Ferdynand II Habsburg (książę Tyrolu)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ferdynand II Habsburg
ilustracja
Portret Ferdynanda II po 1557 r.
książę Tyrolu
Okres od 1564
do 1595
Poprzednik Ferdynand I Habsburg
Następca Rudolf II Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia Habsburgowie
Data i miejsce urodzenia 14 czerwca 1529
Linz
Data i miejsce śmierci 24 stycznia 1595
Innsbruck
Ojciec Ferdynand I Habsburg
Matka Anna Jagiellonka
Żona Filipina Welser
od 1557
do 1580
Dzieci Andrzej, Karol, Filip, Maria
Żona Anna Katarzyna Gonzaga
od 1582
Dzieci Maria, Anna

Ferdynand II Habsburg (ur. 14 czerwca 1529 r. w Linzu, zm. 24 stycznia 1595 r. w Innsbrucku) – arcyksiążę z dynastii Habsburgów, namiestnik Czech, w latach 1564–1595 książę Tyrolu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ferdynand był drugim spośród czterech synów cesarza (i zarazem króla Czech i Węgier, arcyksięcia Austrii, księcia Styrii i Karyntii oraz hrabiego Tyrolu) Ferdynanda I Habsburga oraz Anny Jagiellonki, córki króla Czech i Węgier Władysława II Jagiellończyka. Jego starszym bratem był cesarz Maksymilian II Habsburg.

W 1547 r., po nieudanym buncie stanów czeskich, ojciec powierzył Ferdynandowi administrację Czech. Ten złagodził represje wobec szlachty i mieszczaństwa, odmówił także prześladowań wobec utrakwistów. Na prośbę swego stryja Karola V udał się do Niderlandów, aby przekonać swego ojca do przyjęcia korony cesarskiej. W 1556 i 1566 r. uczestniczył w wojnach przeciwko Turkom.

Jako jednemu z młodszych synów po śmierci ojca przypadł mu jako dziedzictwo Tyrol (a także szwabskie posiadłości Habsburgów), jednak faktycznie objął dziedzictwo w 1567 r., po zakończeniu pełnienia funkcji namiestnika Czech. Przeprowadził w Tyrolu reformy administracyjne, jednak ucisk podatkowy powodował sprzeciw poddanych. Prowadził politykę kontrreformacyjną zwalczając luteran i anabaptystów, ale także nadużycia kleru.

Nie zważając na zły stan finansów i zadłużenie, prowadził bardzo wystawny dwór. Był rozmiłowany w nauce i sztuce. W Innsbrucku rozbudował zamek Ambras, ukończył nagrobek cesarza Maksymiliana I Habsburga oraz urządził bibliotekę. Zebrał też imponującą kolekcję uzbrojenia oraz malarstwa.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

W 1557 r. Ferdynand poślubił w miejscowości Březnitz Filipinę Welser, córkę patrycjusza z Augsburga Franza Welsera. Fakt zawarcia małżeństwa był długo ukrywany, w tym przez kilka lat także przed ojcem Ferdynanda. Z tego morganatycznego związku pochodziło czworo dzieci:

  • Andrzej (1558–1600), kardynał,
  • Karol (1560–1618), margrabia Burgau,
  • Filip (1562–1563),
  • Maria (1562–1563).

W 1580 r. Filipina zmarła. W 1582 r. Ferdynand poślubił w Innsbrucku Annę Katarzynę Gonzagę, córkę księcia Mantui Wilhelma I Gonzagi. Ze związku tego pochodziły dwie córki:

Anna Katarzyna przeżyła Ferdynanda, zmarła w 1621 r. jako ksieni jednego z klasztorów w Innsbrucku.

Ponieważ jego synowie z pierwszego małżeństwa z uwagi na jego morganatyczny charakter nie mogli dziedziczyć księstwa, a z drugiego małżeństwa pochodziły tylko córki, Tyrol po śmierci Ferdynanda przypadł jego bratankowi, cesarzowi Rudolfowi II Habsburgowi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fritz Steinegger: Ferdinand II.. W: Neue Deutsche Biographie. T. 5. Berlin: Duncker & Humblot, 1961, s. 91–92.
  • Franz von Krones: Ferdinand II.. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 6. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1877, s. 697–700.
  • Ferdinand. W: Constant von Wurzbach: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. T. 6. Wien: 1860, s. 193–195.
  • Ferdinand II. v.Österreich Erzherzog v.Tirol. W: WW-Person [on-line]. [dostęp 2017-06-03].