Bronów (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bronów
Herb
Herb Bronowa
Główne skrzyżowanie dróg
Główne skrzyżowanie dróg
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat bielski
Gmina Czechowice-Dziedzice
Liczba ludności (2011) 1063
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 43-502
Tablice rejestracyjne SBI
SIMC 0213670
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie gminy Czechowice-Dziedzice
Mapa lokalizacyjna gminy Czechowice-Dziedzice
Bronów
Bronów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bronów
Bronów
Ziemia 49°52′39,5″N 18°55′17,0″E/49,877639 18,921389

Bronów (niem. Braunau[1], cz. Bronov) – wieś sołecka w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Czechowice-Dziedzice. Od północy graniczy z Ligotą i Zabrzegiem, od wschodu z Ligotą, od zachodu z Landekiem, a od południa z Rudzicą i Międzyrzeczem Dolnym. Znajduje się w Dolinie Górnej Wisły, nad rzeką Iłownicą oraz potokami Borówka i Wałówka. Według danych z 2011 r. Bronów ma powierzchnię 600 ha i liczy 1063 mieszkańców[2], co daje gęstość zaludnienia równą 177,2 os./km².

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem historycznym Bronów znajduje się na Śląsku Cieszyńskim. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1566 roku[3]. Początkowo należał do księstwa cieszyńskiego, a od 1572 dzielił losy państwa bielskiego. Po jego likwidacji w 1848 wszedł jako gmina jednostkowa w skład powiatu bielskiego. W 1900 roku utworzono samodzielną parafię bronowską pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, wcześniej wierni przynależeli do parafii w Rudzicy.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 roku w Bronowie w 110 budynkach na obszarze 564 hektarów mieszkało 698 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 123,8 os./km², z tego 640 (91,7%) mieszkańców było katolikami, 48 (6,9%) ewangelikami a 10 (1,4%) wyznawcami judaizmu, 692 (99,1%) było polsko- a 5 (0,7%) niemieckojęzycznymi[4]. Do 1910 roku liczba mieszkańców wzrosła do 749 osób, w czym przybyło 56 katolików, a ubyło 5 żydów, zaś wszyscy zameldowani byli polskojęzyczni[1].

Kiedy po II wojnie światowej wprowadzono gminy zbiorowe, a następnie gromady, Bronów stracił samodzielność – należał do gminy Zabrzeg (1945–1954), gromady Ligota (1954–1973), gminy Ligota (1973–1977) i w końcu od 1977 gminy Czechowice-Dziedzice (w latach 1975–1998 należącej do województwa katowickiego).

Osobliwości[edytuj | edytuj kod]

Do zabytków Bronowa należą:

  • neogotycki kościół parafialny Najświętszego Serca Pana Jezusa z lat 1874–1877,
  • klasycystyczna kaplica Świętego Serca Jezusowego z 1831 przy głównym skrzyżowaniu wsi,
  • cmentarz parafialny założony w 1877,
  • dwie kapliczki przydrożne: św. Izydora z 1981 i "Panienka" (data nieznana),
  • cztery krzyże przydrożne: naprzeciw szkoły z 1836, nad Wałówką z 1927, na Woźnioku z 1937 i przy drodze do Landeka z 1938;

Bronów znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 "Dolina Górnej Wisły". Charakterystycznym elementem rolniczego krajobrazu Bronowa są trzy zbiorowiska sztucznych stawów.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez Bronów kursują autobusy podmiejskich linii nr 1/1s, 1/6, 6, 6/1 i X obsługiwane przez przewoźnika PKM Czechowice-Dziedzice. Do wsi niegdyś dojeżdżały autobusy PKS Bielsko-Biała na linii Bielsko-Biała - Międzyrzecze Górne - Międzyrzecze Dolne - Ligota - Bronów. Z powodu wydłużenia podmiejskiej linii 52 MZK Bielsko-Biała do Międzyrzecza, PKS wycofał się z obsługi Międzyrzecza, Ligoty i Bronowa.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Bronowa działa klub piłkarski UKS Rotuz Bronów, który występuje w Bielskiej Klasie B.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
  2. Gmina Czechowice-Dziedzice: Sołectwo Bronów. W: www.czechowice-dziedzice.pl [on-line]. [dostęp 2010-12-05].
  3. Śląsk Cieszyński w początkach czasów nowożytnych (1528-1653). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2011, s. 166. ISBN 978-83-926929-5-9.
  4. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)