Borowik kruchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Borowik płowy)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borowik kruchy
Borowik kruchy: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj Hemileccinum
Gatunek borowik kruchy
Nazwa systematyczna
Hemileccinum impolitum (Fr.) Šutara
Czech Mycol. 60(1): 55 (2008)
Dojrzałe owocniki

Borowik kruchy (Hemileccinum impolitum (Fr.) Šutara) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hemileccinum, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1838 Elias Fries nadając mu nazwę Boletus impolitus. W ostatnich latach prowadzono badania filogenetyczne w obrębie rodzaju Boletus. W wyniku tych badań jego systematyka uległa znacznej zmianie. W 2008 r. Šutara przeniósł gatunek Boletus impolitus do rodzaju Hemileccinum[1]. Synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Boletus impolitus Fr. 1838
  • Leccinum impolitum (Fr.) Bertault 1980
  • Tubiporus impolitus (Fr.) P. Karst. 1882
  • Versipellis fragrans var. impolita (Fr.) Quél. 1886
  • Versipellis impolita (Fr.) Quél. 1886
  • Xerocomus impolitus (Fr.) Quél. 1888

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: borowik parzysty i borowik płowy[3]. Obecnie wszystkie te nazwy polskie są niespójne z nazwą naukową.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Zamszowy, brązowy, średnicy do 12 cm. W początkowej fazie rozwoju półkolisty, potem wypukły i w fazie dojrzałej spłaszczony[4].

Rurki

Długie do 8-15 mm, wycięte, jasnożółte. Przy uszkodzeniu nabierają barwy brązowej[4].

Trzon

Długości do 10 cm i grubości 5 cm, żółty z czerwonymi plamami u spodu[4].

Miąższ

Białawy lub kremowy, w przypadku kapelusza brązowoczerwony. U młodych osobników staje się błękitny[4].

Zarodniki

Gładkie, żółte, bez pory rostkowej.

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie oraz w prowincji Ontario w Kanadzie i Maroku w Afryce Północnej[5]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – wymierający – krytycznie zagrożony[6]. Znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych także w Austrii, Szwajcarii, Niemczech, Danii, Estonii, Norwegii, Holandii, Szwecji, Finlandii, Słowacji[3].

Rośnie w lasach liściastych, pod dębami.

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-10-25].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-10-24].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Aurel Dermek, Albert Pilát: Poznajemy grzyby. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1991, s. 81-82. ISBN 8304-02963-4.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.