Miłomłyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miłomłyn
Kościół św. Bartłomieja
Kościół św. Bartłomieja
Herb
Herb Miłomłyna
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Miłomłyn
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1335 (ponownie 1998)
Burmistrz Stanisław Siwkowski
Powierzchnia 12,38[1] km²
Wysokość 102 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

2431[2]
196,37 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 89
Kod pocztowy 14-140
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Miłomłyn
Miłomłyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Miłomłyn
Miłomłyn
Ziemia 53°45′51″N 19°50′17″E/53,764167 19,838056
TERC
(TERYT)
6283515074
Urząd miejski
ul. Twarda 12
14-140 Miłomłyn
Strona internetowa
Budynek nad kanałem - Miłomłyn. W oddali statki - Cyranka i Cyraneczka.
Kanał w Miłomłynie - Zaułek Nadleśny

Miłomłyn (dawniej niem. Liebemühl, prus. Līwasmalūns) miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miłomłyn. Położone nad Kanałem Elbląskim. W latach 1945-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Według danych z 2012 roku miasto liczyło 2431 mieszkańców. W 1945 spalony przez Armię Czerwoną, zniszczony w 90%. Ważny węzeł wodny na Kanale Elbląskim. Biedronka, ośrodek zdrowia, apteka, bank, poczta.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją. Miejscowość powstała na przełomie XIII i XIV w., najpierw jako strażnica krzyżacka. Na początku XIV w. zbudowano zamek i młyn, a obok powstało osiedle targowe Liwemühl (Młyn nad Liwą), które w 1335 r. uzyskało prawa miejskie. Prawa miejskie Miłomłyn utracił w 1945 i ponownie uzyskał 1 stycznia 1998[3]. Nazwa zniekształcona Liebemühl została przetłumaczona przez Polaków jako Miłomłyn[4].

W czasie wojny polsko-krzyżackiej w 1414 r. i w trakcie wojny trzynastoletniej miasto na krótko przechodziło w ręce polskie.

W latach 1567-1587 na tutejszym zamku rezydowali ostatni ewangeliccy biskupi pomezańscy. W wieku XVII Miłomłyn zniszczyli Szwedzi, a w roku 1807 i 1813 – kolejne przemarsze wojsk francuskich, pruskich i rosyjskich.

W latach 1818–1945 należał do wschodniopruskiego powiatu ostródzkiego. Do rozwoju miejscowości w XIX w. przyczyniła się budowa Kanału Elbląskiego oraz doprowadzenie kolei (trasa OstródaElbląg) w roku 1893. Linia kolejowa została rozebrana w 1945 r. Druga linia kolejowa łączyła Ostródę i Morąg (zbudowana w 1903 r.). W tym czasie Miłomłyn stał się węzłem dróg wodnych i kolejowych oraz ośrodkiem handlu drewnem.

Miłomłyn znajduje się na terenie krainy historycznej Prusy Górne.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W 1945 roku do Miłomłyna wycofała się jedna z trzech grup kompanii piechoty garnizonu czerwonych koszar broniących Ostródy przed Armią Czerwoną, a dokładnie odcinka Kajkowo – Bukwałd. Grupą tą dowodził Bruno Kowalzik, liczyła ona 50-60 żołnierzy. Żołnierze przedzierali się przez lasy miejscowości Piławki pod ostrzałem artylerii, gdy już dotarli do samego Miłomłyna, zostali załadowani na ciężarówkę i ewakuowani do Morąga.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Neogotycki kościół parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja wzniesiony w latach 1898-1901
    • Ołtarz główny barokowy, z rzeźbami "Ostatnia Wieczerza", "Zmartwychwstanie", "Złożenie do Grobu"
    • Ambona z roku 1715
    • kropielnica granitowa z XIV - XV wieku
  • Dzwonnica z 1341 r. w stylu gotyckim, będąca pozostałością po poprzednim gotyckim kościele rozebranym około 1898 r.,
  • Fragment gotyckiego muru północnej nawy rozebranego kościoła
  • Pozostałości murów miejskich z XIV w.
  • Kaplica ewangelicka (przy ul. Twardej) z XIX w.
  • Neogotycka kaplica cmentarna z początku XX w.
  • Domy z XVIII i XIX w. – zabudowa małomiasteczkowa:
    • ul. Kościelna,
    • ul. Rynkowa,
    • ul. Twarda,
  • Dawny folwark Przejazd (niem. Sonnenhof)
  • Dwór z XIX w. (przy śluzie Miłomłyn).
  • Zespół cmentarza ewangelicko-augsburskiego, obecnie komunalnego, XVIII, XIX/XX wiek
  • Budynek gimnazjum z 1867 roku.[5]

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Od 1893 do 1994 roku istniało stałe połączenie kolejowe Ostróda - Miłomłyn (linia nr 257). W 2006 roku zlikwidowano linię.[6]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonuje klub sportowy LKS Tęcza Miłomłyn. Ponadto młodzież może korzystać od 2012 roku z boiska Orlik.[7]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Miłomłynie znajdują się obecnie dwie szkoły:

  • Publiczna Szkoła Podstawowa im. I Dywizji Tadeusza Kościuszki
  • Publiczne Gimnazjum im. Ziemi Mazurskiej[9]

Do 1999 roku istniała ośmioklasowa szkoła podstawowa, a później, po reformie oświaty, do 2001 dwie szkoły stanowiły zespół. W roku szkolnym 2001/2002 nastąpiło rozdzielenie szkoły podstawowej i gimnazjum.[10]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

  • szlak rowerowy czerwony Szlak czerwony: Miłomłyn - Wydmuch - Majdany Małe - Zatoka Leśna - Winiec - Tarda - Ziemaki - Miłomłyn
  • szlak rowerowy niebieski Szlak niebieski: Zalewo (pow. iławski) - Rąbity - Śliwa - Boreczno - Duba - Mozgowo - Karnity - Dębinka - Miłomłyn - Lubień - Liwa - Zalewo (gm. Miłomłyn) - Gil Mały - Gil Wielki - Wiewiórka - Frednowy - Tynwałd - Jezierzyce - Jażdżówki - Kwiry - Szałkowo - Iława

Szlaki samochodowe[edytuj | edytuj kod]

  • Szlak Kanału Elbląskiego: Elbląg z pętlą wokół Jeziora Druzno - Pasłęk z pętlą pasłęcką - Zielonka Pasłęcka - Małdyty z trasą do Morąga - Miłomłyn - Ostróda - Iława - Kisielice - Susz - Zalewo - Małdyty - Elbląg

Punkty widokowe[edytuj | edytuj kod]

  • Wieża widokowa nieopodal Hotelu Miłomłyn[11]

Hotele[edytuj | edytuj kod]

W Miłomłynie znajduje się Hotel Miłomłyn Zdrój Medical Spa & Vitality.

Śluza Miłomłyn po remoncie przystani

Punkty gastronomiczne[edytuj | edytuj kod]

  • Restauracja Bankietówka, ul. Pasłęcka 33F[12]
  • Gospoda pod Żurawiami, ul. Rynkowa 2[13]
  • Kawiarnia Spichlerz, ul. Rynkowa 2[14] (od 15 września istnieje pod nazwą Romantica Nova, w lokalu przy ul. Ostródzkiej 15B[15])

Stacje benzynowe[edytuj | edytuj kod]

  • Stacja MOYA, ul. Polna 1A[16]
  • Stacja benzynowa GALON, ul. Jarzębinowa 2A[17]

Przystanie[edytuj | edytuj kod]

  • Przystań przy ul. Ostródzkiej na Kanale Elbląskim[18]
  • Przystań przy ul. Przejazdowej i Kościelnej przy śluzie Miłomłyn[19]
Przystań przy śluzie Miłomłyn z widocznym pomostem służącym do wsiadania i wysiadania ze statków oraz Kanałem Iławskim.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Ośrodki kultury[edytuj | edytuj kod]

  • Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Miłomłynie, ul. Nadleśna 1A
  • Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Miłomłynie, ul. Ostródzka 10

Cykliczne imprezy, festiwale[edytuj | edytuj kod]

  • Festiwal Młodych Talentów - maj/czerwiec
  • Dni Miłomłyna - lipiec/sierpień
  • Rajd Rowerowy - czerwiec
  • Gminne Dożynki - wrzesień
  • Inne imprezy okolicznościowe (Dni Rodziny, Dzień Seniora, Dzień Strażaka, itp.)[20]

Portale informacyjne[edytuj | edytuj kod]

Znani mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. GUS-Główny Urząd Statystyczny (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 2013-01-26].
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1997 r. w sprawie zmiany granic, nazw i siedzib władz niektórych gmin oraz nadania statusu miasta niektórym miejscowościom w województwach: bielskim, olsztyńskim, piotrkowskim, rzeszowskim, tarnobrzeskim, tarnowskim i włocławskim. (Dz. U. z 1997 r. Nr 130, poz. 847)
  4. Mapa województwa pomorskiego, Wyd. Atlas Lwów, 1923, przedstawia formę Miłomłynek
  5. Publiczne Gimnazjum im. Ziemi Mazurskiej w Miłomłynie - O szkole. milgim.edupage.org. [dostęp 2015-07-08].
  6. Linia 257 (Ostróda - Miłomłyn). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2015-07-12].
  7. Artykuł Gazety Ostródzkiej http://milomlyn.wm.pl/132403,Milomlyn-ma-Orlika.html dostęp 2015-07-07
  8. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 2 stycznia 2015.
  9. Urząd Miasta i Gminy Miłomłyn - Charakterystyka. milomlyn.pl. [dostęp 2015-07-08].
  10. Publiczne Gimnazjum im. Ziemi Mazurskiej w Miłomłynie - O szkole. milgim.edupage.org. [dostęp 2015-07-08].
  11. Wieża widokowa znajdująca się w pobliży... - Hotel Miłomłyn Zdrój Medical Spa & Vitality | Facebook. www.facebook.com. [dostęp 2015-07-12].
  12. Restauracja Bankietówka - Restauracje - Miłomłyn - warmińsko-mazurskie. katalog.wm.pl. [dostęp 2015-07-12].
  13. Gospoda pod Żurawiami - Miłomłyn. Facebook. [dostęp 2015-07-12].
  14. Kawiarnia Spichlerz. Facebook. [dostęp 2015-07-12].
  15. Przeniesienie - Kawiarnia Spichlerz | Facebook. pl-pl.facebook.com. [dostęp 2015-07-12].
  16. Sieć stacji paliw MOYA - Mapa Stacji - Anwim S.A.. moyastacja.pl. [dostęp 2015-07-12].
  17. Stacja Benzynowa MIŁOMŁYN -Jarzębinowa... godz. otwarcia. www.locomobit.pl. [dostęp 2015-07-12].
  18. Mapy Google. Mapy Google. [dostęp 2015-07-12].
  19. Mapy Google. Mapy Google. [dostęp 2015-07-12].
  20. Urząd Miasta i Gminy Miłomłyn - Imprezy 2015. milomlyn.pl. [dostęp 2015-07-11].
  21. Miłomłyn - Miłomłyn. milomlyn.wm.pl. [dostęp 2015-07-11].
  22. Milomlyn24.pl Lokalne źródło informacji. milomlyn24.pl. [dostęp 2015-07-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996. Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok