Bohdan Baranowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bohdan Baranowski (ur. 1 lipca 1915 w Warszawie, zm. 24 czerwca 1993 w Łodzi) – polski historyk, orientalista, regionalista, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Łódzkiego.

Życiorys[edytuj]

Syn Wacława. Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim (1936), studiował również orientalistykę i etnografię. W 1938 uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy pt. Stosunki polsko-tatarskie w latach 1632–1648[1] pod kierunkiem Władysława Tomkiewicza. W 1946 uzyskał habilitację na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie pracy Polska a Krym w latach 1648–1667.

W latach 1937–1939 pracował jako stypendysta naukowy w Archiwum Głównym Akt Dawnych. W czasie okupacji należał do Armii Krajowej, uczestniczył w tajnym nauczaniu, pracując jednocześnie w przedsiębiorstwach przewozowych. Został ranny w powstaniu warszawskim.

Po zakończeniu wojny przeniósł się do Łodzi, gdzie rozpoczął pracę na nowo powstałym Uniwersytecie Łódzkim. Został pracownikiem Katedry Historii Polski. W 1948 otrzymał stanowisko docenta, w 1950 profesora nadzwyczajnego, a w 1957 profesora zwyczajnego. W latach 1950–1951 pełnił funkcję dziekana Wydziału Humanistycznego UŁ. Trzykrotnie był dziekanem Wydziału Filozoficzno-Historycznego: 1951–1954, 1960–1964 i 1972–1975. W latach 1952–1970 kierował Katedrą Historii Polski oraz Historii Polski XVI–XVIII w., a w latach 1970–1985 Zakładem Historii Polski Nowożytnej. Dwukrotnie obejmował funkcję dyrektora Instytutu Historii UŁ (1952–1956, 1978–1981). Przez wiele lat zasiadał w Senacie UŁ. W 1988 Uniwersytet Łódzki przyznał mu tytuł doctora honoris causa[2].

Posiadał szerokie zainteresowania badawcze. W ramach badania dziejów Orientu zajmował się zwłaszcza tematyką tatarską, turecką, muzułmańską oraz historią Zakaukazia. Przyczynił się do powołania Zespołu Polsko-Zakaukaskich Badań Naukowych. Szczególne miejsce w jego działalności naukowej zajmowały prace nad historią społeczno-gospodarczą Rzeczypospolitej. Należał do prekursorów badań nad historią gospodarstwa wiejskiego. Zajmował się dziejami wsi polskiej, jej życia codziennego, religijnego, obyczajów i kultury ludowej. Prowadził również badania nad historią regionu łódzkiego, historią Łodzi oraz historią Uniwersytetu Łódzkiego.

Ogłosił około 300 prac, w tym 35 książek[3]. Brał udział w opracowywaniu podręczników i materiałów pomocniczych do nauki historii dla różnych typów szkół.

Był członkiem Łódzkiego Towarzystwa Naukowego i Polskiego Towarzystwa Historycznego. W latach 1972–1975 zasiadał w Wojewódzkiej Radzie Narodowej w Łodzi.

Jego starszy syn, Władysław, jest etnografem, a młodszy, Krzysztof, historykiem.

Uczniowie[edytuj]

Uczniami Bohdana Baranowskiego są Zbigniew Kuchowicz, Wacław Szczygielski, Julian Bartyś oraz badacz demonologii słowiańskiej Leonard Pełka.

Order, odznaczenia, nagrody i wyróżnienia[edytuj]

  • 1978: nagroda naukowa miasta Łodzi
  • 1985: nagroda im. Zygmunta Glogera

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Znajomość Wschodu w dawnej Polsce do XVIII wieku, 1950
  • Walka chłopów kurpiowskich z feudalnym uciskiem, 1951
  • Procesy czarownic w Polsce w XVII i XVIII wieku, 1952
  • Sprawy obyczajowe w sądownictwie wiejskim w Polsce wieku XVII i XVIII, 1955
  • Gospodarstwo chłopskie i folwarczne we wschodniej Wielkopolsce w XVIII wieku, 1958
  • Zarys dziejów gospodarstwa wiejskiego w Polsce, 1964–1970 (współaut., współred.)
  • Pożegnanie z diabłem i czarownicą, 1965
  • Życie codzienne wsi między Wartą a Pilicą w XIX wieku, 1969
  • Kultura ludowa XVII i XVIII wieku na ziemiach Polski środkowej, 1971
  • Łódź rolnicza (od połowy XVI do początku XIX w.), 1973
  • Życie codzienne małego miasteczka w XVII i XVIII wieku, 1975
  • O dawnej Łodzi, 1976
  • O hultajach, wiedźmach i wszetecznicach, 1978
  • W kręgu upiorów i wilkołaków. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1981. ​ISBN 83-218-0072-6​.
  • Polskie zainteresowania z XVIII i XIX wieku kulturą Gruzji, 1983
  • Pierwsze lata Uniwersytetu Łódzkiego (1945–1949), 1985
  • Ludzie gościńca w XVII–XVIII w., 1986
  • Nietolerancja i zabobon w Polsce w wieku XVII i XVIII, 1987 (współaut.)
  • Historia Azerbejdżanu, 1987 (współaut.)
  • Historia Gruzji, 1987 (współaut.)
  • Trudne lata Uniwersytetu Łódzkiego (1949–1956), 1990

Przypisy

  1. Zob.: katalog Biblioteki Narodowej [1].
  2. Doktorzy honoris causa UŁ. [dostęp 2011-02-21].
  3. Wykaz prac B. Baranowskiego w katalogu Biblioteki Narodowej [2].
  4. M.P. 1954 nr 112 poz. 1588
  5. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 35. ISBN 8322320736.

Bibliografia[edytuj]