Drobnołuszczak zielonawoszary

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Drobnołuszczak zielonkawoszary
Drobnołuszczak  zielonkawoszary: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina łuskowcowate
Rodzaj drobnołuszczak
Gatunek drobnołuszczak czarnołuskowy
Nazwa systematyczna
Pluteus salicinus (Pers.) P.Kumm.
Führ. Pilzk. (Zerbst): 99 (1871)
Drobnołuszczak  zielonkawoszary: drugie zdjęcie
Pluteus salicinus, Willow Shield, UK.jpg

Drobnołuszczak zielonkawowoszary (Pluteus salicinus (Pers.) P.Kumm.) – gatunek grzybów należący do rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pluteus, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1798 r. Persoon nadając mu nazwę Agaricus salicinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1871 r. P. Kumm., przenosząc go do rodzaju Pluteus[1]. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. Synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus salicinus Pers 1798
  • Agaricus salicinus var. glaucus Pers. 1801
  • Agaricus salicinus Pers. 1798 var. salicinus
  • Pluteus salicinus var. beryllus Sacc. 1801
  • Pluteus salicinus var. achloes Singer, 39: 183 1956
  • Pluteus salicinus var. americanus P. Banerjee & Sundb. 1993
  • Pluteus salicinus var. beryllus Sacc. 1887
  • Pluteus salicinus var. floccosus P. Karst. 1874
  • Pluteus salicinus var. obscurior Pilát 1951
  • Pluteus salicinus (Pers.) P. Kumm. 1871 var. salicinus
  • Rhodosporus salicinus (Pers.) J. Schrö. 1889

W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był przez Alinę Skirgiełło jako łuskowiec wierzbowy[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 1,3-7 cm, początkowo jest wypukły, później szeroko i płasko rozpostarty, na środku zazwyczaj nieco uwypuklony. Powierzchnia jedwabiście błyszcząca, pokryta drobnymi, nitkowatymi włókienkami ściśle związanymi ze skórką. Włókienka te ułożone są promieniście, a na szczycie kapelusza ich odstające końce tworzą kosmki podobne do łuseczek. Powierzchnia gładka, tylko podczas wilgotnej pogody brzeg może być krótko prążkowany. Kapelusz ma barwę mysioszarą, czasami na szczycie jest ciemniejszy, z zielonkawym odcieniem. Mysioszara barwa czasami wpada w kolor oliwkowy, a nawet beżoworóżowy. Bardzo rzadko zdarzają się okazy całkowicie białe[4].

Blaszki

Gęste, wolne, dość szerokie, wybrzuszone. U młodych okazów białe, potem o odcieniu łososioworóżowym. Ostrze równe, nieco watowato-kosmate i tej samej barwy[5].

Trzon

Wysokość 2-7 cm, grubość 0,3-0,7 cm, o podstawie nieco zgrubiałej. U podstawy widoczne są nieco ciemniejsze pasemka, a w górnej części jedwabisto błyszczący.

Miąższ

W kapeluszu i w górnej części trzonu białawy, w dolnej części trzonu ma kolor kości słoniowej. Zapach i smak stęchły[4].

Cechy mikroskopowe;

Wysyp zarodników różowy z beżowym odcieniem. Zarodniki szerokoelipsoidalne, o rozmiarach 6-7,5 × 5-6 μm. Podstawki 2-4-zarodnikowe. Licznie występują cienkościenne i bezbarwne cheilocystydy o rozmiarach 35-50 × 15-20 μm i maczugowatym lub odwrotnie gruszkowatym kształcie. Liczne są również pleurocystydy o wrzecionowatym kształcie. Są grubościenne i mają rozmiar 60-90 × 15-18 μm. Posiadają 3-5 haków na szczycie. Strzępki w skórce kapelusza mają grubość do 10 μm, zaokrąglone końce i wnętrze wybarwione na szarobrązowo. W strzępkach kapelusza, a zwłaszcza w strzępkach skórki licznie występują sprzążki[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Jest szeroko rozpowszechniony w Stanach Zjednoczonych, na Wyspach Brytyjskich i w Europie Północnej. Po raz pierwszy został rozpoznany w stanie Illinos[6]. W piśmiennictwie naukowym opisany na licznych stanowiskach w różnych regionach Polski[3].

Saprotrof[3]. Spotykany jest stosunkowo rzadko. Występuje w lasach całej Polski, przede wszystkim w środowiskach wilgotnych, jak jary, grądy i olszyny. Pojawia się od lipca do listopada na zbutwiałych kłodach i starych pniakach drew liściastych, rzadziej iglastych[5]

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Drobnołuszczaka zielonkawoszarego łatwo odróżnić po kapeluszu o mysioszarej barwie oraz po pleurocystydach na blaszkach[5]. Podobne są: drobnołuszczak czarnoostrzowy (Pluteus atromarginatus) i drobnołuszczak czarnołuskowy (Pluteus pseudorobertii).

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c d Alina Skirgiełło: Grzyby (Mycota), podstawczaki (Basidiomycota), łuskowcowate (Pluteaceae). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 1999. ISBN 83-85444-66-1.
  6. Drobnołuszczak zielonawoszary