Borowik sosnowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Borowik sosnowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj borowik
Gatunek borowik sosnowy
Nazwa systematyczna
Boletus pinophilus Pilát & Dermek
Česká Mykol. 27(1): 6 (1973)
Borowik sosnowy: drugie zdjęcie
2008-11-05 Boletus pinophilus Pilát & Dermek 27980 crop.jpg

Borowik sosnowy (Boletus pinophilus Pilát & Dermek) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy[2]:

  • Boletus aestivalis var. pinicola (Vittad.) Sacc. 1910
  • Boletus edulis f. pinicola (Vittad.) Vassilkov 1966
  • Boletus edulis var. pinicola Vittad.
  • Boletus pinicola (Vittad.) A. Venturi 1863

Nazwę polską nadali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r., wcześniej w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był przez Alinę Skirgiełło pod nazwą borowik szlachetny, odmiana sosnowa[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 5-30 cm, kształt początkowo półkulisty, potem płaskołukowaty, na koniec rozpostarty. Powierzchnia delikatnie pilśniowata, zazwyczaj nierówna, garbkowata lub pomarszczona, matowa, w czasie deszczu lepka. Ma barwę czerwonobrązową, czasami z purpurowym lub fioletowym odcieniem[4][5].

Hymenofor

Rurkowaty. Rurki na młodych owocnikach blade, na starszych stopniowo ciemnieją aż do oliwkowożółtego koloru[5].

Trzon

Wysokość 6-16 cm, grubość 3-7 cm, kształt początkowo beczułkowaty, potem jajowaty, w końcu pałkowaty[4]. Powierzchnia z wyraźną brązową siateczką, początkowo biaława, potem stopniowo ciemniejąca, aż do żółtego koloru[5].

Miąższ

U młodych grzybów biały (tylko pod skórką czerwonobrązowy), u starszych kremowobiały z żółtym odcieniem. Ma przyjemny korzenny zapach i jest smaczny[5].

Wysyp zarodników

Oliwkowy. Zarodniki gładkie o średnicy 14-18 x 5-6 μm, bez pory rostkowej[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie, Ameryce Północnej oraz na wyspie Holmvassdalen na Oceanie Indyjskim[6]. Rośnie przeważnie pod sosnami, ale także pod bukami, na kwaśnych glebach. Owocniki pojawiają się często już w maju i występują do października, przy czym najobficiej na początku sezonu[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[3]. Grzyb jadalny. Nadaje się do wszystkich rodzajów przetwórstwa grzybów. Podobnie jak inne jadalne borowiki szczególnie przydatny jest do suszenia[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Borowika sosnowego można pomylić z gatunkami jadalnymi: borowikiem szlachetnym (Boletus edulis), borowikiem usiatkowanym (Boletus reticulatus) oraz z borowikiem ciemnobrązowym (Boletus aereus), który rośnie pod dębami i jest grzybem ciepłolubnym[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum - GSD Species, www.speciesfungorum.org [dostęp 2018-10-16].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c d e f g h Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, s. 466. ISBN 83-7404-513-2.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-08].