Araukariowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Araukariowate
Ilustracja
Szyszki araukarii
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klad nagonasienne
Rząd araukariowce
Rodzina araukariowate
Nazwa systematyczna
Araucariaceae Henkel & W. Hochst.
Syn. Nadelhölz.: xvii, 1. Jan 1865[2]
Typ nomenklatoryczny
Araucaria Juss.[2]
Synonimy
  • Dammaraceae Link
  • Agathidaceae (Vierh.) Baum.-Bodenh. ex A.V.Bobrov & Melikian[2]

Araukariowate, igławowate (Araucariaceae Henkel & W. Hochst.) – rodzina roślin nagonasiennych, spokrewniona z zastrzalinowatymi (Podocarpaceae). Zaliczane są tu 42 gatunki skupione w 3 rodzajach. Rośliny te występują na półkuli południowej po obu stronach Oceanu Spokojnego. Przodkowie współczesnych araukariowatych znani są z okresu jurajskiego, także ze stanowisk na półkuli północnej. Współcześnie drzewa te mają istotne znaczenie ze względu na wysoko cenione drewno[3].

Charakterystyka[edytuj]

Pokrój
Należą tu drzewa o okółkowym ustawieniu gałęzi bocznych. Pień ma gruby rdzeń, a w cewkach występuje charakterystyczne jamkowanie (tzw. typu araukariowego).
Liście
Mają kształt od szpilkowatego (z jednym nerwem) do jajowatego (z użyłkowaniem równoległym). U agatis liście osiągają do 15 cm długości i są wyraźnie ogonkowe.
Kwiaty
Rozdzielnopłciowe i wiatropylne. Kwiaty męskie zebrane są w długie strobile, z licznymi, łuskowatymi mikrosporofilami. Na ich dolnej stronie znajdują się liczne (od 5 do 15), nie zrośnięte ze sobą mikrosporangia. Kwiaty żeńskie są łuskowate, zawierają pojedynczy zalążek leżący lub przyrośnięty do łuski nasiennej (tzw. ligula) ściśle zrośnięta z łuską wspierającą. Szyszki są kuliste i okazałe, nawet do 30 cm średnicy[3].

Systematyka[edytuj]

Rodzina jest wraz z zastrzalinowatymi (Podocarpaceae) łączona jest w rząd araukariowców (Araucariales Gorozh., Lekts. Morf. Sist. Archegon.: 72 (1904)). Rząd ten łączony jest w jednym taksonie (podklasa Pinidae) wraz z sosnowcami (Pinales) i cyprysowcami (Cupressales)[2]. W innych ujęciach cała ta grupa opisywana jest jako rząd sosnowców (Pinales)[4]. Systematycy zgodnie przedstawiają w każdym razie araukariowate jako grupę siostrzaną zastrzalinowatych (w szerokim ich ujęciu).

Powiązania filogenetyczne rodziny w obrębie nagonasiennych[2][5]
nagonasienne

sagowcowe




miłorzębowe




sosnowate Pinaceae



gniotowce Gnetales



araukariowce

araukariowateAraucariaceae



zastrzalinowate Podocarpaceae




cyprysowce Cupressales






Podział rodziny

Przypisy[edytuj]

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - Seed Plant Evolution. 2001–.
  2. a b c d e f Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.
  3. a b Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  4. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - PINALES. 2001–.
  5. Michael G. Simpson: Plant Systematics. Amsterdam, Boston, Heidelberg, London: Elsevier, Academic Press, 2010, s. 129-141. ISBN 978-0123743800.

Bibliografia[edytuj]

  1. Krzysztof Rostański: Wykłady z botaniki systematycznej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003. ISBN 83-226-1245-1.
  2. Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Botanika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993. ISBN 83-01-10952-1.