Missisipi (stan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy stanu USA. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Missisipi
State of Mississippi
stan
20. stan od 10 grudnia 1817
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Virtute et armis
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Jackson
Kod ISO 3166-2 US-MS
Gubernator Phil Bryant (R)
Powierzchnia 125 443 km²
Populacja (2000)
• liczba ludności

2 697 243
• gęstość 23,42 os./km²
Strefa czasowa UTC-6:00
UTC-5:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Piramida wieku

Missisipi (ang. Mississippi; wymowa:/ˌmɪsɪˈsɪpi/ i) – stan w południowej części USA, położony nad Zatoką Meksykańską. Stolicą stanu jest Jackson (176,6 tys., I 2006). Od zachodu sąsiaduje ze stanami Luizjana i Arkansas, od północy z Tennessee, od wschodu z Alabamą.

Powierzchnia stanu wynosi 125,4 tys. km², głównie jest to teren nizinny o średniej wysokości 91 m n.p.m.. Największą rzeką jest Missisipi[1]. Ludność 2,94 mln mieszkańców (VII 2008)[2].

Główny port morski stanu to Gulfport (71,1 tys. mieszkańców, 2000).

Pisownia nazwy[edytuj]

W języku polskim prawidłowa postać nazwy stanu i rzeki to Missisipi[3]; jest to przykład tzw. egzonimu. W języku angielskim i wielu innych językach świata prawidłowa pisownia to Mississippi (dwa razy podwójne „s”, podwójne „p”).

Historia[edytuj]

Jako pierwsi Europejczycy przybyli do Missisipi w 1540 Hiszpanie z ekspedycji Hernanda de Soto[4]. W XVII wieku rozpoczął się napływ osadników francuskich. W 1682 René-Robert Cavelier de La Salle objął w imieniu Ludwika XV dolinę rzeki Missisipi (Luizjana)[5]. Od 1763 obszar ten należał do Wielkiej Brytanii, od 1783 do USA[2]. Od 1817 ma status samodzielnego stanu[6]. W czasie wojny secesyjnej należał do Konfederacji[7]. W 1870 został ponownie przyjęty do Unii[8][2]. Działał tu Ku Klux Klan[9][2].

Literatura[edytuj]

Z Missisipi pochodził pisarz William Faulkner[10], laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1949. Pisarz w cyklu swoich powieści opisywał fikcyjne hrabstwo Yoknapatawpha położone w Missisipi i wzorowane na jego rzeczywistych miejscach. Z tego stanu wywodził się także dramaturg Tennessee Williams[11].

Gospodarka[edytuj]

Stan rolniczy[12], najsłabiej zurbanizowany[13][a] i najuboższy w kraju (ma najmniejszy spośród wszystkich stanów USA PKB na 1 mieszkańca, który w 2014 roku wynosił 31551 USD[14]).

W 2016 oszacowano 7,6 mld USD przychodu oraz 29% zatrudnienia bezpośredniego i pośredniego w sektorze rolniczym. Najważniejsze znaczenie w tym sektorze mają hodowla drobiu i produkcja jaj (2,9 mld USD szacowanego przychodu), leśnictwo (1,4 mld USD), produkcja nasion soi (1 mld USD), uprawa bawełny (442 mln USD), kukurydzy (436 mln USD), hodowla bydła i cieląt (315 mln USD), hodowla sumów – stan Missisipi jest ich największym producentem świecie[15] (169 mln USD), uprawa ryżu (139 mln USD), produkcja siana (129 mln USD), uprawa batatów (116 mln USD), roślin ogrodniczych (105 mln USD) oraz hodowla nierogacizny (92 mln USD). Pewne znaczenie mają również orzeszki ziemne, produkcja mleka, uprawa pszenicy oraz sorgo (łącznie 66 mln USD szacowanego przychodu w 2016 roku)[16].

Oprócz rolnictwa najważniejsze znaczenie w gospodarce stanu mają: przetwórstwo, rybołówstwo, hazard oraz eksploatacja ropy naftowej i gazu ziemnego[12][17][b].

Religia[edytuj]

 Osobny artykuł: Protestantyzm w Missisipi.

Dane z 2014 roku[18]:

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. W 2000 roku.
  2. Wpływ danego przemysłu na gospodarkę oszacowano na podstawie danych o bezrobociu w lipcu 2014 roku, zmian pozarolniczych list płac w okresie od czerwca do lipca 2014, PKB na 1 mieszkańca w 2013 r., konsumpcji na 1 mieszkańca w 2012 roku, średniorocznych płac w 2013 roku, eksportu w 2013 roku w przeliczeniu na 1 mieszkańca oraz wydatków rządowych w 2012 roku.

Przypisy

  1. Missisipi (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2017-04-15].
  2. a b c d Missisipi (stan) (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2017-04-15].
  3. Por. Wielki słownik ortograficzny PWN [1], Encyklopedia PWN [2].
  4. Hernando de Soto, explorer (c. 1500–1542) (ang.). biography.com. [dostęp 2017-04-14].
  5. René-Robert Cavelier, sieur de La Salle, French explorer (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-04-15].
  6. Mississippi state, United States (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-04-14].
  7. John F. Marszalek, Clay Williams: Mississippi Soldiers in the Civil War (ang.). mshistorynow.mdah.ms.gov. [dostęp 2017-04-15].
  8. Andrew Glass: Mississippi readmitted to the Union Feb. 23, 1870 (ang.). politico.com. [dostęp 2017-04-15].
  9. Ku Klux Klan, hate organization, United States (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-04-15].
  10. William Faulkner, American author (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-04-14].
  11. Tennessee Williams, American playwright (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-04-14].
  12. a b Jeff Smith: Top 5 Industries in Mississippi: Which Parts of the Economy Are Strongest?. Newsmax Media, 2015. [dostęp 2017-04-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-23)].
  13. Westley F. Busbee, Jr: Mississippi: A History. Southern Gate, Chichester, West Sussex, UK: John Wiley & Sons, 2014, s. 356. ISBN 11-18-755901.
  14. Broad Growth Across States in 2014. U.S. Bureau of Economic Analysis, 2015. [dostęp 2017-04-18].
  15. Economy of Mississippi State. Economy Watch, 2010. [dostęp 2017-04-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-11)].
  16. Mississippi Agriculture Overview. Mississippi Department of Agriculture, 2016. [dostęp 2017-04-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-24)].
  17. Andy Kiersz, Elena Holodny: RANKED: The 50 US State Economies From Worst To Best. Business Insider Inc., 2014. [dostęp 2017-04-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-01-19)].
  18. Adults in Mississippi. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2015-11-28].