Audre Lorde

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Audre Lorde
Audrey Geraldine Lorde
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 18 lutego 1934
Nowy Jork
Data i miejsce śmierci 17 listopada 1992
Saint Croix
Narodowość amerykańska
Język angielski
Dziedzina sztuki literatura
Epoka XX w.
Nagrody

National Book Award

Audre Lorde, właśc. Audrey Geraldine Lorde, pseud. Gamba Adisa i Rey Domini[1] (ur. 18 lutego 1934 w Nowym Jorku, zm. 17 listopada 1992 na Saint Croix) – amerykańska pisarka, feministka i działaczka na rzecz praw obywatelskich oraz mniejszości seksualnych. Laureatka National Book Award.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się 18 lutego 1934 w Nowym Jorku w rodzinie imigrantów z Grenady. Wychowała się na Manhattanie i tam uczęszczała do szkoły katolickiej. Zadebiutowała będąc jeszcze w liceum, jej pierwszy wiersz ukazał się w magazynie „Seventeen”[2]. Zdobyła licencjat na Hunter College (1959), a później tytuł magistra bibliotekarstwa na Uniwersytecie Columbia (1961)[1][2]. W latach 1961–1968 pracowała jako bibliotekarka[2], wykładała także na Hunter College[1]. W 1962 poślubiła Edwarda Rollinsa, z którym rozwiodła się w 1970. Małżeństwo miało dwoje dzieci: Elizabeth i Jonathona[2].

W 1968 ukazał się jej pierwszy zbiór wierszy, The First Cities. Tego samego roku wyjechała także na krótko z Nowego Jorku[1], gdy została pisarką-rezydentką w Tougaloo College w stanie Mississippi. Na miejscu poznała swoją wieloletnią partnerkę, Frances Clayton[2]. W zbiorze Cables to Rage (1970) opisała swoją złość wobec przejawów niesprawiedliwości społecznej i osobistej, a także po raz pierwszy nawiązała do swojego homoseksualizmu[1]. Jej trzeci tomik From the Land Where Other People Live (1973) został nominowany do nagrody National Book Award[2]. W 1974 opublikowała bardziej politycznie zaangażowaną książkę New York Head Shot and Museum[2].

W 1978 ukazał się tomik poezji The Black Unicorn, który przez krytykę uznawany jest za najważniejsze jej dzieło[1]. Adrienne Rich powiedziała o zbiorze:„Lorde pisze jako czarna kobieta, matka, córka, lesbijka, feministka, wizjonerka; wiersze zawierające zasadniczą dzikość i uzdrowienie, koszmary i klarowność”. Tomik spotkał się z uznaniem, ale również słowami ostrej krytyki. W wywiadzie dla dziennika „Callaloo” Lorde odpowiedziała na zarzuty: „Moja seksualność jest nieodłączną częścią tego, kim jestem, a moja poezja pochodzi z pogranicza mnie i moich światów”[2].

Przez lata zmagała się z rakiem. Swoje doświadczenia opisała prozą w The Cancer Journals (1980)[1], za które otrzymała nagrodę Gay Caucus Book of the Year (1981), oraz w A Burst of Light (1988), które zostało wyróżnione nagrodą National Book Award (1989). Lorde otrzymała również stypendium od National Endowment for the Arts (1981)[2]. Wraz z pisarką i aktywistką Barbarą Smith założyła w 1980 wydawnictwo Kitchen Table: Women of Color Press[1].

W latach 1991–1992 była poetką-laureatem Nowego Jorku. Zmarła na raka piersi w 1992[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1968: The First Cities
  • 1970: Cables to Rage
  • 1973: From the Land Where Other People Live
  • 1974: New York Head Shot and Museum
  • 1976: Coal (wybór ze wcześniejszych prac)
  • 1978: The Black Unicorn
  • 1980: The Cancer Journals
  • 1982: Zami: A New Spelling of My Name
  • 1988: A Burst of Light
  • 1992: Undersong: Chosen Poems Old and New
  • 1993: The Marvelous Arithmetics of Distance (tomik wydano pośmiertnie)

Źródło[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Audre Lorde. Biography, Books, & Facts, Encyclopedia Britannica, 13 listopada 2019 [dostęp 2019-12-29] (ang.).
  2. a b c d e f g h i j About Audre Lorde, Academy of American Poets [dostęp 2019-12-29] (ang.).