Cieniawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cieniawa
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Grybów
Liczba ludności (2017) 1624[1]
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 33-333[2]
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0426897
Położenie na mapie gminy wiejskiej Grybów
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Grybów
Cieniawa
Cieniawa
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Cieniawa
Cieniawa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cieniawa
Cieniawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cieniawa
Cieniawa
Ziemia49°36′49″N 20°50′53″E/49,613611 20,848056
Strona internetowa miejscowości

Cieniawawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Grybów.

Wieś królewska starostwa sądeckiego w powiecie sądeckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Legenda głosi, że początki wsi sięgają panowania króla Kazimierza Wielkiego (1333-1370). Wędrując po górach, zmęczony długą drogą, król usiadł w cieniu drzew. Odpoczynek był tak przyjemny, że król nazwał to miejsce Cieniawa. Również w naukowych opracowaniach, np. Eugeniusza Pawłowskiego – wybitnego znawcy nazw miejscowych Sądecczyzny i Zdzisława Stiebera – pochodzenie nazwy Cieniawa wyprowadzane jest od ukształtowania terenu i szaty roślinnej. Może więc znaczyć tyle co cienista – prawdopodobnie w chwili zakładania Cieniawy było dużo drzew rzucających cień. Natomiast według Jana Długosza – pisze o tym w swojej Historii Polski – nazwa pochodzi od ściętego lasu. Na dowód Długosz przytacza nazwę śląskiej miejscowości Ścinawa – którą po polsku tłumaczy się właśnie Cieniawa.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Cieniawa: Bania, Bąkowiec, Bielanka, Brzeski, Ćwierć, Dworskie, Działek, Góraki, Karczyska, Kućmy, Ligęzówka, Na Drodze, Na Garbach, Na Pólku, Obla, Podedworze, Pod Gościńcem, Podlesie, Podleszcze, Podpołudnie, Porębówka, Psiarki, Rzeki, Skowronki, Stolarzówka, Wierchowina, Zarębka, Ząbry[4][5]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nie wiadomo kiedy dokładnie została założona wieś. Istnieje kilka dokumentów lokacyjnych, które podają różne daty powstania Cieniawy – 1364, 1416 i 1464. Można przypuszczać, ze powstanie wsi nie było aktem jednorazowym, ale odbywało się stopniowo, aż do 1464 roku, kiedy to z całą pewnością Cieniawa już istniała jako samodzielna wieś. O prastarym pochodzeniu miejscowości może świadczyć również fakt, że domy są rozrzucone po dolinach i zboczach wzgórz, można więc przypuszczać, że wieś powstała w wyniku swobodnej, dzikiej kolonizacji. Ten "rozproszony" typ wsi jest charakterystyczny dla najstarszych miejscowości na Sądecczyźnie. Dziś Cieniawa składa się z kilkunastu osiedli – przysiółków, które tradycyjnie nazywane są w zależności od usytuowania w terenie, nazwiska rodziny bądź zawodu, jaki wykonują mieszkańcy przysiółka.

Historia Cieniawy od początku jest ściśle związana z sąsiednim Mystkowem, który przez ponad 500 lat był siedzibą parafii. Cieniawa usamodzielniła się jako parafia dopiero w latach 80. XX wieku. W 1980 roku Kuria Diecezjalna zaleciła odprawianie w każdą niedzielę jednej mszy świętej w Cieniawie. Uruchomiono pierwszą kaplicę – początkowo w salce katechetycznej w domu prywatnym, potem w wyremontowanym i dostosowanym do potrzeb dawnym Domu Nauczyciela. Pierwsza pasterka w kaplicy została odprawiona w Boże Narodzenie na przełomie lat 1980/1981. W 1981 roku po uzyskaniu zezwolenia od władz państwowych, wybudowana została nowa kaplica, a w 4 czerwca tego roku Kuria Diecezjalna wyznaczyła księdza Franciszka Olczaka na duszpasterza parafii.

Ochotnicza Straż Pożarna działa od 1930 roku i posiada samochód Steyr[6].

Ważne daty[edytuj | edytuj kod]

  • 1891 - założenie szkoły ludowej w Cieniawie
  • 1930 – powstaje pierwsza ochotnicza straż pożarna
  • 1960 – budowa domu kultury
  • 1963 – elektryfikacja wsi
  • 10.04.1981 – decyzja o budowie kościoła wydana przez wojewodę
  • 01.09.1981 – powstanie parafii
  • 27.05.1982 – rozpoczęcie prac przy budowie kościoła
  • 25.12.1982 – dolny kościół oddany do użytku
  • 27.10.1985 – poświęcenie kościoła przez ks. biskupa Jerzego Ablewicza (w tym czasie została wybudowana plebania i został urządzony cmentarz)
  • 1989 – wybudowano dzwonnicę
  • 1995 – oddano do użytku nowo wybudowaną kaplicę cmentarną

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gmina Grybów: Dane statystyczne Gminy Grybów. Stan na dzień 31 maja 2017. [dostęp 2017-10-26].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, s. 94.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. OSP Cieniawa na stronie nowysacz112.pl

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]