Falkenberg (Szwecja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Falkenberg
Ilustracja
Tullbron na rzece Ätran oraz Gamla stan w Falkenberg (2013)
Herb
Herb
Państwo  Szwecja
Region Halland vapen.svg Halland
Gmina Falkenberg vapen.svg Falkenberg
Powierzchnia 14,85 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

20 035
1349 os./km²
Nr kierunkowy (+46) 346
Kod pocztowy 311 xx
Położenie na mapie Hallandu
Mapa lokalizacyjna Hallandu
Falkenberg
Falkenberg
Położenie na mapie Szwecji
Mapa lokalizacyjna Szwecji
Falkenberg
Falkenberg
Ziemia56°54′10″N 12°29′15″E/56,902778 12,487500
Strona internetowa
Portal Portal Szwecja

Falkenbergmiasto (tätort)[a] w Szwecji, położone w regionie administracyjnym (län) Halland. Siedziba władz (centralort) gminy Falkenberg. Do 1970 r. Falkenberg posiadał administracyjny status miasta.

W 2010 r. Falkenberg liczył 20 035 mieszkańców[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Falkenberg położony jest u ujścia rzeki Ätran do Kattegatu, w prowincji historycznej (landskap) Halland na zachodnim wybrzeżu Szwecji (västkusten).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zachowana dolna część wieży zamku Falkenberg
Sankt Laurentii kyrka
Stare Miasto (Gamla stan) w Falkenberg
Tullbron (zbud. 1756-1761)
Rzeka Ätran i Grand Hotell

W średniowieczu Halland stanowił prowincję pograniczną, należącą wówczas do Królestwa Danii (część Skånelandene). Obszar ten był często terenem wyniszczających wojen granicznych pomiędzy władcami Szwecji, Danii i okresowo Norwegii. Pod koniec XIII w. na lewym brzegu rzeki Ätran, niedaleko jej ujścia do Kattegatu, zbudowano zamek nazwany Falkenberg, który miał strzec północnych granic duńskich. Zamek Falkenberg został zniszczony w 1434 r. podczas powstania Engelbrekta. Odbudowy zamku nigdy już nie podjęto. Nazwę Falkenberg przejęło miasto Ätraby[2].

Na drugim brzegu Ätran, która w pewnych okresach była rzeką graniczną, wyrósł w tym czasie ośrodek handlowy o nazwie Ätraby. Ok. 1300 r. wzniesiono tam kościół pw. św. Wawrzyńca (Sankt Laurentii kyrka). Pod koniec XIV w. w pobliżu Ätraby założono nowe miasto, nazwane Ny-Falkenberg. W 1508 r. mieszkańcy obu miast mieli zostać przesiedleni do Halmstad. Nie doszło jednak do tego i w 1558 r. prawa miejskie Falkenberg zostały potwierdzone. Jest to najstarszy znany dokument potwierdzający przywileje miejskie dla Falkenberg[3]. Oba miasta, Falkenberg (Ätraby) i Ny-Falkenberg, zostały zniszczone w 1565 r. w czasie I wojny północnej (1563-1570). Ruiny miasta Ny-Falkenberg nie zostały już odbudowane i zasiedlone[2].

W 1645 r., na mocy traktatu w Brömsebro, Falkenberg wraz z całym Halland znalazł się w granicach Królestwa Szwecji. Miasto rozwijało się powoli. W 1658 r., według członka szwedzkiej Rady Królestwa Christera Bonde, Falkenberg, określony jako “mała mieścina” (en liten fläck), liczyć miał około 60 mieszczan. W l. 1756-1761 zbudowano nad rzeką Ätran kamienny most (Tullbron). Nazwa mostu pochodzi od pobieranych na nim opłat za przejazd (tullszw. cło, myto). Opłaty te zniesiono dopiero w 1914 r.[2]

W XIX w. nastąpił okres stopniowego rozwoju Falkenberg i jego okolic. W 1854 r. miasto liczyło 941 mieszkańców. W 1866 r. miasto Falkenberg odzyskało prawo składu towaru. Przez zmodernizowany port eksportowano głównie zboże, pochodzące z Halland. W mieście zbudowano szereg magazynów zbożowych. W 1886 r. Falkenberg uzyskał połączenie kolejowe[3]. Pod koniec XIX w. powstały pierwsze większe zakłady przemysłowe, m.in. browar Falken (Bryggeri AB Falken; założony w 1896 r.), garbarnia (AB. Daniel Lundgrens läderfabrik; założona w 1835 r.), zakłady spożywcze, warsztaty mechaniczne i cegielnie. W 1910 r. Falkenberg liczył już 4452 mieszkańców[2].

W 1971 r., w wyniku reformy administracyjnej i wprowadzenia jednolitego typu gminy, gmina miejska Falkenberg (Falkenbergs stad) została włączona do nowo utworzonej gminy Falkenberg (Falkenbergs kommun)[2].

Komunikacja i transport[edytuj | edytuj kod]

Transport morski[edytuj | edytuj kod]

U ujścia Ätran do Kattegatu zlokalizowany jest port morski Falkenberg (Falkenbergs hamn) oraz stocznia remontowa[4].

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Przez Falkenberg przebiega trasa europejska E6/E20 oraz mają początek drogi lokalne do Torup (Länsväg 150) i biegnąca przez Ullared i Svenljunga w kierunku Borås Länsväg 154.

Koleje[edytuj | edytuj kod]

Linię kolejową do Falkenberg doprowadzono w 1886 r. (Mellersta Hallands Järnväg; Varberg – Falkenberg – Halmstad). W 1896 r. linia ta została upaństwowiona i jest częścią magistrali kolejowej Västkustbanan (LundGöteborg). W 2008 r. oddano do użytku nowy dworzec kolejowy (Falkenbergs station), położony ok. 2 km na północ od centrum Falkenberg[5].

Dzielnice miasta[edytuj | edytuj kod]

  • Falkagård
  • Stare Miasto (Gamla stan)
  • Herting
  • Hjortsberg
  • Fajans
  • Skogstorp
  • Skrea strand
  • Tröingeberg
  • Västra gärdet
  • Östra gärdet
  • Arvidstorp
  • Näset
  • Slätten

Sport[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie gminy Falkenberg:

Uwagi

  1. Według defincji Statistiska centralbyrån (SCB).

Przypisy

  1. Statistiska centralbyrån: Tätorter; arealer, befolkning. Tätorter 2010 (szw.). [dostęp 2014-05-04].
  2. a b c d e Falkenbergs kommun: Falkenbergs historia (szw.). [dostęp 2014-05-04].
  3. a b Nordisk familjebok. Uggleupplagan (1907): Falkenberg (szw.). [dostęp 2014-05-04].
  4. Falkenbergs kommun: Hamnar (szw.). [dostęp 2014-05-04].
  5. Falkenbergs kommun: Falkenbergs tågstation (szw.). [dostęp 2014-05-04].