Bronów (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

49°52′39.5″N 18°55′17″E

- błąd

4 m

WD

49°52'40.75"N, 18°55'17.90"E, 49°54'N, 18°57'E

- błąd

0 m

Odległość

45 m

Bronów
wieś
Ilustracja
Główne skrzyżowanie dróg
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

bielski

Gmina

Czechowice-Dziedzice

Liczba ludności (2011)

1063

Strefa numeracyjna

32

Kod pocztowy

43-502[1]

Tablice rejestracyjne

SBI

SIMC

0213670

Położenie na mapie gminy Czechowice-Dziedzice
Mapa konturowa gminy Czechowice-Dziedzice, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Bronów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Bronów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Bronów”
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa konturowa powiatu bielskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Bronów”
Ziemia49°52′39,5″N 18°55′17,0″E/49,877639 18,921389
Nieoficjalny herb wsi Bronów

Bronów (niem. Braunau[2], czes. Brúnov) – wieś sołecka w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Czechowice-Dziedzice. Od północy graniczy z Ligotą i Zabrzegiem, od wschodu z Ligotą, od zachodu z Landekiem, a od południa z Rudzicą i Międzyrzeczem Dolnym. Znajduje się w Dolinie Górnej Wisły, nad rzeką Iłownicą oraz potokami Borówka i Wałówka. Według danych z 2011 r. Bronów ma powierzchnię 600 ha i liczy 1063 mieszkańców[3], co daje gęstość zaludnienia równą 177,2 os./km².

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Bronów[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0213687 Centrum część wsi
0213693 Kopaniny część wsi
0213701 Podlas część wsi
0213718 Siedloki część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem historycznym Bronów znajduje się na Śląsku Cieszyńskim. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1566 roku[6]. Początkowo należał do księstwa cieszyńskiego, a od 1572 dzielił losy państwa bielskiego. Po jego likwidacji w 1848 wszedł jako gmina jednostkowa w skład powiatu bielskiego. W 1900 roku utworzono samodzielną parafię bronowską pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, wcześniej wierni kościoła rzymskokatolickiego przynależeli do parafii w Rudzicy.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 roku w Bronowie w 110 budynkach na obszarze 564 hektarów mieszkało 698 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 123,8 os./km², z tego 640 (91,7%) mieszkańców było katolikami, 48 (6,9%) ewangelikami a 10 (1,4%) wyznawcami judaizmu, 692 (99,1%) było polsko- a 5 (0,7%) niemieckojęzycznymi[7]. Do 1910 roku liczba mieszkańców wzrosła do 749 osób, w czym przybyło 56 katolików, a ubyło 5 żydów, zaś wszyscy zameldowani byli polskojęzyczni[2].

Kiedy po II wojnie światowej wprowadzono gminy zbiorowe, a następnie gromady, Bronów stracił samodzielność – należał do gminy Zabrzeg (1945–1954), gromady Ligota (1954–1973), gminy Ligota (1973–1977) i w końcu od 1977 gminy Czechowice-Dziedzice (w latach 1975–1998 należącej do województwa katowickiego).

Osobliwości[edytuj | edytuj kod]

Do zabytków Bronowa należą:

  • neogotycki kościół parafialny Najświętszego Serca Pana Jezusa z lat 1874–1877,
  • klasycystyczna kaplica Świętego Serca Jezusowego z 1831 przy głównym skrzyżowaniu wsi,
  • cmentarz parafialny założony w 1877,
  • dwie kapliczki przydrożne: św. Izydora z 1981 i "Panienka" (data nieznana),
  • cztery krzyże przydrożne: naprzeciw szkoły z 1836, nad Wałówką z 1927, na Woźnioku z 1937 i przy drodze do Landeka z 1938;

Bronów znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 "Dolina Górnej Wisły". Charakterystycznym elementem rolniczego krajobrazu Bronowa są trzy zbiorowiska sztucznych stawów.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez Bronów kursują autobusy podmiejskich linii nr 1s, 6 i X obsługiwane przez przewoźnika PKM Czechowice-Dziedzice. Do wsi niegdyś dojeżdżały autobusy PKS Bielsko-Biała na linii Bielsko-Biała - Międzyrzecze Górne - Międzyrzecze Dolne - Ligota - Bronów. Z powodu wydłużenia podmiejskiej linii 52 MZK Bielsko-Biała do Międzyrzecza, PKS wycofał się z obsługi Międzyrzecza, Ligoty i Bronowa.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Bronowa działa klub piłkarski UKS Rotuz Bronów, który występuje w Bielskiej Klasie A[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 90 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
  3. Gmina Czechowice-Dziedzice: Sołectwo Bronów. W: www.czechowice-dziedzice.pl [on-line]. [dostęp 2010-12-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-27)].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Śląsk Cieszyński w początkach czasów nowożytnych (1528-1653). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2011, s. 166. ISBN 978-83-926929-5-9.
  7. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
  8. KS ROTUZ - BRONÓW, Łączy nas piłka [dostęp 2019-04-28] (pol.).