Borowik kruchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Borowik płowy)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borowik kruchy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj Hemileccinum
Gatunek borowik kruchy
Nazwa systematyczna
Hemileccinum impolitum (Fr.) Šutara
Czech Mycol. 60(1): 55 (2008)
Dojrzałe owocniki

Borowik kruchy (Hemileccinum impolitum (Fr.) Šutara) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hemileccinum, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1838 Elias Fries nadając mu nazwę Boletus impolitus. W ostatnich latach prowadzono badania filogenetyczne w obrębie rodzaju Boletus. W wyniku tych badań jego systematyka uległa znacznej zmianie. W 2008 r. Šutara przeniósł gatunek Boletus impolitus do rodzaju Hemileccinum[1]. Synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Boletus impolitus Fr. 1838
  • Leccinum impolitum (Fr.) Bertault 1980
  • Tubiporus impolitus (Fr.) P. Karst. 1882
  • Versipellis fragrans var. impolita (Fr.) Quél. 1886
  • Versipellis impolita (Fr.) Quél. 1886
  • Xerocomus impolitus (Fr.) Quél. 1888

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: borowik parzysty i borowik płowy[3]. Obecnie wszystkie te nazwy polskie są niespójne z nazwą naukową.

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Zamszowy, brązowy, średnicy do 12 cm. W początkowej fazie rozwoju półkolisty, potem wypukły i w fazie dojrzałej spłaszczony[4].

Rurki

Długie do 8-15 mm, wycięte, jasnożółte. Przy uszkodzeniu nabierają barwy brązowej[4].

Trzon

Długości do 10 cm i grubości 5 cm, żółty z czerwonymi plamami u spodu[4].

Miąższ

Białawy lub kremowy, w przypadku kapelusza brązowoczerwony. U młodych osobników staje się błękitny[4].

Zarodniki

Gładkie, żółte, bez pory rostkowej.

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Europie oraz w prowincji Ontario w Kanadzie i Maroku w Afryce Północnej[5]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – wymierający – krytycznie zagrożony[6]. Znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych także w Austrii, Szwajcarii, Niemczech, Danii, Estonii, Norwegii, Holandii, Szwecji, Finlandii, Słowacji[3].

Rośnie w lasach liściastych, pod dębami.

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-10-25].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-10-24].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Aurel Dermek, Albert Pilát: Poznajemy grzyby. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1991, s. 81-82. ISBN 8304029634.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.