Antagonisty receptora angiotensyny II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Losartan, pierwszy antagonista receptora angiotensyny II

Antagonisty[a] receptora angiotensyny II, sartany, ARB (z ang. angiotensin receptor blockers) – grupa leków stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego, o wspólnym mechanizmie działania polegającym na blokowaniu receptora angiotensynowego typu 1 (AT1).

Mechanizm działania[edytuj]

Zablokowanie receptora AT1 uniemożliwia działanie angiotensyny II uwalnianej przez układ renina–angiotensyna–aldosteron i doprowadza do zablokowania rozwoju objawów uzależnionych od biologicznego działania angiotensyny, polegających na skurczu naczyń krwionośnych, retencji sodu i płynów w organizmie (zależnego od aldosteronu), co z kolei powoduje wzrost oporu następczego i przerost lewej komory serca. Angiotensyna II zwiększa też ekspresję inhibitora aktywatora plazminogenu, co zmniejsza potencjał fibrynolityczny osocza i prowadzi do progresji zmian miażdżycowych.

W odróżnieniu od inhibitorów enzymu konwertującego, leki te nie wpływają na stężenie bradykininy (co przejawia się chociażby brakiem kaszlu po zastosowaniu leków tej grupy u niektórych osób); powodują także zwiększenie poziomu angiotensyny II w surowicy krwi.

W badaniach na zwierzętach wykazano jednak, że szkodliwe działanie angiotensyny II na organizm nie zależy bezpośrednio od jej stężenia, lecz od pobudzenia receptora AT1 (a sartany właśnie ten receptor blokują).

Zablokowanie receptora AT1 hamuje biologiczne działanie angiotensyny na narządy, co przejawia się[3]:

Zwiększony poziom angiotensyny powoduje natomiast pobudzenie receptora angiotensyny typu 2 (AT2), co prowadzi do:

Zastosowanie medyczne[edytuj]

Zgodnie rekomendacjami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z roku 2016 stosowanie sartanów jest korzystne tylko jako leczenie alternatywne u wybranych pacjentów, dla których inne leki okazały się nieodpowiednie. Wynika to z możliwości wystąpienia poważnych efektów ubocznych. Zaleca się na przykład ich podawanie w celu obniżenia ryzyka niewydolności serca w przypadkach, gdy pacjent nie toleruje inhibitorów konwertazy angiotensyny. Należy podawać je wówczas łącznie z beta-blokerami i blokerami receptora aldosteronowego (MRA). Można je także włączyć do leczenia u pacjentów nietolerujących MRA, których stan nie poprawia się po podaniu beta-blokerów[4].

Aktualnie zarejestrowane są następujące sartany[potrzebny przypis]:

Wskazaniem do stosowania sartanów jest nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza współistniejące z[potrzebny przypis]:

oraz w przypadku wystąpienia skutków ubocznych podczas stosowania inhibitorów enzymu konwertującego[potrzebny przypis].

W wielu badaniach klinicznych, na przykład LIFE, SCOPE, VALUE, EUTOPIA, OPTIMAAL, wykazano także korzystny wpływ sartanów[potrzebny przypis]:

  • zmniejszanie ryzyka rozwoju niewydolności serca
  • zmniejszanie ryzyka rozwoju niewydolności nerek u chorych na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę (działanie nefroprotekcyjne)
  • zmniejszanie ryzyka udaru mózgu.

Sartany są stosowane jako pojedyncze leki (jest to tak zwana monoterapia), jak również w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. Badania (CALM, CHARM) wykazały większą skuteczność podwójnej blokady układu renina–angiotensyna–aldosteron, polegającej na jednoczesnym podawaniu inhibitorów enzymu konwertującego (ACEI) i sartanów, niż przy poszczególnych lekach w monoterapii[potrzebny przypis]. Nowsze badania wykazały jednak, że równoczesne stosowanie dwóch typów inhibitorów wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia schyłkowej niewydolności nerek, dlatego takie kojarzenie farmaceutyków jest niezalecane (w roku 2013 była to jedyna niewskazana kombinacja sartanów z innymi lekami obniżającymi ciśnienie). Preferuje się natomiast łączenie sartanów z diuretykami tiazydowymi i antagonistami wapnia[5].

Uwagi

  1. Taka jest poprawna forma (nie: antagoniści), gdyż termin antagonista jest tutaj rzeczownikiem nieosobowym rodzaju męskiego i w związku z tym w liczbie mnogiej przyjmuje rodzaj męskorzeczowy[1][2].

Przypisy

  1. Jan Miodek. Antagoniści, antagonisty, a może antagony. „Wiedza i Życie”, listopad 1996. 
  2. antagonisty i agonisty. W: Poradnia językowa [on-line]. PWN, 2011-01-20. [dostęp 2015-02-17].
  3. Łukasz A. Małek: Sartany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Kardiolog.pl, 2007-09-15. [dostęp 2015-02-23].
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać P. Ponikowski, AA. Voors, SD. Anker, H. Bueno i inni. Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure: The Task Force for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure of the European Society of Cardiology (ESC). Developed with the special contribution of the Heart Failure Association (HFA) of the ESC. „Eur Heart J”. 37 (27), s. 2129-2200, 2016. DOI: 10.1093/eurheartj/ehw128. PMID: 27206819.  oraz „Eur J Heart Fail”. 18 (8), s. 891-975, 2016. DOI: 10.1002/ejhf.592. PMID: 27207191. 
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ESH) i Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) do spraw postępowania w nadciśnieniu tętniczym. Wytyczne ESH/ESC dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym w 2013 roku. „Kardiologia Polska”. 71 (supl. III), s. 27–118, 2013. DOI: 10.5603/KP.2013.0177. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.