Edukacja w Kłodzku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Edukacja w Kłodzku - system oświatowy w Kłodzku złożony jest obecnie ze szkół publicznych, prowadzonych przez miasto, prowadzonych przez miasto oraz szkół niepublicznych, nad którymi opiekę sprawują zakładające je stowarzyszenia.

Historia kłodzkiej edukacji[edytuj | edytuj kod]

Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

Początki edukacji w Kłodzku sięgają początków XIV wieku, kiedy to pod mamy pierwsze pisane poświadczania dotyczące prowadzenia przez zakon joannitów, osiadłych w mieście w 1183 roku. Prowadzili oni szkołę parafialną, do której uczęszczały dzieci mieszczan i szlachty kłodzkiej. Do sprowadzenia do Kłodzka kanoników regularnych przez abpa Arnoszta z Pardubic była to jedyna taka placówka w mieście[1].

Otwarcie drugiej szkoły przez przybyłych w 1350 roku augustianów (kanonicy regularni), wywołało ostry sprzeciw joannitów. Spór załagodził sam arcybiskup Arnoszt, który przyznał rację joannitom i nie zezwolił na utworzenie szkoły[2]. Spór został wznowiony w 1365 roku, kiedy kolejny arcybiskup praski, Jan Očko z Vlašimi wyraził zgodę augustianom na otworzenie szkoły dla szesnaściorga dzieci obywateli Kłodzka. W kolejnych latach liczba jej uczniów została zwiększona do dwudziestu czterech[3]. Ostatecznie spór został zażegnany w połowie XV wieku przez starostę Hynka Krušinę na korzyść augustianów[4].

Nowożytność[edytuj | edytuj kod]

Wraz z pojawieniem się humanizmu i reformacji w XVI wieku utworzenie nowej szkoły, odpowiadającej nowym ideą i poszukującą do ich realizacji nowych metod i treści dydaktycznych, stało się koniecznością dla władz miejskich. Stało się to w 1562 roku, kiedy powołano do życia szkołę humanistyczną, która w 1590 roku otrzymała status wyższej szkoły protestanckiej. Prezentowała ona dobry poziom, ponieważ jej absolwenci udawali się na studia m.in. do Krakowa, Marburgu, Heidelbergu, Strasburgu i Pragi[5].

Ważnym wydarzeniem było przybycie do miasta w 1597 roku jezuitów, którzy objęli probostwo i szkołę po augustianach. W tym czasie prawdopodobnie założyli kolegium. W 1626 roku przejęli szkołę po joannitach, a w 1655 roku rozpoczęli budowę nowego gmachu według projektu włoskiego architekta Carlo Lurago, którego budowa trwała z przerwami 25 lat - do 1690 roku. W tym samym czasie w pobliżu, u zbiegu ulic Judengasse i Grünestrasse zaadaptowali pięć kamienic mieszczańskich, znacznie je przebudowując na potrzeby konwiktu[6], w którym w 1696 roku mieszkało 60 uczniów. Kolegium jezuickie stało na bardzo wysokim poziomie i należało do lepszych szkół tego typu w regionie, jednak działalność edukacyjna jezuitów skupiała się wyłącznie wokół szkolnictwa średniego ze szkodą dla szkolnictwa elementarnego[7].

Kolejne stulecie przyniosło ze sobą potrzebę wprowadzenia dużych zmian w szkolnictwie, zarówno w sensie organizacyjnym jak i dydaktyczno-metodycznym. W drugiej połowie XVIII wieku zadaniom tym próbował sprostać opat z Żagania - Johann Ignatz Felbiger, który zaproponował zmiany w szkolnictwie, polegającą m. in. na organizacji terytorialnej szkół[8]:

  • szkoła elementarna (Trivialschule) - miała być w każdym mieście, wsi, a uczyć miała czytać, pisać i religii,
  • szkoła podstawowa - miała być w każdym okręgu i uczyć łaciny, geografii, historii, matematyki, podstaw gospodarstwa domowego i uprawy roli,
  • szkoła normalna (Normalschule) - miała istnieć w każdej prowincji i przygotowywać do zawodu nauczyciela.

Postulował też objęciem obowiązkiem szkolnym dziewcząt. Niewątpliwym osiągnięciem tego pedagoga było utworzenie w Kłodzku pod koniec XVIII wieku, seminarium nauczycielskiego. Zbiegło się to w czasie z zakończeniem działalności w 1776 roku przez kolegium jezuitów, co związane było z kasatą tego zakonu w monarchii pruskiej. Jego dobra 11 lat później (1787/1788) sprzedano podczas licytacji za 53 250 talarów[9].

Długi wiek XIX[edytuj | edytuj kod]

Dopiero w 1800 roku w miejscu dawnego kolegium władze pruskie utworzyły męskie gimnazjum, przekształcone w 1810 roku po połączeniu z konwiktem w Królewskie Gimnazjum Katolickie, do którego uczęszczało 300 uczniów (lata 20. XIX wieku)[10].

Niezmiennie natomiast działała dawna szkoła parafialna, do której w 1825 roku uczęszczało 221 uczniów i 210 uczennic. W 1830 roku szkołę przejęło miasto i pełniła od tej pory rolę szkoły gminnej. W tym czasie wzniesiono na jej potrzeby nowy budynek przy placu Kościelnym. Nauka odbywała się w sześciu klasach, a liczba uczniów wzrosła do 789. W 1854 ich liczba sięgała już 957, wobec czego szkołę podzielono na: żeńską (456 uczennic), współprowadzoną przez zakonnice i męską (537 uczniów). Do elementarnej szkoły ewangelickiej uczęszczało w 1825 roku 146, a 15 lat później już 400 dzieci. Poza tym działa szkoła garnizonowa, w której naukę pobierało 55 uczniów i uczennic (1825), a nadzorowana była przez kapelana garnizonowego[11].

Połowa XIX wieku to okres rozkwitu w Kłodzku szkolnictwa średniego za sprawą przybycia do miasta zakonnic z kongregacji Marii Teresy, które w 1858 roku założyły prywatną szkołę kończącą się egzaminem maturalnym, zwaną Therisanum. Szkoła ta cieszyła się ze względu na wysoki poziom nauczania zainteresowaniem ze strony mieszkańców całego hrabstwa kłodzkiego. W 1855 roku panna Dreschner założyła kolejną szkołę średnią dla protestanckich dziewcząt[11]. Zapotrzebowanie na rzemieślników spowodowało uruchomienie w 1875 roku szkoły dokształcającej rzemieślników, w której uczyło się 270 uczniów. W w 1900 roku swoją siedzibę w Kłodzku znalazła przeniesiona z Bystrzycy Kłodzkiej zimowa szkoła rolnicza, licząca 120 uczniów[12].

Wielka zmiana nastąpiła w kłodzkim szkolnictwie na początku XX wieku, ponieważ wtedy w latach 1912-1914 wybudowano nowy gmach dla katolickiej szkoły elementarnej[13]. W tym samym roku Therisanum uzyskało status liceum, co związane było z wprowadzeniem reformy edukacji w Niemczech, polegającej na ustanowieniu ogniwa pośredniego między szkołami podstawowymi a szkołami wyższymi[12]. Równocześnie założono miejską szkołę średnią dla chłopców, którą umieszczono w nowo wybudowanym budynku szkolnym przy obecnej ulicy Zawiszy Czarnego, łącząc ją organizacyjnie z katolicka szkołą elementarną pod nazwą Szkoły im. Franza Ludwiga[14].

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

W 1927 roku franciszkanie odzyskali od władz wojskowych swój klasztor na Piasku, dokonując jego renowacji do 1933 roku, kiedy to uruchomiono w nim studia filozoficzne, przenosząc do Kłodzka pierwszy rok alumnów Wyższego Seminarium Duchownego Franciszkanów z Karłowic, ze względu na przepełnienie wrocławskiej uczelni[15].

W okresie dwudziestolecia międzywojennego rozbudowano w Kłodzku szkolnictwo zawodowe w oparciu o dwie istniejące do tej pory szkoły, z których pierwsza, szkoła rolnicza działa do 1945 roku, a w roku szkolnym 1928/1929 utworzono na niej klasę żeńską. Z kolei powstała przed I wojną światową szkoła dokształcająca młodzież w zawodach kupieckim i rzemieślniczym została w 1927 roku przekształcona w szkołę zawodową z prawdziwego zdarzenia, na którą składały się[16]:

  • jednoroczna wyższa [średnia - przyp.autora] szkoła handlowa,
  • dwuletnia szkoła handlowa,
  • szkoła gospodarstwa domowego

W 1938 roku zmieniono nazwę Gimnazjum Katolickiego na Szkołę Hrabiego Götzena (Reichsgraf Friedrich Wilhelm von Götzen Schule)[17]. Rok później władze miejskie powołały ostatnią niemiecką placówkę oświatową jaką była miejska szkoła średnia dla dziewcząt, wchodząca w skład Szkoły im. Franza Ludwiga. Ze względu na jej przepełnienie większość zajęć odbywała się w ratuszu. Podczas II wojny światowej zajęcia edukacyjne w Kłodzku odbywały się do końca stycznia 1945 roku[14].

Szkoły publiczne[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe i gimnazja[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Szkoła Podstawowa nr 3
im. kpt. Stanisława Betleja
57-300 Kłodzko
ul. Jana Pawła II 4
1974 SP nr 3 2015 Szkoła Podstawowa nr 3 w Kłodzku 02.jpg 707[18] Dyrektor:
mgr inż. Ryszard Ryll
Wicedyrektor:
mgr Małgorzata Delegacz–Pawłów
Wicedyrektor ds. klas 0-3:
mgr Marzena Dworczak
Szkoła Podstawowa nr 6
im. Unii Europejskiej
57-300 Kłodzko
ul. Bohaterów Getta 22
1982[19] SP nr 6 SP nr 6 w Kłodzku.jpg 430[20] Dyrektor:
mgr Agnieszka Kawa
Wicedyrektor:
mgr Wiesława Górska
Miejski Zespół Szkół
*
Szkoła Podstawowa nr 7
im. Tadeusza Kościuszki
*
Gimnazjum nr 2 im. Stanisława Wyspiańskiego
57-300 Kłodzko
ul. Henryka Sienkiewicza 61
2008 (1986/1999)[21] MZS 2014 Kłodzko, ul. Sienkiewicza, 01.JPG 193 (Szkoła Podstawowa nr 7)
126 (Gimnazjum nr 2)[20]
Dyrektor:
mgr Iwona Sarkowska
Wicedyrektor ds. wychowawczych:
mgr Anna Zubik
Wicedyrektor ds. dydaktycznych:
mgr Mirosława Mielcarek
Zespół Szkół Integracyjnych
im. Jana Pawła II
*
Szkoła Podstawowa nr 2
*
Gimnazjum nr 3
57-300 Kłodzko
ul. Zamiejska 24
1986 ZSI Szkoła Podstawowa nr 2 (2).JPG 251 (Szkoła Podstawowa nr 2)
60 (Gimnazjum nr 3)[20]
Dyrektor:
mgr Iwona Banyś
Wicedyrektor:
mgr Zofia Grodzicka
Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 1 im. Adama Mickiewicza - Szkoła Podstawowa nr 1 im. Adama Mickiewicza (po reformie likwidacji) 57-300 Kłodzko
ul. Zawiszy Czarnego 5
1999 Gim 1 Gimnazjum nr 1 w Kłodzku od strony ul. Daszynskiego.jpg 365[20] Dyrektor:
dr Jacek Unuczek
Wicedyrektor ds. wychowawczych:
mgr Małgorzata Salecka
Gimnazjum Publiczne im . Władysława Stanisława Reymonta - Szkoła Podstawowa im. Władysława Stanisława Reymonta (po reformie likwidacji gimnazjów) 57-300 Kłodzko
ul. Romualda Traugutta 1a
1999 GP 2017 Gimnazjum Gminne w Kłodzku 2.jpg Dyrektor:
mgr inż. Krzysztof Szkudlarek
Wicedyrektor:
mgr Ewa Szczepaniak

Szkoły średnie[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego 57-300 Kłodzko
ul. Wojska Polskiego 11
1945 I LO
Gmach I LO w Kłodzku, dawne Kolegium Jezuickie
601[22] Dyrektor:
mgr Bożena Czak
Wicedyrektor ds. dydaktycznych:
mgr Marcin Klimaszewski
Wicedyrektor ds. wychowawczych:
mgr Tomasz Biernacik
Kłodzka Szkoła Przedsiębiorczości 57-300 Kłodzko
ul. Szkolna 8
2002
(1974)
KSP
Główny budynek KSP przy ul. Szkolnej
1090[23] Dyrektor:
mgr Ireneusz Ręczkowski
Wicedyrektorzy:
mgr Bolesław Majerowicz

mgr Andrzej Niemiec
mgr Rafał Hankus

Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. prof. W. Żenczykowskiego 57-300 Kłodzko
ul. Bohaterów Getta 6
1965
(2002)
ZSP 1
Główny budynek ZSP przy ul. Bohaterów Getta 6
467[24] Dyrektor:
mgr Rafał Olecha
Wicedyrektor ds. pedagogicznych:
mgr Mariusz Bieszke
Wicedyrektor ds. kształcenia zawodowego:
inż. Jacek Szczepański

Szkoły specjalne[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Zespół Szkół Specjalnych 57-300 Kłodzko
ul. Wyspiańskiego 2
ZSS 24[25] Dyrektor:
mgr Marlena Runiewicz-Wac
Zasadnicza Zawodowa Szkoła Specjalna 57-300 Kłodzko
ul. Warty 70
1991 brak 65[26] Dyrektor:
mgr Krzysztof Szymański

Szkoły artystyczne[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Fryderyka Chopina 57-300 Kłodzko
ul. Tadeusza Kościuszki 8
1946 PSM
Siedziba PSM I stopnia przy ul. Kościuszki 8
Dyrektor:
mgr Małgorzata Panek-Kiszczak

Szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Zamiejscowy ośrodek dydaktyczny studiów zaocznych Uniwersytetu Wrocławskiego 57-300 Kłodzko
ul. Bohaterów Getta 6
2004[27] UWr
Siedzibą zamiejscowego ośrodka dydaktycznego UWr jest gmach ZSP nr 1
410[28]

Szkoły niepubliczne[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Społeczna Szkoła Podstawowa 57-300 Kłodzko
ul. Daszyńskiego 12
1991 [1] Szkoła Społeczna w Kłodzku.jpg mgr Iwona Lemiesz

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Społeczne Gimnazjum 57-300 Kłodzko
ul. Daszyńskiego 12
1991 [2] Szkoła Społeczna w Kłodzku.jpg mgr Iwona Lemiesz
Gimnazjum Alternatywne
(w Zespole Szkół Alternatywnych)
57-300 Kłodzko
ul. Łużycka 8
1999 [3] mgr Mariola Łuszczewska

Szkoły średnie[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Społeczne Liceum Ogólnokształcące 57-300 Kłodzko
ul. Daszyńskiego 12
1991 [4] Szkoła Społeczna w Kłodzku.jpg mgr Iwona Lemiesz
Liceum Ogólnokształcące
(w Zespole Szkół Alternatywnych)
57-300 Kłodzko
ul. Łużycka 8
1999 [5] mgr Mariola Łuszczewska

szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Wyższa Szkoła Zarządzania Edukacja we Wrocławiu
Wydział Turystyki
57-300 Kłodzko
ul. Wyspiańskiego 2f
2002 [6] 2017 Wyższa Szkoła Zarządzania, Wydział Turystyki w Kłodzku.jpg 255[29] dr Mirosław Mrówka
Dolnośląska Szkoła Wyższa we Wrocławiu 57-300 Kłodzko
ul. Zawiszy Czarnego 3
2010 [7] Gimnazjum nr 1 w Kłodzku od strony ul. Daszynskiego.jpg dr hab. Bożena Wojtasik
Sudecka Wyższa Szkoła 57-300 Kłodzko
ul. Łukasińskiego 43
2012 [8] inż. Czesław Wojciechowski
Wyższa Szkoła Medyczna w Kłodzku 57-300 Kłodzko
ul. Okrzei 8
2014 [9] 2017 Wyższa Szkoła Medyczna w Kłodzku 1.jpg prof. dr hab. Andrzej Dżugaj

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 1, Kłodzko 2009, s. 306.
  2. Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998, s. 44.
  3. A. Herzig, M. Ruchniewicz, Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg-Wrocław 2006, s. 48.
  4. Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, op. cit., s. 307.
  5. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 87.
  6. W. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Wrocław 1970, s. 7.
  7. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 88.
  8. Kłodzko. Dzieje miasta,op. cit., s. 89.
  9. Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, op. cit., s. 75-76.
  10. Z. Szczepaniak, Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego w Kłodzku, Kłodzko 2005, s. 8.
  11. a b Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 108.
  12. a b Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 118.
  13. M. Salecka, Historia Gimnazjum nr 1 w Kłodzku
  14. a b M. Salecka, op. cit.
  15. A. K. Dudek, Franciszkanie w Kłodzku, Wrocław 2002, s. 8.
  16. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 130.
  17. Z. Szczepaniak, op. cit., s. 8.
  18. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, Kłodzko 2011, s. 36.
  19. Historia SP nr 6 w Kłodzku na stronie placówki [on-line] [dostęp: 7.02.2016]
  20. a b c d Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit.
  21. Daty odnoszą się do założenia poszczególnych szkół składowych MZS, czyli Sp nr 7 i Gimnazjum nr 2.
  22. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  23. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  24. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  25. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  26. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  27. Uchwała Nr 42/2004 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego podjęta na posiedzeniu w dniu 26 maja 2004 r.
  28. Dane Uniwersytetu Wrocławskiego na rok akademicki 2008/2009.
  29. „Szkoły wyższe i ich finanse w 2011 r.”, s. 209, 2012. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1506-2163 (pol.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]