Drobnołuszczak zielonawoszary

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Drobnołuszczak zielonkawoszary
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina łuskowcowate
Rodzaj drobnołuszczak
Gatunek drobnołuszczak czarnołuskowy
Nazwa systematyczna
Pluteus salicinus (Pers.) P.Kumm.
Führ. Pilzk. (Zerbst): 99 (1871)
Drobnołuszczak  zielonkawoszary: drugie zdjęcie
Pluteus salicinus, Willow Shield, UK.jpg

Drobnołuszczak zielonkawowoszary (Pluteus salicinus (Pers.) P.Kumm.) – gatunek grzybów należący do rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pluteus, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1798 r. Persoon nadając mu nazwę Agaricus salicinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1871 r. P. Kumm., przenosząc go do rodzaju Pluteus[1]. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. Synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus salicinus Pers 1798
  • Agaricus salicinus var. glaucus Pers. 1801
  • Agaricus salicinus Pers. 1798 var. salicinus
  • Pluteus salicinus var. beryllus Sacc. 1801
  • Pluteus salicinus var. achloes Singer, 39: 183 1956
  • Pluteus salicinus var. americanus P. Banerjee & Sundb. 1993
  • Pluteus salicinus var. beryllus Sacc. 1887
  • Pluteus salicinus var. floccosus P. Karst. 1874
  • Pluteus salicinus var. obscurior Pilát 1951
  • Pluteus salicinus (Pers.) P. Kumm. 1871 var. salicinus
  • Rhodosporus salicinus (Pers.) J. Schrö. 1889

W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był przez Alinę Skirgiełło jako łuskowiec wierzbowy[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 1,3-7 cm, początkowo jest wypukły, później szeroko i płasko rozpostarty, na środku zazwyczaj nieco uwypuklony. Powierzchnia jedwabiście błyszcząca, pokryta drobnymi, nitkowatymi włókienkami ściśle związanymi ze skórką. Włókienka te ułożone są promieniście, a na szczycie kapelusza ich odstające końce tworzą kosmki podobne do łuseczek. Powierzchnia gładka, tylko podczas wilgotnej pogody brzeg może być krótko prążkowany. Kapelusz ma barwę mysioszarą, czasami na szczycie jest ciemniejszy, z zielonkawym odcieniem. Mysioszara barwa czasami wpada w kolor oliwkowy, a nawet beżoworóżowy. Bardzo rzadko zdarzają się okazy całkowicie białe[4].

Blaszki

Gęste, wolne, dość szerokie, wybrzuszone. U młodych okazów białe, potem o odcieniu łososioworóżowym. Ostrze równe, nieco watowato-kosmate i tej samej barwy[5].

Trzon

Wysokość 2-7 cm, grubość 0,3-0,7 cm, o podstawie nieco zgrubiałej. U podstawy widoczne są nieco ciemniejsze pasemka, a w górnej części jedwabisto błyszczący.

Miąższ

W kapeluszu i w górnej części trzonu białawy, w dolnej części trzonu ma kolor kości słoniowej. Zapach i smak stęchły[4].

Cechy mikroskopowe;

Wysyp zarodników różowy z beżowym odcieniem. Zarodniki szerokoelipsoidalne, o rozmiarach 6-7,5 × 5-6 μm. Podstawki 2-4-zarodnikowe. Licznie występują cienkościenne i bezbarwne cheilocystydy o rozmiarach 35-50 × 15-20 μm i maczugowatym lub odwrotnie gruszkowatym kształcie. Liczne są również pleurocystydy o wrzecionowatym kształcie. Są grubościenne i mają rozmiar 60-90 × 15-18 μm. Posiadają 3-5 haków na szczycie. Strzępki w skórce kapelusza mają grubość do 10 μm, zaokrąglone końce i wnętrze wybarwione na szarobrązowo. W strzępkach kapelusza, a zwłaszcza w strzępkach skórki licznie występują sprzążki[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Jest szeroko rozpowszechniony w Stanach Zjednoczonych, na Wyspach Brytyjskich i w Europie Północnej. Po raz pierwszy został rozpoznany w stanie Illinois[6]. W piśmiennictwie naukowym opisany na licznych stanowiskach w różnych regionach Polski[3].

Saprotrof[3]. Spotykany jest stosunkowo rzadko. Występuje w lasach całej Polski, przede wszystkim w środowiskach wilgotnych, jak jary, grądy i olszyny. Pojawia się od lipca do listopada na zbutwiałych kłodach i starych pniakach drew liściastych, rzadziej iglastych[5]

Gatunki podobne[edytuj]

Drobnołuszczaka zielonkawoszarego łatwo odróżnić po kapeluszu o mysioszarej barwie oraz po pleurocystydach na blaszkach[5]. Podobne są: drobnołuszczak czarnoostrzowy (Pluteus atromarginatus) i drobnołuszczak czarnołuskowy (Pluteus pseudorobertii).

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c d Alina Skirgiełło: Grzyby (Mycota), podstawczaki (Basidiomycota), łuskowcowate (Pluteaceae). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 1999. ISBN 83-85444-66-1.
  6. Drobnołuszczak zielonawoszary