Floks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Floks (płomyk)
Ilustracja
Morfologia (floks Drummonda)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina wielosiłowate
Rodzaj floks
Nazwa systematyczna
Phlox L.
Sp. Pl. 151. 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Phlox gaberrima L.[2]
Synonimy
  • Armeria O. Kuntze,
  • Fonna Adanson,
  • Lychnidea J. Hill[2]
Floks wiechowaty
Floks szydlasty

Floks, płomyk (Phlox) – rodzaj roślin należący do rodziny wielosiłowatych (Polemoniaceae). Należy do niego ponad 80 gatunków[3] pochodzących głównie z Ameryki Północnej[4], z obszaru od Meksyku na północ. Jeden gatunek ma zasięg obejmujący Syberię[5]. Rośliny te zasiedlają wilgotne łąki, widne lasy i tereny skaliste w górach[5]. W Polsce przedstawiciele rodzaju nie występują w środowisku naturalnym, kilka gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne, przy czym niektóre sporadycznie dziczeją (efemerofity). Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa phlox = płomień i nawiązuje do jaskrawo wybarwionych kwiatów tych roślin.

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Rośliny zielne wieloletnie (czasem drewniejące u nasady[6]) i jednoroczne o pędach prosto wzniesionych osiągających do 1 m wysokości, rzadziej o pędach płożących[5].
Liście
Naprzeciwległe (tylko najwyższe czasem skrętoległe[6]), siedzące lub krótkoogonkowe[6], pojedyncze, całobrzegie, od równowąskich po okrągławe[5].
Kwiaty
Pięciokrotne, promieniste, skupione w szczytowych kwiatostanach (wierzchotki, wiechy, główki), rzadko pojedyncze[6]. Kielich dzwonkowaty lub rurkowaty, złożony z 5 działek zrośniętych u nasady, zwykle z wydatnym nerwem środkowym. Płatków korony jest 5 o barwie białej, żółtawej, różowej, czerwonej, fioletowej, niebieskiej. Szczyt płatków jest zaokrąglony lub wcięty, a ich nasady są zrośnięte w długą i cienką rurkę. Pręcików jest 5, nierównej długości, ukryte są w rurce korony. Zalążnia górna, z 3 owocolistków, z jedną szyjką słupka[5].
Owoce
Kulistawa[5] lub jajowata[6] torebka zawierająca w każdej z trzech komór od pojedynczego do kilku nasion[5].

Systematyka[edytuj]

Rodzaj należy do podrodziny Polemonioideae z rodziny wielosiłowatych Polemoniaceae. W obrębie rodzaju gatunki dzielone są na trzy sekcje: Divaricatae, Phlox i Pulvinatae[7].

Gatunki uprawiane (wybór)[8][9][10][11]

Zastosowanie[edytuj]

Dzięki walorom ozdobnym swoich kwiatów wiele gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-01].
  2. a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].
  3. Phlox. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-01-30].
  4. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  5. a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 195. ISBN 0333748905.
  6. a b c d e Beata Grabowska, Tomasz Kubala. Encyklopedia bylin, tom II. Poznań, Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 676-681, 2012.
  7. Genus: Phlox L.. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. USDA.gov. [dostęp 2017-01-29].
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  9. Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
  10. Eugeniusz Radziul: Skalniaki. Warszawa: PWRiL, 2007. ISBN 978-83-09-01013-5.
  11. Lance Hattat: 1000 roślin ogrodowych od A do Z. 1998. ISBN 978-1-4054-7958-5.