpnięte z ksiąg parafialnych podało datę ślubu rodziców 1875, lecz jednocześnie wskazało nazwisko Pańkiewicz oraz inne daty ich urodzenia od podanych na ich nagrobku: ojciec ur. 1848, matka ur. 1852 – Nowotaniec Banns, Volume IV, 1873 – 1877; 1880 – 1904 (ang.). semanchuk.com. [dostęp 26 maja 2014].

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]