Iskrzynia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iskrzynia
Zapora na Wisłoku w Iskrzyni
Zapora na Wisłoku w Iskrzyni
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Korczyna
Liczba ludności (2013) 1222[1]
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-422
Tablice rejestracyjne RKR
SIMC 0354608
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Iskrzynia
Iskrzynia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Iskrzynia
Iskrzynia
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Iskrzynia
Iskrzynia
Ziemia 49°41′01″N 21°51′21″E/49,683611 21,855833
Zbiorowa mogiła z I wojny światowej w Iskrzyni

Iskrzyniawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Korczyna nad rzeką Wisłok. Miejscowość graniczy od zachodu z Krościenkiem Wyżnym, od północy – z Kombornią, od wschodu – z Jabłonicą Polską (przysiółek Budzyń) i Haczowem oraz od południa – z Pustynami.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Historia[edytuj]

Wieś lokowana na prawie magdeburskim w 1352 roku, dokumentem wystawionym w Sanoku przez Kazimierza Wielkiego, na miejscu wczesnopiastowskiej osady Obrwinowo (Obrwynowo, Obrwinów?). Zasadźcą i pierwszym sołtysem wsi był Jakub Iskra, od którego nazwiska pochodzi nazwa miejscowości. Król Zygmunt I Stary potwierdza ten przywilej Adamowi Mysłowskiemu w 1530 r.

Położona przy historycznym Trakcie Węgierskim, z Przemyśla na Przełęcz Dukielską, którym w 1849 r. na Węgry, maszerowały rosyjskie wojska feldmarszałka Iwana Paskiewicza, idące z pomocą dla żołnierzy Franciszka Józefa I dławiących powstanie węgierskie podczas Wiosny Ludów. Najważniejszym dziełem, które opisuje dzieje Iskrzyni jest kronika napisana w 2002 r. przez Józefa Lorensa.

W Iskrzyni w XVI wieku na dworze Krzysztofa Boboli (1517-1559) i Elżbiety z Wielopolskich h. Starykoń (1520 – 1615), gościli jadący do Lwowa Jezuici, tacy jak; Stanisław Hozjusz, czy Piotr Skarga[2]. Następnie Iskrzynię dziedziczył syn Krzysztofa Boboli; Andrzej Bobola (podkomorzy).

W XIX w. Iskrzynia była własnością Urbańskich. W czasie powstania krakowskiego w 21 lutego 1846 r., w momencie napaści podburzonych poddanych na dwór powstańczy w Kombornii, żonę Feliksa Urbańskiego uratowali chłopi z Iskrzyni; Ignacy Fakadej (Takadaj) i Pelc, którzy przenieśli ją na plecach do swojej miejscowości i tu wójt ukrył Emilię Urbańską. Najpierw w małym domku, dając straż z 20 chłopów, potem w chacie Piotra Stepka. Gdy dowiedział się, że chłopi w Sanoku uradzili by ją uwięzić, odstawił Urbańską w przebraniu do Dukli.

W 1863 r. w Iskrzyni mieszkało 760 osób.

W roku 1878, samorząd wiejski zakupił budynek dawnego dworu i parcelę o powierzchni 67 arów z przeznaczeniem na szkołę. OSP w Iskrzyni założona została w 1912 roku. W tym roku wybudowano również prowizoryczną remizę.

W czasie I wojny światowej toczyły się tu walki nacierających wojsk w kierunku przemyskiej twierdzy, czego dowodem jest zbiorowa mogiła żołnierska.

Struktury wyznaniowe[edytuj]

Przypisy

  1. GUS. Bank Danych lokalnych
  2. Wspomina o tym, ks. Jan Poplatek w Błogosławiony Andrzej Bobola
  3. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 24 stycznia 2013.

Bibliografia[edytuj]

  • Encyklopedia powszechna, 1863 – t. 12, s. 748

Linki zewnętrzne[edytuj]