Polski Korpus Posiłkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polski Korpus Posiłkowy
Historia
Państwo

 Austro-Węgry

Sformowanie

20 września 1916

Rozformowanie

19 lutego 1918

Tradycje
Rodowód

Legiony Polskie

Działania zbrojne
I wojna światowa
Cesarz Karol I Habsburg dokonujący przeglądu oddziałów Polskiego Korpusu Posiłkowego
Żołnierze 2 pułku piechoty

Polski Korpus Posiłkowy (PKP) – formacja wojskowa utworzona przez Austro-Węgry 20 września 1916 roku z Legionów Polskich[1].

Komendantem Korpusu od 14 listopada 1916 do 24 kwietnia 1917 był Stanisław Szeptycki[2]. Po proklamowaniu Królestwa Polskiego aktem 5 listopada 1916 roku, Austro-Węgry w kwietniu 1917 roku przekazały dowództwo PKP generalnemu gubernatorowi warszawskiemu Hansowi Hartwigowi von Beselerowi (zob. Polska Siła Zbrojna). 24 kwietnia 1917 dowodzenie PKP objął generał Zygmunt Zieliński (funkcję tę pełnił do 15 lutego 1918)[3][4]. W sierpniu 1917 roku, w związku z odmową złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec Wilhelmowi II przez większość legionistów[a], pozostałości PKP zostały z powrotem przekazane pod rozkazy Armii Austro-Węgier. Korpus został przeniesiony do Przemyśla, a działania naprawcze przeprowadzał FML Johann Schilling[5].

W składzie Korpusu byli wówczas jedynie obywatele Austro-Węgier, którzy złożyli przysięgę[b]. W związku ze stratami osobowymi spowodowanymi kryzysem przysięgowym, w Przemyślu ostatecznie przeformowano Korpus do następującego składu:

30 września 1917, w trzecią rocznicę wymarszu II Brygady Legionów Polskich, na placu musztry na Wilczem odbyła się uroczysta msza polowa i defilada oddziałów korpusu[6]. FML Schilling wyraził uznanie i pochwałę wszystkim oddziałom, które wzięły udział w paradzie, za doskonały wygląd i postawę podczas defilady[7].

25 października 1917 Polski Korpus Posiłkowy w sile 431 oficerów i 7135 podoficerów oraz szeregowców skierowano w rejon Czerniowiec.

Z dniem 3 grudnia 1917 zakończyła swoją działalność c. i k. Komenda marszałka polnego porucznika Schillinga[8] (niem. k.u.k. Kommando FML Schilling)[9].

1 stycznia 1918 kolumna szańcowa została przeformowana w pociąg prowiatnowy nr 1. W skład pociągu weszły wszystkie wozy, z wyjątkiem mostowych, wraz z zaprzęgami i personelem taborowym[10].

W nocy na 16 lutego 1918 roku, w proteście przeciwko podpisaniu traktatu brzeskiego, część żołnierzy, głównie z II Brygady pod dowództwem Hallera, przebiła się przez front austriacko-rosyjski pod Rarańczą i 6 marca połączyła się z II Korpusem Polskim w Rosji. Większości żołnierzy PKP nie udało się przebić. Zostali oni osadzeni przez austro-węgierskie władze wojskowe w obozach w Huszt i Marmarosz-Sziget (obozy te podlegały gen. Schillingowi[5]) oraz oskarżeni o zdradę.

19 lutego 1918 r. władze austro-węgierskie rozwiązały Polski Korpus Posiłkowy[5].

 Z tym tematem związana jest kategoria: Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Głównie z I i III brygady oraz z 1 pułku artylerii.
  2. Co do zasady obywatele Austro-Węgier, którzy nie złożyli przysięgi byli wcielani do Armii Austro-Węgier i wysyłani na front włoski. Wcielenia unikali legioniści zwolnieni ze służby wojskowej, na przykład formalnie niezdolni do niej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Sikorski, Legiony - Korpusem Polskim, „Wiadomości Polskie”, Nr 97, Piotrków: Stanisław Kot, 10 października 1916, s. 1-4.
  2. Jerzy Gaul, Polonika w oddziale kwatermistrzowskim c. i k. Naczelnej Komendy Armii w Archiwum Wojny w Wiedniu (luty–marzec 1918), „Miscellanea Historico-Archivistica”, 26, 2019, s. 169-186 [dostęp 2022-08-22], patrz przypis 19, s. 172.
  3. Jan Rydel, W służbie cesarza i króla: generałowie i admirałowie narodowości polskiej w siłach zbrojnych Austro-Węgier w latach 1868–1918, Kraków: Księgarnia Akademicka, 2001, s. 304, ISBN 83-7188-235-1.
  4. Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939, Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994, s. 368, ISBN 83-11-08262-6.
  5. a b c Jerzy Gaul, Polonika w oddziale kwatermistrzowskim c. i k. Naczelnej Komendy Armii w Archiwum Wojny w Wiedniu (styczeń–luty 1918), „Miscellanea Historico-Archivistica”, 25, 2018, s. 291-308 [dostęp 2022-08-22], patrz przypis 38 oraz dokument nr [81], s. 304.
  6. Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego : Rozkaz nr 377. [w:] sygn. I.120.1.577, s. 81 [on-line]. Centralne Archiwum Wojskowe, 1917-09-27. [dostęp 2022-08-25]..
  7. Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego : Rozkaz nr 383. [w:] sygn. I.120.1.577, s. 100 [on-line]. Centralne Archiwum Wojskowe, 1917-10-01. [dostęp 2022-08-25]..
  8. Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego : Odprawa nr 279. [w:] sygn. I.120.1.577, s. 247 [on-line]. Centralne Archiwum Wojskowe, 1917-11-26. [dostęp 2022-08-25]..
  9. Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego : Odprawa nr 215. [w:] sygn. I.120.1.577, s. 19 [on-line]. Centralne Archiwum Wojskowe, 1917-09-07. [dostęp 2022-08-25]..
  10. Dowództwo Polskiego Korpusu Posiłkowego : Odprawa nr 300. [w:] sygn. I.120.1.577, s. 328 [on-line]. Centralne Archiwum Wojskowe, 1917-12-29. [dostęp 2022-08-26]..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała encyklopedia wojskowa, Warszawa, 1970, tom II.