Fossa madagaskarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Fossa (zwierzę))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy zwierzęcia. Zobacz też: inne znaczenia.
Fossa madagaskarska
Cryptoprocta ferox[1]
Bennett, 1833
Fossa madagaskarska
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd kotokształtne
Rodzina falanrukowate
Rodzaj fossa
Gatunek fossa madagaskarska
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Cryptoprocta ferox

Fossa madagaskarska[3], fossa[a] (Cryptoprocta ferox) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny falanrukowatych (Eupleridae), wcześniej zaliczany do wiwerowatych (Viverridae), jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Cryptoprocta, największy ze ssaków drapieżnych występujących na Madagaskarze.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Fossa jest endemitem Madagaskaru. Zasiedla tereny zalesione, od nadmorskich nizin po górzyste tereny do wysokości 2000 m n.p.m.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Osiąga długość 60-85 cm i posiada ogon o zbliżonej długości. Przeciętna wysokość w kłębie wynosi 37 cm. Są gatunkiem terytorialnym. Zajmowany teren zaznaczają wydzieliną gruczołów zapachowych. W okresie godowym wykazują agresję. Polują na małe kręgowce oraz na owady.

Populację fossy szacuje się na ok. 2500 dorosłych osobników. Gatunek został uznany za zagrożony wymarciem, został objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik II)[4].

Fossa w kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

W kulturze popularnej gatunek został sportretowany w animowanym filmie Madagaskar (2005). Fossy są tam głównymi czarnymi charakterami. Pokazane jest, jak polują na lemury (co zresztą jest zgodne z prawdą), jednak w filmie jest wiele nieścisłości. W odróżnieniu od filmowej rzeczywistości fossy nie polują w stadach, a co za tym idzie nie byłyby zagrożeniem dla zwierząt tak dużych jak zebry. Dodatkowo w filmie nazwa gatunku napisana jest z błędem – "foosa", co jest zgodne z angielską wymową ["fusa"], ale nie z pisownią.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Jedyna para foss w Polsce mieszkała od marca 2009 roku we wrocławskim zoo. W styczniu 2010 r. samica pogryzła samca, który zdechł. Aktualnie we wrocławskim zoo jest tylko jedna fossa. W ramach akcji „Gmino przytul żyrafę” zwierzę wzięła pod opiekę redakcja magazynu „Wrocławianin[5].

Uwagi

  1. Nazwa fossa używana jest również w odniesieniu do rodzaju Cryptoprocta (zob. fossa).

Przypisy

  1. Cryptoprocta ferox, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Hawkins, A.F.A. & Dollar, L. 2008. Cryptoprocta ferox. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-07-03]
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 142. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Appendices I, II and III of CITES (ang.). cites.org, 12 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-26].
  5. Gmino przytul żyrafę.... wroclawianin.pl. [dostęp 2013-06-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lundrigan, B. & T. Zachariah: Cryptoprocta ferox (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2000. [dostęp 26 grudnia 2007].
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Cryptoprocta ferox. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 26 grudnia 2007]