Fleur-de-lis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lilie w herbie Francji od XVI wieku
Lilia Burbonów na bramie Place de la Carrière, Nancy, Francja

Fleur-de-lis, fleur-de-lys, niekiedy w archaicznej pisowni fleur-de-luce (fr. „kwiat lilii”) – figura heraldyczna w kształcie stylizowanego kwiatu lilii, najprawdopodobniej kosaćca żółtego (Iris pseudacorus).

Symbol monarchii francuskiej[edytuj | edytuj kod]

Fleur-de-lis w heraldyce łączony jest często z monarchią francuską. Został przyjęty w XI wieku przez króla Filipa I, którego wnuk Ludwik VII z kolei po raz pierwszy użył tzw. Azure semé-de-lys Or (błękitna tarcza z gęsto rozmieszczonymi niewielkimi złotymi fleurs-de-lis, tzw. usiana liliami) jako swego herbu. Znak ten zaczęto kojarzyć z Francją. Symbol w postaci trzech złotych lilii na błękitnym tle został po raz pierwszy użyty przez Karola V w 1376. Symbol był masowo usuwany z herbów i symboli podczas rewolucji francuskiej.

Fleur-de-lis występuje obecnie w wielu herbach departamentów, czy innych jednostek administracyjnych współczesnej Francji, tak jak np. w herbie Paryża.

Cztery białe symbole fleur-de-lis znajdują się do dzisiaj na fladze kanadyjskiej prowincji Québec, która dawniej stanowiła część francuskiej kolonii Nowa Francja oraz która jest w większości zamieszkana przez potomków francuskich osadników.

Inne przykłady występowania[edytuj | edytuj kod]

Fleur-de-lis używany jest również jako część logo przez rozmaite organizacje skautowskie i harcerskie.

W Kościele katolickim jest symbolem[1] maryjnym[2]. W heraldyce średniowiecznej lilia symbolizowała niepokalane rycerstwo (zob. Gozdawa). W nawiązaniu do kultu maryjnego lilia została umieszczona w herbie Lecha Wałęsy, jako kawalera Orderu Serafinów.

W heraldyce włoskiej, trzy złote lilie umieszczone, często wraz z kołnierzem turniejowym, w błękitnym polu głowicy herbu nazywane Capo d’Angio (wł.) oznaczały zwolenników Gwelfów.

Bardzo znaną lilią herbową jest również herb Florencji – czerwona lilia w srebrnym polu.

Trzy białe fleur-de-lis widnieją również na herbie Bielska-Białej. Motyw lilii pojawił się na nim już w XIII w.

Dziewięć lilii widnieje także w odmianie polskiego herbu szlacheckiego Rawicz II.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. [1] Lilie na płaszczu Maryi nawiązują wprost do herbu andegaweńskiego króla Węgier Ludwika
  2. W przesłaniu teologicznym lilia symbolizuje Chrystusa wolnego od skazy a otwarty kielich kwiatowy nawiązywać ma do Jego zmartwychwstania i wniebowstąpienia.