Czernica (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czernica
Pałac w Czernicy
Pałac w Czernicy
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat rybnicki
Gmina Gaszowice
Liczba ludności (2011) 2157[1]
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 44-282[2]
Tablice rejestracyjne SRB
SIMC 0214126
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Czernica
Czernica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czernica
Czernica
Ziemia50°05′01″N 18°24′02″E/50,083611 18,400556

Czernicawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Gaszowice[3], w północno-wschodniej części Płaskowyżu Rybnickiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według jednej z teorii nazwa wsi pochodzi od nazwy rzeki płynącej przez Czernicę - "Czarnych wód". Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa pochodzi natomiast od staropolskiej nazwy "czernica" oznaczającej borówki[4]. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Czernice podając jej znaczenie "Heidelbeerplatz" czyli po polsku "Miejsce borówek, jagód"[4].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Czernica[5][6][7]
SIMC Nazwa Rodzaj
0214132 Babia Góra część wsi
0214149 Osinki część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy nazwa wsi pojawiła się w dokumencie z 17 marca 1317 roku, wystawionym przez żonę pierwszego poświadczonego właściciela wsi - Tomisława. Następnie miejscowość przechodziła na kolejnych właścicieli, z których ostatnim była baronowa Albina von Roth. W 1945 roku dobra dworskie zostały rozparcelowane przez Urząd Ziemski w Rybniku.

23 maja 1920 roku w Czernicy utworzone zostało gniazdo najstarszej polskiej organizacji sportowej Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Koło to podlegało organizacyjnie VIII Rybnickiemu okręgowi śląskiej dzielnicy Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół"[8][9] i należało do szeregu sekcji gimnastycznych śląskiego Sokoła. W roku 1920 niedobczyckie koło tej organizacji liczyło 56 członków[10].

W latach 1945-54 siedziba gminy Czernica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

W latach 1880 do 1966 eksploatowano tu pokłady gipsu.

Pomniki przyrody i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Znajdują się tu pomniki przyrody - 4 stare lipy (obwód do 467 cm) i dąb (336 cm).

W rejestrze Narodowego Instytutu Dziedzictwa wymienione są jako zabytki:

  • pałacyk z 1865 roku[11], otoczony parkiem z lipami, klonami i kasztanami.
  • szkoła podstawowa z ok. 1900 roku przy ul. Wolności 42[11]
  • zespół szybu wentylacyjnego I "Czernica" z przełomu XIX i XX wieku, który obejmuje nadszybie z wieżą wyciągową, maszynownię i rozdzielnię[11]
  • zespół szybu wentylacyjnego II "Cecylia" z 1909-1910: maszynownia z rozdzielnią, nadszybie z wieżą wyciągową, cechownię i łaźnię[11].

W Czernicy urodził się polski kompozytor muzyki poważnej Henryk Mikołaj Górecki[12].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 17 lipca 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 czerwca 2015)].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 308, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 10 września 2014]. 
  4. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 45.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06].
  8. "Encyklopedia powstań śląskich", Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, str. 563, hasło "Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" - dzielnica Śląska".
  9. "Działalność Towarzystwa gimnastycznego „Sokół” na ziemi rybnickiej w latach 1898–1939", Rybnicki Kurier Muzealny nr 4, czerwiec 2012
  10. "Srebrna księga Sokolstwa Polskiego na Śląsku", nakł. Wydziału Dzielnicy Śląskiej ; drukiem "Katolika", Bytom 1920.
  11. a b c d Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa śląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 17 czerwca 2016]. s. 104.
  12. Małgorzata Kosińska: Henryk Mikołaj Górecki. culture.pl, listopad 2001. [dostęp 17 czerwca 2016].