E.E. Cummings

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
E. E. Cummings

Edward Estlin Cummings, znany jako E. E. Cummings lub e.e. cummings (ur. 14 października 1894, zm. 3 września 1962) – amerykański poeta, dramaturg i malarz, jeden z głównych przedstawicieli nowojorskiej awangardy literackiej pierwszej połowy XX wieku.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Cambridge w stanie Massachusetts. Był synem Edwarda Cummingsa, profesora nauk politycznych i społecznych na Harvardzie oraz pastora kościoła kongregacjonalistów w Bostonie. Wychowywał się w środowisku elit umysłowych wschodniego wybrzeża, głęboko religijnego i konserwatywnego. Od 1911 roku studiował na Harvardzie grekę i języki nowożytne. W 1916 roku ukończył naukę z tytułem magistra nauk humanistycznych (M.A.Master of Arts). W uczelnianych pismach zamieszczał swoje pierwsze wiersze, wtedy też poznał poezje modernistów (przede wszystkim Ezry Pounda) oraz spotkał późniejszego przyjaciela Johna Dos Passosa.

Rok później zaciągnął się do amerykańskiej armii. W czasie pierwszej wojny światowej pracował jako kierowca ambulansu na froncie francuskim w Normandii. W kwietniu 1917 francuski cenzor przechwycił listy jego przyjaciela Williama S. Browna, zdradzające wątki pacyfistyczne i brak należytej nienawiści do Niemców. Browna postawiono przed sądem wojennym, a Cummings miał zeznawać w jego procesie jako świadek. Ale poeta nie obciążył kolegi. We wrześniu 1917 Cummings i Brown zostali skazani na obóz karny w La Ferté Macé. Trzy miesiące później, dzięki staraniom ojca poety, przyjaciele zostali zwolnieni z obozu, ale od tego czasu Cummings stał się zajadłym krytykiem armii i wojny, i, co będzie prześwitywać w jego poezjach, czołowym zwolennikiem pacyfizmu. Na podstawie doświadczeń z czasu obozu napisał w latach 1920-22 swoją jedyną powieść The Enormous Room.

W 1918 zamieszkał w Nowym Jorku, w którym zetknął się po raz pierwszy ze środowiskiem pisarskim. W 1920 zaczął publikować swoje wiersze w kierowanym przez Schofielda Thayera miesięczniku "The Dial", wokół którego skupiły się znaczące postaci nowej literatury amerykańskiej (Ezra Pound, William Carlos Williams, Marianne Moore i T. S. Eliot, który Ziemię jałową po raz pierwszy opublikował w 1922 właśnie na łamach "The Dial").

W latach 1921-23 mieszkał w Paryżu, gdzie zaprzyjaźnił się z Poundem i Hartem Crane'em. Od 1923 roku aż do końca życia, z rzadkimi wyjazdami (np. w 1931 do Związku Radzieckiego) żył i tworzył w Nowym Jorku. Przez kolejnych czterdzieści lat dzięki wytężonej pracy pisarskiej stopniowo stawał się czołową postacią nowojorskiej bohemy artystycznej. Publikował wiersze, wydawał eseje i organizował wystawy malarskie.

Zmarł po wylewie krwi do mózgu 3 września 1962 w North Conway w stanie New Hampshire[1].

Cummings, który sam swoje utwory sygnował nazwiskiem e.e. cummings, był twórcą programowo łamiącym poetyckie konwencje. Na język polski jego poezje tłumaczył m.in. Stanisław Barańczak. Teksty Cummingsa w Polsce śpiewał m.in. Grzegorz Turnau.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • The Enormous Room (1922)
  • Tulips and Chimneys (1923)
  • & (1925) (własnym nakładem)
  • XLI Poems (1925)
  • is 5 (1926)
  • HIM (1927) (sztuka)
  • ViVa (1931)
  • Eimi (1933)
  • No Thanks (1935)
  • Collected Poems (1938)
  • 50 Poems (1940)
  • 1 × 1 (1944)
  • Xaipe: Seventy-One Poems (1950)
  • Poems, 1923-1954 (1954)
  • 95 Poems (1958)
  • 73 Poems (1963) (pośmiertnie)
  • Fairy Tales (1965) (pośmiertnie)

Cummings w piosenkach[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. S. Barańczak: e. e. cummings: instynkt, ironia, indywidualizm. W: e. e. cummings, 150 wierszy, Kraków 1994, s. 5-6.
Commons in image icon.svg
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Edwarda Estlina Cummingsa