Sołectwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sołectwojednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna głównie dla obszarów wiejskich[1]. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.

Według stanu w dniu 31 grudnia 2013 roku w Polsce było 40583 sołectw[2].

Charakterystyka[edytuj]

Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Sołtysa oraz radę sołecką wyłaniają stali mieszkańcy danego sołectwa w tajnym i bezpośrednim głosowaniu na zebraniu wiejskim[3].

Organem stanowiącym i kontrolnym jest zebranie wiejskie (zebranie ogółu mieszkańców), wykonawczym sołtys (przewodniczący zarządu dzielnicy), który ma prawo do brania udziału i występowania na forum rady gminy (nie ma on jednak tam prawa głosu). Organem doradczym jest zaś rada sołecka.

Zebranie wiejskie jest przykładem realizacji idei demokracji bezpośredniej podczas którego artykułowane są najważniejsze problemy mieszkańców sołectwa. Udział mieszkańców w zebraniach wiejskich jest bardzo zróżnicowany. Średnio kształtuje się na poziomie około 15%[4].

Od 2010 roku, sołectwa, za zgodą rady gminy, mogą dysponować funduszem sołeckim. W 2013 roku ponad połowa gmin, w których jednostkami pomocniczymi były sołectwa uruchomiły fundusz sołecki[5].

Struktura[edytuj]

Sołectwo może obejmować jedną miejscowość (np. wieś bądź przysiółek a nawet osadę), część miejscowości lub kilka miejscowości. Także w jednej miejscowości może być ustanowionych kilka sołectw.

Sołectwa miejskie[edytuj]

W miastach najczęściej odpowiednikiem sołectwa jest osiedle (bądź dzielnica). Jednak nie jest to regułą i są przypadki, gdzie w obrębie miasta ustanawiane są także sołectwa. W 2013 roku w 13 gminach miejskich funkcjonowało 49 sołectw (brak było natomiast sołectw w miastach znajdujących się w gminach miejsko-wiejskich). Jednostki pomocnicze w postaci sołectw zostały wyodrębnione w następujących gminach miejskich: Miasteczko Śląskie (2 sołectwa), Jastrzębie-Zdrój (6), Zawiercie (4), Mikołów (5), Orzesze (7), Krasnystaw (7), Sejny (1), Suwałki (3), Kalisz (3), Świnoujście (1), Pieszyce (4), Władysławowo (4), Czarna Woda (2). Do 2010 roku 3 sołectwa istniały w Warszawie w dzielnicy Białołęka[6].

W sześciu gminach miejskich w 2013 roku podjęta została uchwała o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego na 2014 r. Były to Miasteczko Śląskie, Orzesze, Jastrzębie-Zdrój, Krasnystaw, Czarna Woda oraz Zawiercie[6].

W Zielonej Górze z początkiem 2015 utworzono jedną jednostkę pomocniczą pod nazwą dzielnica Nowe Miasto, podzieloną na jednostki pomocnicze niższego rzędu - sołectwa[7]. Wcześniej jednostki te wchodziły w skład gminy wiejskiej Zielona Góra.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Komentarz do art. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.01.142.1591). W: Gabriela Jyż, Zbigniew Pławecki, Andrzej Szewc: Samorząd gminny. Komentarz. Dom Wydawniczy ABC, 2005. ISBN 83-7416-225-2.
  2. 2. Organizacja państwa. W: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-08, s. 82. ISSN 1640-3630.
  3. (Art. 36) Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446)
  4. A. Ptak, Sołectwa w lokalnym systemie władzy, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2016 (ISBN 978-83-7383-811-6).
  5. A. Ptak, Lokalna społeczność w procesie tworzenia funduszu sołeckiego, "Studia Regionalne i Lokalne", Nr 1 z 2015 roku.
  6. a b Sołectwa i fundusz sołecki w gminach miejskich. Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, 2013-05-01. [dostęp 2013-05-20].
  7. Sołectwa, Biuletyn Informacji Publicznej Dzielnica Nowe Miasto - Zielona Góra [dostęp: 8.01.2016]