Drzym mały

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Drzym mały
Micromonacha lanceolata[1]
(Deville, 1849)
Drzym mały
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd dzięciołowe
Podrząd złotopiórowce
Rodzina drzymy
Rodzaj Micromonacha
P.L. Sclater, 1881
Gatunek drzym mały
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Drzym mały[3] (Micromonacha lanceolata) – gatunek małego ptaka z rodziny drzymów. Występuje w Ameryce Środkowej i Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Émile Deville. Opis ukazał się na łamach Revue et magasin de zoologie pure et appliquée w 1849. Holotyp pochodził z wschodniego Peru. Autor nadał mu nazwę Bucco lanceolata[4]. Obecnie (2016) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza drzyma małego w monotypowym rodzaju Micromonacha; nie wyróżnia podgatunków[5]. W 1924 Jonathan Dwight i Ludlow Griscom opisali podgatunek Micromonacha lanceolata austinsmithi[1] na podstawie holotypu z Kostaryki; podstawą do wyróżnienia go miały być wymiary dzioba i dłuższe pióra na brodzie[6]. Te cechy nie są jednak stałe oraz wystarczające do uznania tych ptaków za przedstawicieli osobnego podgatunku[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 13–15 cm, masa ciała 19–22 g[7]. Wymiary szczegółowe u jednego osobnika nieznanej płci: długość skrzydła: 61 mm, d. dzioba (górna krawędź): 21,9 mm, długość skoku: 16 mm, długość ogona: 43,3 mm[8]. Wierzch ciała rdzawobrązowy. Kantarek i przód głowy biały, od wierzchu głowy oddziela je wąski, czarny pasek. Spód ciała biały, wyróżniają się czarne stosiny. Okolice kloaki porastają pióra rdzawe. Sterówki z wierzchu zbliżone barwą do wierzchu ciała, od spodu bardziej popielate. Na bocznych sterówkach przed ich końcami występuje czarny pas. Pokrywy pdoskrzydłowe płowobiałe[9].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Zasięg występowania drzyma małego obejmuje obszar od karaibskich stoków Kostaryki i zachodnio-centralnej Panamy po zachodnią, południowo-zachodnią i południowo-centralną Kolumbię na południe przez Andy, po stronie zachodniej po północno-zachodni Ekwador i na wschodnim po północno-wschodnie Peru, zachodnią Brazylię i centralną Boliwię[7]. Do 2000 roku w Boliwii był stwierdzany jedynie 3 razy[8].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Ekologia tych ptaków jest bardzo słabo poznana. Wiadomo, że zamieszkują lokalnie wilgotne, nizinne lasy i zbocza górskie. Odnotowywane były na wysokości 300–2100 m n.p.m., jednak przeważnie poniżej 1500 m n.p.m. Ze względu na zwyczaje i niewyróżniający się głos tych ptaków łatwo je przeoczyć[8]. Odzywają się 1–5 wysokimi, cienkimi, prostymi i wzrastającymi gwizdami. Żywią się owadami, w tym prostoskrzydłymi; zjadają również jagody[7].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Do 2000 roku rozród drzymów małych nie został opisany. Tamtego roku po raz pierwszy opisano gniazdo gatunku znalezione 19 maja. Miało formę głębokiej na 40 cm nory wykopanej 73 cm nad powierzchnią gruntu. Wejście było okrągłe o wymiarach blisko 5 na 6 cm. Zawierało 2 jaja o czysto białej skorupce. 31 maja były nadal niewyklute[8].

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje drzyma małego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Dawniej, w 1988, otrzymał klasyfikację bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). Zagrożeniem dla tych ptaków jest wycinka lasów[10]. Drzymy małe zdają się do pewnego stopnia tolerować wpływ człowieka na środowisko. Zamieszkują również obszary chronione, np. Park Narodowy Podocarpus i Park Narodowy Yasuni (Ekwador)[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Micromonacha lanceolata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012, Micromonacha lanceolata [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2016-1 [dostęp 2016-10-02] (ang.).
  3. P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Bucconidae Horsfield, 1821 - drzymy - Puffbirds (Wersja: 2016-07-31). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-12-02].
  4. E. Deville. Descriptions de quelques Mammifères et Oiseaux nouveaux de l'Amérique meridionale. „Revue et magasin de zoologie pure et appliquée”. (2) 1, s. 56, 1849. 
  5. F. Gill & D. Donsker: Jacamars, puffbirds, toucans, barbets & honeyguides. IOC World Bird List (v6.1). [dostęp 8 kwietnia 2016].
  6. Jonathan Dwight & ludlow Griscom. Descriptions of new birds from Costa Rica. „American Museum Novitates”. 142, s. 5, 1924. 
  7. a b c d Rasmussen, P.C., Collar, N. & Kirwan, G.M. (2016): Lanceolated Monklet (Micromonacha lanceolata). del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. [dostęp 8 kwietnia 2016].
  8. a b c d e Juan F. Freile & Lorena Endara. First nesting records of Lanceolated Monlet Micromonacha lanceolata and notes on its conservation. „Cotinga”. 4, s. 14–16, 2000. 
  9. P. L. Sclater: Catalogue of the Birds in the British Museum. 1891, s. 199.
  10. Lanceolated Monklet Micromonacha lanceolata. BirdLife International. [dostęp 8 kwietnia 2016].