Bezdany
54°48′20″N 25°31′00″E/54,805556 25,516667
 Kościół w Bezdanach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Okręg | |
| Powierzchnia |
119 km² |
| Wysokość |
144 m n.p.m. |
| Populacja (2011) • liczba ludności • gęstość |
|
| Nr kierunkowy |
5 |
| Kod pocztowy |
LT-15023 |
Położenie na mapie Litwy  | |
| 54°48′20″N 25°31′00″E/54,805556 25,516667
| |
| Strona internetowa | |
Bezdany (lit. Bezdonys) – miasteczko na Litwie na północny wschód od Wilna w rejonie wileńskim, siedziba gminy Bezdany.
Posiadłość została przekazana w 1518 roku przez króla Zygmunta I. Ulrychowi Hosse, ówczesnemu burmistrzowi Wilna. Od 1774 własność Łopacińskich z odnogi saryjskiej: Mikołaja Tadeusza do 1778, Tomasza Ignacego do 1817, Józefa Mikołaja do 1857 i Ignacego Dominika aż do sprzedaży majątku Goldsztejnowi przed 1882.
26 września 1908 na stacji kolejowej Bezdany grupa Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej pod dowództwem Józefa Piłsudskiego dokonała napadu na rosyjski pociąg pocztowy.
W latach 1936-1937, w ramach akcji budowy 100 szkół na Wileńszczyźnie, wybudowano 3-klasową Szkołę Powszechną im. Józefa Piłsudskiego. W jej uroczystym otwarciu udział wzięli prezydent Ignacy Mościcki i marszałkowa Aleksandra Piłsudska[1][2].
W czasie II wojny światowej ludność żydowska została wymordowana podczas zagłady. Podczas zagłady niedaleko Bezdań znajdował się obóz pracy dla więźniów getta wileńskiego. Zginęło w nim co najmniej 350 osób.
Po zajęciu miejscowości przez Armię Czerwoną, spora część ludności polskiej miasteczka została przymusowo wysiedlona w ramach tzw. repatriacji.
Dzisiaj w Bezdanach nadal funkcjonuje dworzec kolejowy na linii z Wilna w stronę Ignaliny.
26 września 2023 odsłonięto tablicę upamiętniającą akcję pod Bezdanami[3].
Demografia
[edytuj | edytuj kod]W 1774 r. w Bezdanach mieszkało 10 rodzin.
- Wykres liczby ludności miasteczka Bezdany na przestrzeni ostatnich 110 lat
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Teksty źródłowe | Soleczniki.pl [online], www.soleczniki.pl [dostęp 2026-01-26].
- ↑ Tygodnik Wileńszczyzny [online], www.tygodnik.lt [dostęp 2026-01-26] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-02].
- ↑ W Bezdanach w 115. rocznicę „akcji czterech premierów” odsłonięto tablicę [online], dzieje.pl [dostęp 2023-09-26] (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Bezdany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 162.
- Bezdany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 117.
- Zdjęcia (lit.). bezdonys.puslapiai.lt. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-10-04)].