Bitwa pod Rarańczą (1918)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Rarańczą
Front wschodni I wojna światowa
Ilustracja
Szlak bojowy II Brygady Legionów Polskich i II Korpusu Polskiego na Ukrainie w 1918
Czas 15-16 lutego 1918
Miejsce Rarańcza (obecnie obwód czerniowiecki)
Terytorium Bukowina
Przyczyna Traktat brzeski (9 lutego 1918)
Wynik przerwanie frontu austriackiego
Strony konfliktu
II Brygada Legionów Polskich  Austro-Węgry
Dowódcy
płk Józef Haller gen Ferdinand Kosak
Siły
1600 żołnierzy VII Korpus
Straty
16 zabitych nieznane
Front wschodni

1914
GalicjaPrusy Wschodnie (I)Przemyśl (I)Przemyśl (II)Warszawa i DęblinŁódźKrzywopłotyKrakówLimanowaŁowczówek
1915
Przemyśl (II)RafajłowaBolimówPrusy Wschodnie (II)GorliceKonaryRokitnaJastków
1916
NaroczOfensywa Brusiłowa
1917
Ofensywa Kiereńskiego
1918
RarańczaKaniów
Bitwy i operacje morskie 1914–1918

Bitwa pod Rarańczą miała miejsce w nocy z 15 na 16 lutego 1918. Jednostki polskie wchodzące w skład Polskiego Korpusu Posiłkowego (II Brygada Legionów pod dowództwem pułkownika Józefa Hallera) po otrzymaniu informacji o traktacie brzeskim wypowiedziały posłuszeństwo dowództwu austro-węgierskiemu i przebiły się przez front austriacki, dążąc do połączenia z jednostkami polskimi w Rosji.

Zamysł demonstracji zbrojnej w proteście przeciw haniebnemu dla Polaków traktatowi zrodził się w głowach oficerów brygady: Michała Roli-Żymierskiego, Romana Góreckiego i Józefa Zająca. Pułkownik Haller o planach wiedział i podczas narady w dniu 14 lutego w pełni je zaakceptował.

Przerwanie frontu zaplanowano w okolicach Rarańczy z dwóch powodów: była to najbliższa dyslokacji polskich oddziałów przyfrontowa miejscowość, a jednocześnie teren był żołnierzom doskonale znany, tam bowiem, latem 1915, toczyli wielomiesięczne boje z Rosjanami. Przedsięwzięcie było jednak ryzykowne, bo nie można było go utrzymać w tajemnicy i generał Ferdinand Kosak, dowódca austro-węgierskiego VII Korpusu zarządził pogotowie bojowe. Do działania przeciw brygadzie skierowano dwie dywizje kawalerii, ale znajdowały się one tak daleko, że oddziałom polskim mogło się powieść. Ponadto piechota austriacka wysłała w stronę maszerującej kolumny polskiej patrole zwiadowcze.

Właściwa akcja pułków legionowych zaczęła się 15 lutego o godzinie 18:00. W tym właśnie momencie idący na czele 2 Pułk Piechoty Legionów natknął się na pododdziały 53 Pułku Piechoty (służyli w nim przeważnie Chorwaci). Po krótkiej ale krwawej walce Chorwaci zostali rozbici, a bataliony 2 Pułku Piechoty Legionów rozwinęły się w tyralierę i podążały uparcie w kierunku Rarańczy, mimo dość silnego ognia karabinowego. Idący na końcu kolumny 3 Pułk Piechoty Legionów zdołał wyprzedzić bardzo wolno posuwające się tabory, dzięki czemu nie został odcięty przez pociąg pancerny (który wkrótce nadciągnął) i zaraz za 2 Pułkiem Piechoty Legionów dotarł na teren przyfrontowy.

Okopy – zarówno po stronie austriackiej, jak i rosyjskiej – nie były obsadzone, Polacy mieli więc jedynie kłopoty z zasiekami z drutu kolczastego. Z braku nożyc do ich przecinania rzucali na druty swe płaszcze i tak przedostawali się na drugą stronę frontu. Ostatecznie front przerwało 100 oficerów i około 1500 żołnierzy. Straty wynosiły 16 zabitych i dalszych kilkunastu rannych. Stratą jednak największą była utrata taborów; polski żołnierz znalazł się na zajętym przez zrewoltowane ukraińskie chłopstwo i zdemoralizowanych żołnierzy rosyjskich terenie bez strawy, ciepłej odzieży, zapasów amunicji. Niezbędne stało się więc jak najszybsze połączenie z formacjami polskimi po tej stronie frontu, a przede wszystkim z II Korpusem Polskim, co umożliwił przedstawiciel Polskiej Organizacji Wojskowej w Kamieńcu Podolskim, Tadeusz Hołówko.

W 1926 doszło do porozumienia z władzami rumuńskimi w sprawie ekshumacji poległych żołnierzy polskich, trumnę z prochami przewieziono pociągiem do Lwowa. Prochy zostały złożone w zbiorowym grobie na Cmentarzu Orląt. W 1928 odsłonięto piaskowcowy pomnik dłuta Witolda Rawskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]