Czarnorzeki
| wieś | |
Dawna cerkiew, obecnie kościół Przemienienia Pańskiego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2024) |
377[2] |
| Strefa numeracyjna |
13 |
| Kod pocztowy |
38-420[3] |
| Tablice rejestracyjne |
RKR |
| SIMC |
0354590[4] |
Położenie na mapie gminy Korczyna | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego | |
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego | |
| Strona internetowa | |
Czarnorzeki – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Korczyna[4][5]. Ma status sołectwa[6].
W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.
Ślady osadnictwa tu odkrytego pochodzą z okresu kultury łużyckiej. Wieś odnotowana w dokumentach w 1544. Dawniej nazywała się Wola Czarna, potem Czarny Potok, a później Czarnorzeka. Należała ona do klucza odrzykońskiego m.in.; do Klemensa z Moskarzewa, Kamienieckich, Jabłonowskich, np. Leona Jabłonowskiego. Do lat 40. XX wieku wieś zamieszkana była w około 60% przez ludność rusińską, tzw. Zamieszańców. Znana była jako ośrodek ludowego kamieniarstwa.
W Czarnorzekach znajduje się dawna parafialna murowana cerkiew greckokatolicka pw. św. Dymitra z lat 1918-1921, obecnie służąca jako filialny kościół katolicki parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Węglówce. We wsi jest również wyciąg narciarski należący do MOSiR Krosno, Rezerwat przyrody Prządki (swój początek ma we wsi szlak prowadzący do rezerwatu) oraz wieże telekomunikacyjne: Krosno/Czarnorzeki[7][8](wieże radiowe) oraz Krosno/Sucha Góra[9] (radiowo-telewizyjna).
Rezerwat przyrody Prządki
[edytuj | edytuj kod]Rezerwat przyrody Prządki został utworzony w roku 1957 na terenie gminy Korczyna na pograniczu wsi Czarnorzeki i Korczyna. Rezerwat leży przy trasie Krosno Rzeszów w odległości 12 km od Krosna. Ma powierzchnię 13,63 ha. Najwyżej położony punkt rezerwatu znajduje się na wysokości 520 m n.p.m.
Rezerwat obejmuje grupę ostańców skalnych, o wysokości do ponad 20 m, zbudowanych z gruboziarnistego piaskowca ciężkowickiego, który pod wpływem erozji przybrał oryginalne kształty. Poszczególne skały posiadają własne nazwy, m.in.: Prządka-Matka, Prządka-Baba, Herszt. Nazwa rezerwatu pochodzi od legendy głoszącej, że skały są dziewczętami zamienionymi w kamień, ukaranymi za przędzenie lnu w święto.
Na terenie rezerwatu jest 5 szlaków turystycznych, z pięknymi skałkami i widokami oraz zamek Kamieniec: Prządki - Strzelnica, Odcinek Kamieniec – Prządki, Czarnorzeki – Dział, Strzelnica – Sucha Góra oraz szlak przy Zamku Kamieniec.
Rezerwat Przyrody jest położony w obrębie Czarnorzecko – Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego i jest jego największą atrakcją turystyczną.
-
Rezerwat Prządki
-
Wieża widokowa
-
Widok z wieży
Urodzeni w Czarnorzekach
[edytuj | edytuj kod]- Bazyli Wojtowicz – polski rzeźbiarz, współtwórca pomnika Adama Mickiewicza w Poznaniu[10].
- Maria Rehorowska – polska nauczycielka polonistyki i działaczka społeczna[11].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 19295.
- ↑ Raport o stanie gminy Korczyna w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 4
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 172 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ Krosno *Czarnorzeki* (1). RadioPolska.pl
- ↑ Krosno *Czarnorzeki* (2). RadioPolska.pl
- ↑ Krosno *Sucha Góra*. RadioPolska.pl
- ↑ Powitanie wyzwolenia / Nike - Sztuka Poznania [online] [dostęp 2025-08-27].
- ↑ Andrzej Dziuba, Prymas Stefan Wyszyński i Episkopat Polski, red. R. Łatka, D. Zamiatała, Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej, Warszawa 2023, ss. 350, „Studia Prymasowskie”, 9, 2024, DOI: 10.21697/stpr.15300, ISSN 1899-2587 [dostęp 2025-10-26].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Czarnorzeki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 760.
- Mapa katastralna wsi Czarnorzeki z 1851
- Rezerwat przyrody Prządki