Beata Szymańska

Beata Szymańska

Pełne imię i nazwisko	Beata Szymańska-Aleksandrowicz
Data i miejsce urodzenia	29 stycznia 1938 Puławy
Data i miejsce śmierci	4 lipca 2025 Kraków
Zawód, zajęcie	Filozofia kultury, filozofia Wschodu
Miejsce zamieszkania	Polska
Tytuł naukowy	Profesor emeritus
Alma Mater	Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia

Beata Szymańska (ur. 29 stycznia 1938 w Puławach, zm. 4 lipca 2025 w Krakowie) – polska historyk filozofii oraz poetka i prozaiczka.

Życiorys

Jest absolwentką VII Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie. W 1960 ukończyła studia polonistyczne, a w 1964 studia filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1974 roku uzyskała stopień doktora z dziedziny filozofii, a w 1988 doktora habilitowanego za rozprawę o filozofii polskiego modernizmu. Od 1964 była pracownikiem naukowym Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1990–1993 prodziekanem Wydziału Filozoficznego, od 1991 kierownikiem Zakładu Filozofii Wschodu, od 2000 kierownikiem Zakładu Filozofii Kultury. W 1998 otrzymała tytuł profesora nauk humanistycznych.

Wiele uczyniła w dziedzinie dociekań nad filozofią Wschodu i odegrała doniosłą rolę w rozwoju takich badań na Uniwersytecie Jagiellońskim:

Badania w zakresie filozofii Wschodu prowadzone w instytucie zyskały uznanie w kraju i za granicą dzięki wysiłkom emerytowanej prof. dr hab. Beaty Szymańskiej, dr hab. Marty Kudelskiej i ich koleżanek i kolegów.

Miłowit Kuniński: Filozofia w Uniwersytecie Jagiellońskim. Instytut Filozofii UJ. [dostęp 2012-01-15].

{{Cytat}} Nieprawidłowe/puste pola: "styl". Linki zewnętrzne: "źródło". W roku 2001 pod redakcją Beaty Szymańskiej ukazał się podręcznik filozofii Wschodu, obejmujący swym zakresem filozofię Indii, Chin, Tybetu i Japonii. Ten podręcznik stał się absolutną nowością na polskim rynku wydawniczym.

Jako pisarka debiutowała w 1961 roku na łamach prasy. Również tłumaczy utwory literatury pięknej. W 2014 roku otrzymała nominację do Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego za tom Złota godzina.

Jej mężem był Jerzy Aleksandrowicz.

Twórczość wybrana

Książki

• Sny o porządku
• Sztychy reńskie
• Trzciny
• Immanuel Kant
• Poeta i nieznane
• Co to jest strukturalizm
• Wiersze
• Berkeley znany i nieznany
• Przeżycia i uczucia jako wartości filozofii polskiego modernizmu
• Filozofia Wschodu, praca zbiorowa pod red. Beaty Szymańskiej, 2001.
  • Beata Szymańska: Buddyzm chan. W: Beata Szymańska: Filozofia Wschodu. Pod redakcją Beaty Szymańskiej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 261–267. ISBN 83-233-1487-X.
  • Beata Szymańska: Buddyzm w Japonii. W: Beata Szymańska: Filozofia Wschodu. Pod redakcją Beaty Szymańskiej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 269–283. ISBN 83-233-1487-X.
• Słodkich snów Europo, 2005.
• Chiński buddyzm chan, 2009.

Artykuły

• B. Szymańska. Buddyjska etyka współczucia i etyka "wspólodczuwania" Maxa Schelera. „Studia Filozoficzne”, s. 141–150, 1990. W-wa. 
• B. Szymańska. Milczenie jako przedmiot wypowiedzi. „Przegląd Filozoficzny N.S.”. 7 (3). s. 79–88. W-wa. 

Tłumaczenia

Daisetz T. Suzuki: Zen i kultura japońska. Tłum. Beata Szymańska, Piotr Mróz, Anna Zalewska. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 261–267. ISBN 978-83-233-2763-9.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005)
• Złoty Krzyż Zasługi
• Srebrny Krzyż Zasługi
• Medal Komisji Edukacji Narodowej
• Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015)

Źródło:.

Nagrody

• Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za książkę Anioły mojej ulicy (2001)
• nominacja do Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego – Orfeusz za tom Złota Godzina (2014)
• Nagroda Miasta Krakowa w dziedzinie kultury i sztuki (2018)

Bibliografia

• Lesław Bartelski M.: Polscy pisarze współcześni, 1939–1991: Leksykon. Wydawn. Nauk. PWN. ISBN 83-01-11593-9.
• Miłowit Kuniński: Filozofia w Uniwersytecie Jagiellońskim. Instytut Filozofii UJ. [dostęp 2012-01-15].

Linki zewnętrzne

• Krótka biografia w czasopiśmie filozoficznym „Nowa Krytyka”
• Beata Szymańska, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-02-19] .
• Pobierz na dysk książkę „Berkeley znany i nieznany” Beaty Szymańskiej w Archiwum internetowym