Emily Brontë

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Portret Emily Brontë autorstwa jej brata Branwella

Emily Jane Brontë (ur. 30 lipca 1818 w Thornton, West Yorkshire, zm. 19 grudnia 1848 w Haworth) – angielska pisarka i poetka. Autorka Wichrowych Wzgórz.

Emily wychowywała się na plebanii w Haworth wraz z bratem Patrickiem Branwellem i siostrami: Anne, Charlotte, Marią oraz Elizabeth. Emily była silnie związana z Anne, Charlotte i Patrickiem. Jej siostry, Maria i Elizabeth, zmarły na gruźlicę po pobycie na pensji w Cowan Bridge - Maria 6 maja 1825, a Elżbieta 15 czerwca tegoż roku. Od wczesnych lat młodości pisała wiersze i opowiadania. Z tego okresu zachowały się nieliczne wiersze. W roku 1846 Charlotte wydała zbiór poezji, których autorstwo przypisała także siostrom. Wszystkie pod męskimi pseudonimami (Poems by Currer, Ellis and Acton Bell). Emily nazwała się Ellis Bell.

W 1835 Emily i Charlotte wyjechały do szkoły w Roe Head, by przygotowywać się do jedynego dostępnego im zawodu - jako ubogie córki pastora mogły zostać jedynie guwernantkami. Emily już po kilku miesiącach wróciła; na jej miejsce do Roe Head pojechała Anne. Emily w tym czasie zajmowała się domem i uczyła się sama, by móc w przyszłości podjąć pracę. W 1837 zaczęła pracować jako nauczycielka w szkole w Law Hill. Nie wiadomo, ile spędziła tam czasu.

Wraz z siostrami chciała na plebanii założyć pensję i żeby zdobyć odpowiednie kwalifikacje, 8 lutego 1842 wyjechała wraz z Charlotte do Brukseli. Wyjazd sfinansowała ciotka Branwell, kuzynka matki, która opiekowała się rodzeństwem po jej śmierci. Po kilku miesiącach przełożona pensji, madame Heger, zaproponowała siostrom posady nauczycielek (Charlotte uczyła języka angielskiego, a Emily muzyki). Mogły dzięki temu kontynuować naukę, dostając za pracę mieszkanie i wyżywienie. Wróciły do Haworth 8 listopada 1842 na pogrzeb ciotki.

W 1847 roku Emily Brontë napisała swoją jedyną powieść – pełne pasji Wichrowe Wzgórza (Wuthering Heights), które na stałe weszły do kanonu literatury angielskiej i zostały wielokrotnie sfilmowane. Książka nie spotkała się jednak z dużym uznaniem wiktoriańskich krytyków. Określono ją jako brutalną i kontrowersyjną.

Emily nigdy nie cieszyła się dobrym zdrowiem - zmarła na gruźlicę płuc, na plebanii w Haworth w wieku zaledwie 30 lat.

Obecnie na popularności zyskuje teoria, że wszystkie książki, których autorstwo przypisuje się siostrom Bronte napisała Charlotte, a Emily i Anne nie miały talentu literackiego i nie mogły być autorkami powieści stanowiących klasykę gatunku. Najstarsza siostra, przypisując pozostałym autorstwo powieści, chciała w ten sposób zabezpieczyć je materialnie na wypadek śmierci ojca.Teoria tym bardziej prawdopodobna, że nie zachował się rękopis "Wichrowych Wzgórz" (a ci, którzy go widzieli twierdzili zgodnie, że był pisany ręką Charlotte)[1], a sama Emily przyznała w korespondencji: "(...) moje organy językowe cechuje godna pożałowania ułomność, która czyni mnie równie słabą w pisaniu, jak i w mówieniu".[2]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anna Przedpełska-Trzeciakowska: Na plebanii w Haworth. Dzieje rodziny Bronte. Prószyński i S-ka, Sierpień 1998. ISBN 83-7180-233-1.
  • Eryk Ostrowski: Charlotte Bronte i jej siostry śpiące. MG, 2012. ISBN 9788377791486.

Przypisy

  1. na podst. E. Ostrowski :"Charlotte Bronte i jej siostry śpiące", 2012 r.
  2. za: E. Ostrowski, "Charlotte Bronte i jej siostry śpiące",2012 r. str. 298.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Emily Brontë