Białucha arktyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Białucha)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „białucha”. Zobacz też: rzekę Prądnik, w dolnym biegu nazywaną Białuchą.
Białucha arktyczna
Delphinapterus leucas[1]
(Pallas, 1776)
Białucha zawdzięcza nazwę niezwykłej barwie
Białucha zawdzięcza nazwę niezwykłej barwie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd Cetartiodactyla
(bez rangi) walenie
(bez rangi) zębowce
Rodzina narwalowate
Rodzaj białucha
Gatunek białucha arktyczna
Synonimy
  • Beluga catodon Gray, 1846[1]
  • Delphinapterus beluga Lacépède, 1804[1][2]
  • Delphinapterus catodon (Gray, 1846)[1][2]
  • Delphinapterus leucas marisalbi Ostroumov, 1935[1][2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Białucha arktyczna[4], białucha[5], wal biały[5] (Delphinapterus leucas) – gatunek ssaka z rodziny narwalowatych (Monodontidae). Białucha ma cechę dziedziczną, przejawiającą się niezdolnością do wytwarzania ciemnego barwnika, melaniny (patrz: albinizm). Białucha ma bardzo wydatny melon (warstwa podskórnego tłuszczu na czole), który pełni ważną rolę w echolokacji. Przypuszcza się, że białuchy mają jeszcze lepsze zdolności echolokacyjne niż delfinowate.

Systematyka[edytuj]

Takson po raz pierwszy opisany naukowo przez P.S. Pallasa w 1776 roku pod nazwą Delphinus leucas[6]. Jako miejsce typowe autor wskazał północno-wschodnią Syberię (niem. „die im Obischen Meerbusen”)[6]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Delphinapterusbiałucha[4], utworzonego przez B. G. de Lacépède w 1804 roku[7].

Charakterystyka[edytuj]

Długość: 4,1-5,5 m
Masa: 0,4-1,5 tony
Występowanie: wody Arktyki i subarktyczne. W Morzu Bałtyckim spotykana sporadycznie.
Pożywienie: ryby, mięczaki, zooplankton.
Rozród: ciąża trwa około 14 miesięcy, noworodek ma ok. 1,5 m długości i jest ciemny; bieleje z wiekiem (ok. 5 roku życia zwierzę jest już całkiem białe).

Przypisy

  1. a b c d e Delphinapterus leucas, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Delphinapterus leucas. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 18 stycznia 2010]
  3. Jefferson, T.A., Karkzmarski, L., Laidre, K., O’Corry-Crowe, G., Reeves, R., Rojas-Bracho, L., Secchi, E., Slooten, E., Smith, B.D., Wang, J.Y. & Zhou, K. 2012. Delphinapterus leucas. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-09-17]
  4. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 189. ISBN 978-83-88147-15-9.
  5. a b K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 24, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  6. a b P. S. Pallas: Reise durch verschiedene Provinzen des Rußischen Reichs. Cz. 3. St. Petersburg: Gedruckt bey der kayserlichen Academie der Wissenschaften, 1776, s. 85 (przypis). (niem.)
  7. B. G. de Lacépède: Histoire naturelle des cétacées. Paryż: Plassan, 1804, s. xli. (fr.)