Andrzej Waśko
Andrzej Waśko (2022) | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1961 |
| Profesor nauk humanistycznych | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1993 |
| Habilitacja |
2003 |
| Profesura |
29 stycznia 2018 |
| Odznaczenia | |
Andrzej Marian Waśko (ur. 1961 w Krakowie) – polski literaturoznawca i nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych. W 2007 sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, w latach 2017–2025 doradca prezydenta RP Andrzeja Dudy.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończył studia polonistyczne w Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1993 uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie pracy pt. Romantyczny sarmatyzm. Tradycja szlachecka w literaturze polskiej lat 1831–1863. Habilitował się w 2002 w oparciu o rozprawę zatytułowaną Zygmunt Krasiński. Oblicza poety. W 2018 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych[1].
Od 1986 zawodowo związany z Instytutem Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Został pracownikiem Katedry Historii Literatury Oświecenia i Romantyzmu Wydziału Polonistyki UJ oraz profesorem Instytutu Kulturoznawstwa Wydziału Filozoficznego Akademii Ignatianum w Krakowie. Od 1996 do 1997 był wykładowcą literatury i kultury polskiej na Uniwersytecie Illinois w Chicago.
Jest badaczem polskiego romantyzmu, zajmuje się również relacjami między sferą kultury a polityki w Polsce (wydał książkę Demokracja bez korzeni). Jest redaktorem naukowym „Biblioteki Sarmackiej”.
W latach 1980–1983 działał w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów[2]. Należy do NSZZ „Solidarność”, Towarzystwa Naukowego im. Stanisława ze Skarbimierza oraz stowarzyszenia Inicjatywa Małopolska im. Króla Władysława Łokietka, którego był założycielem i prezesem, po czym zasiadł w jego zarządzie[3]. Wszedł w skład Komisji Historycznoliterackiej Polskiej Akademii Nauk, współpracował również z Muzeum Historii Polski jako koordynator zespołu ekspertów. W latach 2009–2011 był wiceprezesem Towarzystwa Nauczycieli Szkół Polskich[4].
W latach 1991–1998 zasiadał w redakcjach czasopism „Arka” i „Arcana”[5] (był zastępcą redaktora naczelnego tego ostatniego pisma), współtworzył również wydawnictwo Arcana. W latach 2009–2013 był redaktorem naczelnym półrocznika „Perspektywy Kultury”. W 2015 objął stanowisko redaktora naczelnego kwartalnika „Arcana”[6]. Został też publicystą „Gazety Polskiej” i „Gazety Polskiej Codziennie”.
W 2007 krótko pełnił funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej. W 2008 wstąpił do Prawa i Sprawiedliwości. Był jednym z inicjatorów Ruchu im. Lecha Kaczyńskiego. W wyborach parlamentarnych w 2011 bezskutecznie starał się o mandat posła w okręgu kaliskim z listy PiS[7]. W 2014 został członkiem rady programowej Prawa i Sprawiedliwości[8], a w 2015 wszedł w skład Narodowej Rady Rozwoju powołanej przez prezydenta Andrzeja Dudę[9]. W styczniu 2017 został doradcą prezydenta Andrzeja Dudy do spraw wdrażania reformy oświaty[10].
Wszedł w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025[11]. W sierpniu tego samego roku zakończył pełnienie funkcji doradcy prezydenta[12].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2016, za wybitne zasługi w działalności na rzecz rozwoju polskiej kultury, za osiągnięcia w pracy literackiej)[13][14]
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Romantyczny sarmatyzm. Tradycja szlachecka w literaturze polskiej lat 1831–1863, Arcana, Kraków 1995
- Romantyczna gawęda szlachecka. Antologia (wybór i opracowanie), Księgarnia Akademicka, Kraków 1999
- Zygmunt Krasiński. Oblicza poety, Arcana, Kraków 2001
- Poza utopią i nihilizmem. Człowiek jako podmiot kultury, Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum, Wydawnictwo WAM, Kraków 2007
- Demokracja bez korzeni, Arcana, Kraków 2009
- Historia według poetów. Myślenie metahistoryczne w literaturze polskiej (1764–1848), Arcana, Kraków 2015[15]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Prof. dr hab. Andrzej Marian Waśko, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2018-03-12].
- ↑ Andrzej Waśko. prezydent.pl. [dostęp 2025-08-11].
- ↑ Informacje na stronie Stowarzyszenia Inicjatywa Małopolska im. Króla Władysława Łokietka. [dostęp 2011-08-23].
- ↑ Andrzej Waśko. pressje.org.pl. [dostęp 2011-08-23].
- ↑ Prof. dr hab. Andrzej Waśko. uj.edu.pl. [dostęp 2025-08-11].
- ↑ Zmiany w ARCANACH. arcana.pl, 17 grudnia 2014. [dostęp 2015-06-06].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2015-06-06].
- ↑ Rada Polityczna Prawa i Sprawiedliwości powołała Radę Programową. pis.org.pl, 15 lutego 2014. [dostęp 2014-10-07].
- ↑ Prezydent powołał Narodową Radę Rozwoju. prezydent.pl, 16 października 2015. [dostęp 2015-10-16].
- ↑ Prezydent podpisał ustawy reformujące system oświaty. prezydent.pl, 9 stycznia 2017. [dostęp 2017-01-09].
- ↑ Komitet poparcia Karola Nawrockiego. wszystkoconajwazniejsze.pl, 6 grudnia 2024. [dostęp 2025-03-09].
- ↑ Uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych oraz aktów odwołania. prezydent.pl, 5 sierpnia 2025. [dostęp 2025-08-05].
- ↑ M.P. z 2016 r. poz. 654
- ↑ Odznaczenia państwowe dla zasłużonych pracownikom i twórców związanych z krakowskim wydawnictwem „Arcana”. prezydent.pl, 8 czerwca 2016. [dostęp 2016-07-28].
- ↑ Wykaz publikacji w katalogu Biblioteki Narodowej. [dostęp 2017-01-09].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Andrzej Waśko nowym wiceministrem edukacji. wp.pl, 28 sierpnia 2007. [dostęp 2011-08-23].
- Nota biograficzna na stronie projektlodz.pl. [dostęp 2011-08-23].
- Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Członkowie Narodowej Rady Rozwoju
- Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”
- Działacze Niezależnego Zrzeszenia Studentów
- Ludzie urodzeni w Krakowie
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Politycy Prawa i Sprawiedliwości
- Polscy literaturoznawcy
- Polscy publicyści konserwatywni
- Polscy redaktorzy naczelni
- Wiceministrowie edukacji III Rzeczypospolitej
- Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie
- Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Illinois w Chicago
- Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Urodzeni w 1961