Cieniawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cieniawa
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Grybów
Liczba ludności (2017) 1624[1]
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 33-333[2]
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0426897
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cieniawa
Cieniawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cieniawa
Cieniawa
Ziemia49°36′49″N 20°50′53″E/49,613611 20,848056
Strona internetowa miejscowości

Cieniawawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Grybów.

Wieś królewska starostwa sądeckiego w powiecie sądeckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Legenda głosi, że początki wsi sięgają panowania króla Kazimierza Wielkiego (1333-1370). Wędrując po górach, zmęczony długą drogą, król usiadł w cieniu drzew. Odpoczynek był tak przyjemny, że król nazwał to miejsce Cieniawa. Również w naukowych opracowaniach, np. Eugeniusza Pawłowskiego – wybitnego znawcy nazw miejscowych Sądecczyzny i Zdzisława Stiebera – pochodzenie nazwy Cieniawa wyprowadzane jest od ukształtowania terenu i szaty roślinnej. Może więc znaczyć tyle co cienista – prawdopodobnie w chwili zakładania Cieniawy było dużo drzew rzucających cień. Natomiast według Jana Długosza – pisze o tym w swojej Historii Polski – nazwa pochodzi od ściętego lasu. Na dowód Długosz przytacza nazwę śląskiej miejscowości Ścinawa – którą po polsku tłumaczy się właśnie Cieniawa.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Cieniawa: Bania, Bąkowiec, Bielanka, Brzeski, Ćwierć, Dworskie, Działek, Góraki, Karczyska, Kućmy, Ligęzówka, Na Drodze, Na Garbach, Na Pólku, Obla, Podedworze, Pod Gościńcem, Podlesie, Podleszcze, Podpołudnie, Porębówka, Psiarki, Rzeki, Skowronki, Stolarzówka, Wierchowina, Zarębka, Ząbry[4][5]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nie wiadomo kiedy dokładnie została założona wieś. Istnieje kilka dokumentów lokacyjnych, które podają różne daty powstania Cieniawy – 1364, 1416 i 1464. Można przypuszczać, ze powstanie wsi nie było aktem jednorazowym, ale odbywało się stopniowo, aż do 1464 roku, kiedy to z całą pewnością Cieniawa już istniała jako samodzielna wieś. O prastarym pochodzeniu miejscowości może świadczyć również fakt, że domy są rozrzucone po dolinach i zboczach wzgórz, można więc przypuszczać, że wieś powstała w wyniku swobodnej, dzikiej kolonizacji. Ten "rozproszony" typ wsi jest charakterystyczny dla najstarszych miejscowości na Sądecczyźnie. Dziś Cieniawa składa się z kilkunastu osiedli – przysiółków, które tradycyjnie nazywane są w zależności od usytuowania w terenie, nazwiska rodziny bądź zawodu, jaki wykonują mieszkańcy przysiółka.

Historia Cieniawy od początku jest ściśle związana z sąsiednim Mystkowem, który przez ponad 500 lat był siedzibą parafii. Cieniawa usamodzielniła się jako parafia dopiero w latach 80. XX wieku. W 1980 roku Kuria Diecezjalna zaleciła odprawianie w każdą niedzielę jednej mszy świętej w Cieniawie. Uruchomiono pierwszą kaplicę – początkowo w salce katechetycznej w domu prywatnym, potem w wyremontowanym i dostosowanym do potrzeb dawnym Domu Nauczyciela. Pierwsza pasterka w kaplicy została odprawiona w Boże Narodzenie na przełomie lat 1980/1981. W 1981 roku po uzyskaniu zezwolenia od władz państwowych, wybudowana została nowa kaplica, a w 4 czerwca tego roku Kuria Diecezjalna wyznaczyła księdza Franciszka Olczaka na duszpasterza parafii.

Ochotnicza Straż Pożarna działa od 1930 roku i posiada samochód Steyr[6].

Ważne daty[edytuj | edytuj kod]

  • 1891 - założenie szkoły ludowej w Cieniawie
  • 1930 – powstaje pierwsza ochotnicza straż pożarna
  • 1960 – budowa domu kultury
  • 1963 – elektryfikacja wsi
  • 10.04.1981 – decyzja o budowie kościoła wydana przez wojewodę
  • 01.09.1981 – powstanie parafii
  • 27.05.1982 – rozpoczęcie prac przy budowie kościoła
  • 25.12.1982 – dolny kościół oddany do użytku
  • 27.10.1985 – poświęcenie kościoła przez ks. biskupa Jerzego Ablewicza (w tym czasie została wybudowana plebania i został urządzony cmentarz)
  • 1989 – wybudowano dzwonnicę
  • 1995 – oddano do użytku nowo wybudowaną kaplicę cmentarną

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Gmina Grybów: Dane statystyczne Gminy Grybów. Stan na dzień 31 maja 2017. [dostęp 2017-10-26].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, s. 94.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. OSP Cieniawa na stronie nowysacz112.pl

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]